Zelfontwikkeling in de praktijk
In de vorige column heb ik geschreven over wat zelfontwikkeling is. Maar hoe breng je die dan in de praktijk? Hoe kun je nou jezelf verder ontwikkelen, meer kennis (op diverse niveaus) van jezelf krijgen? Wat je hierbij kunt gebruiken is het Johari-venster. Mogelijk kennen velen van jullie dit al. Ik wil alle vier de gebieden langslopen met daarbij wat tips hoe je daarmee aan de slag kunt gaan. Ik probeer hierbij te richten op je werk als therapeut.
Gebied A: Vrije ruimte: dit is wat anderen kunnen zien en wat je van jezelf weet. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan je empathie voor je cliënt, de bewuste manier waarop jij je cliënt benadert en wat voor de ander merkbaar is. Door casuïstiek in te brengen bij intervisie ga je ook aan de slag met wat je al weet over jezelf en vraag je naar wat bekend is bij je collega over jou. Om deze ruimte in te kunnen zetten kun je bijvoorbeeld reageren of doorvragen bij je cliënt, als deze bij een evaluatie aangeeft wat hij/zij wel of niet prettig vindt in het contact met jou. Je kunt ook in intervisie de vraag stellen hoe je overkomt door daar specifiek in te zijn.
Gebied B: Privé persoon: dit is wat jij wel weet over jezelf, maar wat onbekend is aan anderen. Dingen die alleen jij weet, maar die je niet deelt met anderen of niet laat zien. Dit is denk ik ook de plek waar je aan de slag kunt met je angsten en zorgen die je hebt, maar die je om bepaalde (goede!) redenen niet deelt. Hoe kun je nu groeien in gebieden die jij wel kent, maar de ander niet? Ik denk dat je daarin aan de slag kunt gaan met eerlijk naar jezelf zijn. Herken je bepaalde patronen in je leven en in je werk die je nader kunt onderzoeken? Durf je naar binnen te reizen om diverse emoties die je mogelijk wegstopt, te onderzoeken? Dit kun je met jezelf doen zonder dit met een ander te delen. Ik denk wel dat, als je echt aan de slag wil om in dit stuk te groeien, het mooi is als je steeds meer van deze ruimte kunt delen met een ander, waardoor het vrije ruimte wordt en je er feedback op kunt krijgen en vragen.
Gebied C: Blinde vlek: dit is wat anderen bij ons zien, maar wat onszelf niet opvalt. Het zijn vaak ook stukken die we niet kunnen of willen zien. Feedback die we krijgen die eigenlijk niet zo lekker voelt en die we proberen weg te wuiven. Hoe kun je nu werken aan iets waarvan jij niet weet dat het er is? Een goede stap die je kunt zetten, is feedback vragen! Vraag collega’s of zij je zouden willen beschrijven op bepaalde persoonskenmerken. Vraag je partner of familieleden, goede vrienden wat hun opvalt wat je mogelijk zelf niet doorhebt. Om bekender te worden met wat onbekend is bij jezelf kun je ook bewuster zijn op momenten waarop je feedback hebt gekregen, die je niet meteen herkende. Dit gebied is, denk ik, spannend om aan te pakken, omdat de vraag dan ook omhoogkomt of je alles wel wil weten, want wat ga je er dan mee doen.
Gebied D: Onbekend: dit is niet bekend bij jezelf en niet bekend bij anderen, maar ik geloof dat dit wel bekend is bij God (of zoals er ook gesproken kan worden over een hogere macht). Ik geloof dat wat in dit gebied zit, naar voren komt op het moment dat het nodig is dat je ermee aan de slag gaat en dat je weer een stuk mag groeien. Dit kan zijn door situaties die zich aandienen of door mogelijk onbekende situaties op te zoeken en dan te zien wat er bij jou en met jou gebeurt.
Ik hoop dat deze handvatten je kunnen helpen om jezelf meer te ontwikkelen op diverse gebieden en daarin ook gebruik te maken van verschillende mogelijkheden! De reis aan durven om jezelf te ontwikkelen en jezelf op een milde en opbouwende manier onder de loep leggen geeft ruimte om te groeien als mens en therapeut en dat kan je inzetten in het contact met je cliënt.
Mocht je zelf een vraag hebben, mail dan gerust naar: info@caritasgroep.nl o.v.v. PSC Magazine Wees wie je bent.
Hanneke Nijkamp, praktijkhouder Caritasgroep, psycholoog, relatiecounselor en supervisor. www.caritasgroep.nl
Het Johari-venster toepassen als therapeut
Het Johari-venster helpt therapeuten om systematisch te reflecteren op wat zij van zichzelf laten zien en wat anderen wel of niet van hen zien. Door bewust met het Johari-venster te werken, vergroot je je zelfkennis en verbeter je de kwaliteit van je begeleiding.
Meer lezen over zelfontwikkeling? Bekijk ook de andere artikelen op Curova, of lees de achtergrond van het model via Communicatierijk.
