Bezield leven op doktersrecept

Activeer je zelfhelend vermogen met inzichten uit het oude Egypte — door Katja van Meurs

‘Zo boven, zo beneden’ (het principe van de levende, bezielde kosmos, uit de Hermetica: oud Egyptische leer)

“De mens, de aarde en de kosmos vormen een holistisch veld van verbinding. Dit is de reden dat gebeurtenissen en patronen in de kosmos doorwerken op aarde. Kijk bijvoorbeeld hoe de stand van onze zon en maan ons de seizoenen en getijden geven. Zo werkt ook de stand van de sterren door in het leven op aarde, op manieren die voor ons niet altijd zichtbaar zijn. Wanneer we uit balans zijn met het ritme van de kosmos, ontwikkelen we klachten en op den duur ziekten. Volgens de Egyptische heelkunde is de kern van elke heling weer in balans komen met de basale oer trillingen van de kosmos. Daarom helpen rust, slapen, lichaamsoefeningen en in contact zijn met de natuur als we klachten hebben en uit balans zijn, wat die klachten ook zijn.” (blz. 178)

De (onder)titel van dit boek intrigeert: bezield leven, zelfhelend vermogen en het oude Egypte. Een originele invalshoek om de holistische wijsheid van het oude Egypte te gebruiken als inspiratiebron voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid nu.

“In het oude Egypte werd een medische klacht gezien als een boodschap van de ziel om de balans te herstellen, om de persoon en innerlijke bezieling weer met elkaar in verbinding te laten komen. Als we verbinding maken met onze bezieling, verhoogt dit ons zelfhelend vermogen en ons welzijn. Ook als huisarts zie ik dit gebeuren bij mensen met een holistische leefstijl, die tijd nemen voor zingeving, meditatie, yoga en zorgen voor bezielde materiele en immateriële voeding.” (Voorwoord, blz. 13)

Auteur Richard Hoofs is huisarts, die al eerder schreef in medische vakbladen en boeken over het zelfhelend vermogen in de mens. Hij studeerde ook diverse holistische geneeswijzen als: acupunctuur, antroposofie, ayurveda, spirituele therapie en Egyptische heelkunde. Hij maakte vele reizen naar India en Egypte en werd daar geraakt door de diepe wijsheid van de Oosterse esoterie en het praktische nut van de Westerse geneeskunde. Hij verbindt ze en draagt zijn holistische zienswijze ook uit in zijn werk als coach en acupuncturist.

Door het boek heen verhaalt Hoofs over zijn bijzondere Egypte reis uit 2011. Met een internationale groep mensen en zijn inspirator en leermeester Ad Stemerding bezocht hij bijzondere plekken uit het oude Egypte. Hoofs deed onder andere in de Grote Piramide van Gizeh mystieke ervaringen op. De bouw van de piramiden van Gizeh en de wereldberoemde Sfinx is nog in mysteriën gehuld: wie, hoe en waarvoor zijn vragen die nog ontdekt mogen worden. Net als de precieze datering, waarschijnlijk vele malen ouder dan nu wordt aangenomen!

Op de voorkant van het boek een veer als symbool. De veer van Godin Maät, deze witte struisvogelveer (shu) staat centraal in de dodencultus van het oude Egypte. Maät staat voor waarheid, gerechtigheid, goddelijke harmonie en karma: wie zaait zal oogsten.

“Maät staat voor het innerlijke kompas van ieder mens om te leven in waarheid. Het gaat er in het leven om, om in balans te blijven met Maät, de goddelijke kracht die alles met elkaar verbindt. Als er geen balans is met Maät, ontstaat chaos. Maät tot expressie brengen is het basisprincipe van het leven in het oude Egypte.” (blz. 150)

Maät is een van de vele goden en godinnen van het oude Egypte, zij worden ook wel aangeduid met de term neteroe. Neteroe zijn te zien als helpende archetypische krachten in onszelf en om ons heen. In de piramiden zie je vaak hiërogliefen, krachtige, beeldende en symbolische taal, de godentaal. De goden afgebeeld als half mens, half dier met attributen zoals de veer van Maät en het bekende Ankh-symbool van Isis, als symbool van het eeuwige leven. Hoofs deelt zijn boek in in hoofdstukken gewijd aan een aantal van deze goden, zoals: Imhotep (heelmeester en volksheld, werd na zijn dood als god beschouwd), Maät, Isis, Thot, Ptah en eindigt met de laatste farao van het oude Egypte, Cleopatra.

Hun namen en symbolen kunnen je helpen je aandacht te richten op de achterliggende energie. Naast je fysieke lichaam heb je ook een energetisch lichaam. Met de oefeningen en meditaties, die Hoofs aan het eind van elk hoofdstuk meegeeft, kun je de energie van die goddelijke kracht oproepen. Voorbeelden zijn:

• Thot, met het hoofd van een ibis; de god van de wijsheid, heelkunde en het heilige schrift. De teksten van de hermetica worden aan hem toegeschreven, of Hermes Trismegistus, zoals de Grieken hem noemden. Hij helpt je heling te brengen vanuit je hart.
• Anubis, beschermer en gids voor overledenen in het dodenrijk, met het lichaam/hoofd van een jakhals, staat voor de archetypische kracht die je kan helpen vrij te worden van je diepste angsten.
• Valk-god Horus, zoon van Isis en Osiris, die je helpt om helder te zien, vanuit het licht van liefde.

