Hypnotherapie is, mits professioneel uitgevoerd, een veilige
therapeutische methode. De trancetoestand brengt geen fysiologische
risico’s met zich mee — het is een staat van diepe ontspanning en
gefocuste aandacht die vergelijkbaar is met meditatieve toestanden. Toch
kent hypnotherapie, zoals elke interventie die ingrijpt op het
psychologisch functioneren, specifieke aandachtspunten voor veiligheid
en ethiek. Een goed opgeleide, integer handelende therapeut neemt deze
serieus.
Wanneer is
hypnotherapie niet aangewezen?
Hypnotherapie is gecontra-indiceerd of vereist bijzondere
voorzichtigheid bij:
Actieve psychose: mensen die in een psychotische episode verkeren,
kunnen de scheidslijn tussen interne beelden en werkelijkheid moeilijk
handhaven. Hypnose kan dit verder vertroebelen. Absolute
contra-indicatie.
Ernstige persoonlijkheidsstoornissen met dissociatief karakter: bij
personen met een sterke neiging tot dissociatie moet hypnose met
uiterste voorzichtigheid worden toegepast. De trancetoestand kan
bestaande dissociatieve patronen versterken.
Epilepsie: er zijn zeldzame meldingen van epileptische aanvallen die
optreden in of rondom trancetoestanden bij gevoelige personen. Overleg
met behandelend neuroloog is aangewezen.
Ernstige hartaandoeningen: diepe ontspanning is doorgaans gunstig
voor het cardiovasculaire systeem, maar bij ernstige instabiele
hartaandoeningen is overleg met de cardioloog aangewezen.
Actieve suïcidaliteit: in een crisis is directe psychiatrische hulp
de eerste prioriteit. Hypnotherapie als enige behandeling is hier
onverantwoord.
Ethische principes
in hypnotherapie
Professionele hypnotherapeuten volgen strikte ethische principes:
Informed consent: de cliënt heeft recht op volledige informatie over
de aard van de behandeling, de technieken die worden gebruikt, en de
mogelijke effecten — vóór het starten van de therapie.
Autonomie: de cliënt behoudt te allen tijde het recht de therapie te
staken. Hypnose mag nooit worden ingezet om de cliënt iets op te leggen
wat hij niet wil.
Confidentialiteit: informatie die de cliënt deelt — ook in de
trancetoestand — is strikt vertrouwelijk.
Competenties: de therapeut past uitsluitend technieken toe waarvoor
hij aantoonbaar opgeleid is. Bij indicaties die zijn competentiegebied
overstijgen, verwijst hij door.
Geen dual relationships: seksuele of andere persoonlijke relaties met
cliënten zijn altijd en onder alle omstandigheden verboden.
Klachten en
kwaliteitsborging
Cliënten die een klacht hebben over een hypnotherapeut, kunnen
terecht bij de beroepsvereniging waarbij de therapeut is aangesloten. In
Nederland zijn meerdere beroepsverenigingen actief op het gebied van
hypnotherapie, waaronder de Nederlandse Beroepsvereniging voor
Hypnotherapeuten (NBVH) en de Vereniging van Hypnotherapeuten Nederland
(VvH). Beide hebben gedragscodes, klachtenprocedures en
kwaliteitsnormen.
Bij erkende psychotherapeuten die tevens hypnose toepassen, geldt
aanvullend het tuchtrecht via de Wet BIG.
Cliënten die overwegen een hypnotherapeut te consulteren, wordt
aangeraden te controleren of de therapeut is aangesloten bij een erkende
beroepsvereniging, aantoonbaar is opgeleid en bereid is openheid van
zaken te geven over zijn kwalificaties en werkwijze.
