EFT en Wetenschappelijk Bewijs: de Cijfers op een Rij

Het EFT wetenschappelijk bewijs is de afgelopen jaren flink gegroeid, met meta-analyses die de resultaten van meerdere studies samenbrengen.

De meest aangehaalde onderbouwing voor EFT bij angstklachten komt van onderzoeker Moshe Clond, die in 2016 een systematische review met meta-analyse publiceerde. Hij bracht veertien afzonderlijke studies samen, met in totaal 658 deelnemers, allemaal gericht op het effect van tapping op angstsymptomen. Een meta-analyse is waardevoller dan een los onderzoek omdat het de resultaten van meerdere, vaak kleinere studies combineert tot één statistisch beeld, dat maakt toevalstreffers minder waarschijnlijk. Clond vond dat de deelnemers die EFT kregen substantieel meer verbetering lieten zien dan wat je zou verwachten op basis van toeval of tijdsverloop alleen.

De volledige meta-analyse is gepubliceerd als Emotional Freedom Techniques for Anxiety: A Systematic Review With Meta-analysis (PubMed), en vormt de kern van het EFT wetenschappelijk bewijs rond angstklachten.

Wat het EFT wetenschappelijk bewijs extra sterk maakt, is dat Clond niet zomaar losse studies naast elkaar zette, maar strikte inclusiecriteria hanteerde voordat een studie werd meegenomen in de analyse.

In cijfers: de groep die EFT onderging liet een effectgrootte zien van 1,23, tegenover 0,41 bij de controlegroepen. Effectgrootte is een statistische maat die aangeeft hoe groot een verandering is ten opzichte van de normale spreiding in de gegevens; boven de 0,8 geldt in de gedragswetenschappen doorgaans al als een groot effect. Een score van 1,23 betekent dus een stevige, goed meetbare verbetering, bijna drie keer zo groot als wat de controlegroepen lieten zien. Dat is een van de sterkere argumenten die voorstanders van de methode aanvoeren, al blijft de kanttekening dat veel van de veertien onderliggende studies relatief klein waren.

Deze cijfers vormen een belangrijk onderdeel van het EFT wetenschappelijk bewijs, al blijft voorzichtigheid geboden vanwege de beperkte omvang van sommige onderliggende studies.

Toekomstig onderzoek met grotere steekproeven zou het EFT wetenschappelijk bewijs verder kunnen versterken, en meer duidelijkheid kunnen geven over welke subgroepen het meeste baat hebben bij de methode.

Voor nu geldt: het EFT wetenschappelijk bewijs is beloftevol maar nog niet definitief, wat past bij een relatief jong onderzoeksveld.

Naast psychologische metingen is er ook onderzoek gedaan naar de biologische kant van tapping. Onderzoeker Dawson Church en collega’s maten in 2012 bij 83 deelnemers het stresshormoon cortisol, vóór en na een eenmalige EFT-sessie. Het resultaat: een gemiddelde daling van 24,39 procent in cortisolspiegel. Cortisol is een betrouwbare, objectieve biomarker voor stress, in tegenstelling tot een vragenlijst is het lastig te beïnvloeden door wat iemand denkt dat de onderzoeker wil horen. Deze daling wordt door voorstanders gezien als bewijs dat het effect van tapping niet louter psychologisch ‘ingebeeld’ is, maar ook meetbaar doorwerkt in de stressfysiologie van het lichaam.

Deze biologische meting versterkt het EFT wetenschappelijk bewijs, omdat het niet louter op zelfrapportage berust maar op een objectief meetbare lichamelijke verandering.

Onafhankelijke replicatie van deze cortisolmeting door andere onderzoeksgroepen zou het EFT wetenschappelijk bewijs verder onderbouwen en eventuele twijfels over herhaalbaarheid wegnemen.

Dezelfde studie van Church en collega’s mat ook zelfgerapporteerde angst- en depressieklachten voor en na de sessie: angst daalde met 58,34 procent en depressieve klachten met 49,33 procent. Dat zijn grote percentages voor een enkele sessie, en dat vraagt om enige voorzichtigheid bij de interpretatie, zelfrapportage direct na een ontspannende interventie kan nu eenmaal positief uitvallen, ongeacht de precieze werkzame ingrediënten. Toch is de combinatie van een subjectieve verbetering (minder angst, minder somberheid) mét een objectieve fysiologische verandering (minder cortisol) een van de sterkere aanwijzingen dat er meer gebeurt dan alleen een placebo-effect.

Deze combinatie van subjectieve en objectieve uitkomsten maakt het EFT wetenschappelijk bewijs voor sommige onderzoekers overtuigender dan wanneer er alleen zelfrapportage was gemeten.

Kritische wetenschappers wijzen er wel op dat een enkele meetronde na een sessie niet altijd representatief is voor het langetermijneffect, wat een belangrijke beperking blijft binnen het huidige EFT wetenschappelijk bewijs.

Ondanks deze bevindingen blijft EFT in de bredere wetenschappelijke gemeenschap omstreden, niet zozeer om de gemeten uitkomsten, maar om de verklaring erachter. De originele theorie dat je ‘energiemeridianen’ beïnvloedt door specifieke punten aan te tikken, is nooit met erkende meetmethoden aangetoond en wordt door critici als pseudowetenschappelijk gezien. Onderzoekers die wél voorstander zijn, benadrukken daarom steeds vaker dat de uitkomsten (minder cortisol, minder angst) op zichzelf al waardevol zijn, ongeacht of de meridiaanverklaring klopt, het zou net zo goed door de combinatie van blootstelling, ritmische aanraking en ontspanning kunnen komen. Voor de gebruiker is dat verschil vooral academisch; voor de wetenschap is het een belangrijk openstaand vraagstuk.

Meer lezen over EFT wetenschappelijk bewijs en verwante energetische therapievormen? Bekijk de thema-pagina energetische therapie voor meer achtergrondartikelen.

Voor wie zelf EFT wil proberen, biedt dit EFT wetenschappelijk bewijs een redelijke basis om de techniek serieus te overwegen, ook al is niet elk detail van het werkingsmechanisme opgehelderd.

Kortom, het EFT wetenschappelijk bewijs groeit gestaag, met steeds meer aandacht voor zowel psychologische als fysiologische uitkomstmaten.