De relatie tot reguliere psychotherapie

IFS therapie wordt door veel therapeuten niet gebruikt als vervanging van cognitieve gedragstherapie of EMDR, maar als aanvullend kader. IFS wordt door veel therapeuten niet gebruikt als vervanging van cognitieve gedragstherapie of EMDR, maar als aanvullend kader dat naast bestaande methoden past. Sommige behandelaars combineren IFS-taal, zoals het benoemen van delen, met technieken uit andere richtingen. Die flexibiliteit is een van de redenen waarom het model de afgelopen jaren binnen de reguliere GGZ voet aan de grond kreeg, ook al is het zelf relatief jong vergeleken met gevestigde therapievormen.

Een studie uit 2016 vergeleek IFS direct met reguliere behandeling bij tweeëndertig vrouwelijke studenten met depressieve klachten: zeventien kregen IFS, vijftien de gebruikelijke zorg, bestaand uit cognitieve gedragstherapie of interpersoonlijke therapie. Beide groepen knapten op. De onderzoekers vonden geen significant verschil in hoe snel of hoe sterk de klachten afnamen tussen de twee behandelvormen.

Dat dit soort direct vergelijkende studies schaars zijn, is overigens niet uniek voor IFS therapie: gecontroleerde vergelijkingen tussen twee actieve behandelvormen zijn in de psychotherapieresearch over de hele linie duur en tijdrovend om op te zetten.

Dat gelijkspel klinkt sterker dan het is. Meer dan de helft van de groep met reguliere zorg gebruikte ook antidepressiva, tegenover niemand in de IFS-groep. Bovendien hadden vier van de vijf IFS-therapeuten minder dan een jaar ervaring met de methode. Ondanks die twee nadelen presteerde IFS gelijkwaardig, wat de onderzoekers zagen als voorzichtig bewijs dat de aanpak houdbaar is, zelfs onder minder gunstige omstandigheden.

Cijfers over hoeveel mensen precies baat hebben bij IFS therapie in vergelijking met andere vormen zijn dus met de nodige voorzichtigheid te interpreteren; het gaat vooralsnog om een klein aantal onderzoeken met beperkte groepen deelnemers.

Het IFS-model gaat ervan uit dat de psyche is opgebouwd uit verschillende ‘delen’, elk met een eigen rol, in plaats van uit één samenhangend geheel. Dat uitgangspunt wijkt af van veel klassieke therapievormen, wat verklaart waarom sommige therapeuten het als een aanvulling ervaren en anderen liever bij de bekende kaders blijven.

Rechtstreekse, gecontroleerde vergelijkingen tussen IFS en gevestigde therapieën zijn schaars; de meeste studies onderzoeken IFS op zichzelf, tegenover een wachtlijst. Dat maakt het lastig om te zeggen wanneer je beter voor IFS kunt kiezen en wanneer voor bijvoorbeeld CGT. Voorlopig is de eerlijkste conclusie dat IFS een redelijk alternatief lijkt bij milde tot matige klachten, zonder dat het reguliere, beter onderbouwde therapieën heeft ingehaald qua bewijskracht.

Meer achtergrond over de theorie achter deze aanpak is te vinden op Wikipedia. Wie de aanpak overweegt, doet er goed aan zelf de oorspronkelijke onderzoeken of een samenvatting daarvan te bekijken, in plaats van alleen af te gaan op wat er in blogs of op sociale media over wordt beweerd. Houd er bij het lezen van dit soort onderzoek rekening mee dat kleine studies eerder wisselende uitkomsten laten zien dan grote, en dat één enkel onderzoek zelden het laatste woord is over hoe goed een therapievorm werkt.

Twijfel je tussen IFS en een reguliere therapie, dan hoeft dat geen of-of keuze te zijn. Bespreek met een behandelaar of psycholoog wat bij jouw klacht het beste onderbouwd is, en vraag gerust of IFS-elementen daarin een plek kunnen krijgen. Bij ernstige klachten, zoals een zware depressie of PTSS, is een therapievorm met een steviger bewijsbasis meestal de veiligere eerste keuze, met IFS eventueel als aanvulling naast die behandeling.

Meer lezen over IFS therapie en andere vormen van integratieve psychotherapie? Bekijk ook de andere artikelen in het thema Integratieve psychotherapie. Twijfel je of IFS therapie geschikt is voor jouw situatie? Een gesprek met een ervaren behandelaar geeft meestal sneller duidelijkheid dan het zelf uitzoeken via losse artikelen en fora.