Interview met Saskia de Bruin: emoties eronder houden
Saskia de Bruin maakte een opvallende overstap. Jarenlang werkte ze als schoonheidsspecialiste en pedicure, beroepen die volgens haarzelf vooral over de buitenkant van mensen gingen. “Die buitenkant vond ik eigenlijk niet interessant,” vertelt ze. Wat haar wel boeide, was het echte contact met mensen. Stap voor stap verlegde Saskia de Bruin haar focus: via communicatietrainingen en trainingen voor veranderprocessen in organisaties kwam ze steeds dichter bij wat haar werkelijk drijft, de binnenkant van mensen. Tegenwoordig is ze mindfulness-trainer, begeleidt ze mensen met chronische spanning en pijn, en schrijft ze boeken over de verbinding tussen lichaam en geest.
Saskia de Bruin: van de buitenkant naar de binnenkant van mensen
Al als kleuter deed Saskia de Bruin alsof ze kon lezen, en ze herinnert zich nog goed hoe gefrustreerd ze werd toen dat nog niet lukte. Schrijven zit een beetje in de familie: ook haar vader en opa schreven. Toch duurde het lang voordat ze haar eigen schrijversstem vond. Pas na een training in creatief en reflectief schrijven kwam die ingang er, en het kostte daarna nog zo’n tien jaar voordat een uitgeverij daadwerkelijk een boek van haar wilde publiceren. Inmiddels heeft Saskia de Bruin verschillende titels op haar naam staan, waaronder Schrijvend openbloeien in het schrijfpaleis, Het Schrijfhandboek en, meest recent, Weg van de pijn — een boek dat rechtstreeks voortkomt uit haar eigen ervaring met langdurige lichamelijke klachten.
Chronische pijn en de ontdekking van TMS
Als kind was Saskia al gevoelig en snel bezorgd; ze had bronchitis en ontwikkelde als dertienjarige zelfs anorexia. Toen die periode achter haar lag en ze meer balans vond, begonnen de chronische klachten: eerst een stijve nek die niet meer wegging, later schouderpijn en een waaier aan vage lichamelijke klachten. Fysiotherapie en haptonomie hielpen nauwelijks, en uiteindelijk kreeg ze te horen dat ze reuma had. De bezorgdheid die daarop volgde, was een patroon dat ze al van jongs af aan kende.
De kentering kwam via een dichtbundel die haar diep raakte, en kort daarna via het werk van de Amerikaanse arts John E. Sarno. Hij beschrijft een pijnpatroon dat hij TMS noemt (tension myoneural syndrome): mensen creëren onbewust, zonder dat ze daar zelf iets aan kunnen doen, lichamelijke klachten. Die klachten houden hen zo bezig dat er geen ruimte meer overblijft in het bewustzijn om met onderdrukte emoties bezig te zijn. Het is een idee waarnaar meer achtergrondinformatie te vinden is via organisaties zoals de Nederlandse Werkgroep van Praktizijns, die zich richten op de relatie tussen lichaam, geest en gezondheid.
Schrijven als weg naar herstel
Saskia de Bruin ging aan de slag met de schrijfopdrachten uit het boek van Sarno, waarin herhaaldelijk gevraagd wordt te schrijven over alles wat emotioneel raakt — met name boosheid en verdriet, emoties waar veel mensen, en zeker de zogenoemde ‘goeierds’ die anderen graag plezieren, moeite mee hebben. Ze herkende zichzelf hier volledig in en stopte, op advies van Sarno, met alle therapieën die bevestigden dat er iets kapot zou zijn in haar lichaam. Drie weken later werd ze wakker zonder pijn.
Dat moment bracht ook schaamte en schuldgevoel met zich mee, maar dankzij haar mindfulnessachtergrond kon Saskia de Bruin ook die gevoelens met milde nieuwsgierigheid bekijken. De pijn verdween niet in één keer voorgoed; af en toe kwam hij terug, en dan pakte ze opnieuw het lezen en schrijven op. Zo werd de pijn voor haar een soort graadmeter in plaats van een vijand. Uiteindelijk moedigde haar uitgever haar aan om, geïnspireerd door Sarno maar vanuit haar eigen ervaring, er zelf een boek over te schrijven. Dat werd Weg van de pijn, en het schrijfproces zelf bracht haar nog meer herstel: ze verdiepte zich opnieuw in de materie, sprak met andere mensen en leerde het patroon steeds beter te doorzien.
Emoties die er mogen zijn
Voor Saskia de Bruin was het belangrijkste inzicht dat ze zelf geen schuld had aan haar klachten: het patroon ontstaat buiten het bewustzijn om, en je hebt een ander nodig — een coach, therapeut of arts — om het zichtbaar te maken. Sarno vergelijkt de pijn wel eens met een kramp in de kuit: onschuldig, maar wel degelijk pijnlijk. Bij mannen uit het patroon zich vaak in rugklachten, migraine of maagklachten, bij vrouwen juist in fybromyalgie en nek- en schouderklachten. Ook vermoeidheid kan een uiting zijn van onderdrukte emoties.
Opvallend genoeg komt dit patroon in meer primitieve culturen nauwelijks voor, vertelt Saskia de Bruin: daar is meer ruimte om emoties direct te uiten, bijvoorbeeld door het bos in te rennen om te gillen van woede. Bewust vermijdt ze het woord ‘genezen’: wie denkt dat er iets mechanisch stuk is, denkt ook dat hij ermee moet leren leven of het moet genezen. Het idee achter TMS is juist dat je niet stuk bent. In haar boek beschrijft ze diverse holistische methoden om het pijnpatroon te doorbreken, geschreven vanuit de overtuiging dat lichaam en geest één geheel vormen. Door open te zijn over haar eigen kwetsbaarheid hoopt Saskia de Bruin lezers uit te nodigen om ook zelf op onderzoek te gaan, in plaats van zich aangevallen te voelen.
Dit interview met Saskia de Bruin verscheen eerder in NWP Magazine editie 1, 2019. Benieuwd naar meer verhalen uit dezelfde editie? Bekijk dan meer artikelen uit NWP Magazine 2019.