De oefeningen zijn toepasbaar voor iedereen, het navoelen van de oefeningen is een eigen ervaring voor eenieder. Met rust en aandacht uitgevoerd kun je je meer geaard voelen in je lichaam en energetisch opgeladen worden.

“De oude wijsheidsleer van Egypte, de hermetica, leert ons dat alles een en de Ene alles is. Als alles voortkomt uit de Ene, wil dat zeggen dat de Ene in alles aanwezig is. Alles is met elkaar in verbinding. In Egypte werd geleefd vanuit het holistisch besef dat alles in verbinding is met elkaar. Verbinding tussen hemel en aarde, verbinding tussen het goddelijke en de mens, verbinding in de mens tussen de innerlijke vonk en de persoon. Leven vanuit de verbinding met de goddelijke vonk in jezelf, leven vanuit de verbinding met je innerlijke ziel, is het centrale uitgangspunt in het leven van de mensen in het oude Egypte. Zielsbestemming.” (blz. 134)

In elk hoofdstuk vertelt Hoofs over casussen vanuit zijn eigen praktijk. Hij laat zo zien hoe een klacht niet op zichzelf staat, maar vanuit een context bezien moet worden. Vanuit een holistische zienswijze dus: het geheel is meer dan de som der delen. Hoe ga je met jezelf en anderen om? Wat vertelt die spanning over je levenshouding?

De vrouw met het rode gelaat wordt niet genezen door een zalf, maar beseft uiteindelijk dat haar collega haar ‘onder de huid gaat zitten.’ Haar klacht vraagt iets anders, of meer dan alleen een zalf. Ze mag voor zichzelf gaan opkomen en kiezen voor een andere weg. Of de vrouw die haar overleden moeder kon vergeven en ineens weer liep zonder fysieke klachten. Zij had leren loslaten. Of de man met een hernia die beter leert luisteren naar zijn lichaam en het rustiger aan gaat doen. Zich meer gaat richten op zijn gezin en een betere balans zoekt tussen werk en ontspanning.

Verbinding, werken en leven vanuit zingeving en bezieling, je eigen innerlijke vonk, je zelfhelend vermogen, zijn wel de kernthema’s en boodschappen van dit boek.

Over bezieling en een innerlijke vonk gesproken, dit zijn twee inspirerende voorbeelden:

Een wereldberoemde vrouw met een innerlijke vonk, die haar bezieling uitdroeg, is Jane Goodall (1934–2025). Gedragsbioloog, bekend van haar onderzoek naar het leven van chimpansees. Oprichter van het Jane Goodall-instituut, dat zich inzet voor het milieu, natuurbehoud en het welzijn van dieren.

Kijktip: in Famous Last Words: dr. Jane Goodall, op Netflix, richt ze zich in de laatste vijf minuten tot de camera en spreekt ons rechtstreeks toe. Ze weet dat dit uitgezonden gaat worden na haar overlijden. Haar woorden zijn heel betekenisvol: “Ik wil dat jullie begrijpen dat ieder van jullie een rol te vervullen heeft. Die je misschien niet kent of niet kunt vinden, maar je leven doet ertoe. En je bent hier met een reden. Ik hoop dat die reden zich openbaart in de loop van je leven. Maar of je nu wel of niet de rol vindt die je in het leven moet spelen, je leven doet ertoe. Elke dag die je leeft, draag je bij aan de wereld. En jij bepaalt hoe je bijdraagt.”

Nog een vrouw die haar innerlijke vonk tot bezieling bracht is de Middeleeuwse Hildegard von Bingen (1098–1179), ook bekend als Sint Hildegard, een Duitse benedictijnse abdis en een polymath, die actief was als (medisch)schrijver, componist, filosoof, mysticus en visionair. In 2012 werd Hildegard heilig verklaard door paus Benedictus XVI. In datzelfde jaar werd haar ook de eretitel van kerklerares verleend. Ze is een van de bekendste componisten van symfonieën. Haar prachtige Spiritu Sancto (Heilige Geest) brengt je in een meditatieve sfeer, waarin je de vonk van de Heilige Geest kunt ervaren. Je hele zenuwstelsel komt tot rust.

Deze termen: bezield leven, je innerlijke vonk, zingeving, klinken misschien wat verheven en verbonden met: spiritualiteit, mysterie, religie, het ‘hogere’ Zijn. Niet iedereen is een Jane Goodall of een Hildegard von Bingen, en dat hoeft ook niet. In de woorden van Jane Goodall: ‘Je leven doet ertoe.’ Alleen dat al weten, dat je er mag zijn om je bestaan, je hebt bestaansrecht. Vanuit dat basisvertrouwen, vanuit die gronding kan een verder vonk(je) ontstaan. Wat je doet, hoe klein ook, heeft betekenis in het grotere geheel, de kosmische orde.

‘Moge de veer van Maät je de weg wijzen.’

Katja van Meurs is psychosociaal therapeut en richt zich op mensen die te maken hebben met (gezondheids)verlies & rouw, aanhoudende stress & overbelasting, eenzaamheid & relaties, bestaansoriëntatie & zingeving.

Ze houdt van schrijven. Als freelance correspondent heeft ze de afgelopen jaren krantenartikelen geschreven voor BDUMedia. Ook schrijft ze boekrecensies voor uitgeverij AnkhHermes. Ze schrijft graag vak-gerelateerd en ook fictie; een paar van haar verhalen zijn gepubliceerd in literaire (online)magazines.