De Dood
Wat als er iemand in je (nabije) omgeving niet meer kan leven? Het leven voor diegene niet meer draagbaar is. De wens om te leven is er wel, maar niet op de manier hoe het leven ervaren wordt. De dood wordt nog als de enige oplossing gezien.
Hoe ga je daarmee om?
Dit is iets wat ik van heel dichtbij heb meegemaakt. Voor een goede vriendin was het leven dagelijks een heftige strijd. Zowel de dag als de nacht. Je kan met recht zeggen dat ze haar hele volwassen leven geprobeerd heeft om oplossingen te vinden. Om het leven wél als leuk te kunnen ervaren, of op zijn minst draagbaar. Dat had al een verschil gemaakt.
Helaas is haar dit niet gelukt. Uiteindelijk waren haar lichaam en geest totaal op. Er was geen hoop en geen vertrouwen meer om uit te kunnen putten. Soms is de schade gewoon te groot om hersteld te kunnen worden.
Voor de omgeving kan dit moeilijk zijn om te accepteren. Ook bij haar waren er mensen die met voorstellen bleven komen. Wat als je nog één keer in therapie gaat? Wat als je niet meer vecht? Uiteraard lief en goed bedoeld, alleen was het niet wat ze nodig had. Het voelde voor haar als onbegrip. Alsof ze zelf niet al genoeg gedaan had. Alsof ze niet hard genoeg gewerkt had aan haar situatie.
De dood boven het leven prefereren is iets wat we moeilijk lijken te accepteren. We zijn geneigd te kijken naar de situatie van diegene vanuit ons eigen perspectief. Vanuit onze eigen blik en waarheid. Alleen is dat niet reëel. Om écht te kunnen ervaren hoe iets voor de ander is zul je exact hetzelfde moeten zijn als die ander. Met dezelfde genen, ervaringen, fysiologie, mentale staat, cultuur, sociale status et cetera. Dan pas zou je kunnen ervaren wat leven voor diegene werkelijk inhoudt.
Aangezien dat nooit mogelijk is, is het meest haalbare er ‘simpelweg’ te zijn voor degene die in nood is. Ruimte creëren om te mogen zijn met alles wat er is. En dat is uiteraard niet altijd makkelijk.
Het traject bij het Expertisecentrum Euthanasie
Mijn vriendin is het traject aangegaan bij Expertisecentrum Euthanasie. Het heeft al met al twee jaar geduurd, met ups-and-downs, maar uiteindelijk heeft de euthanasie plaatsgevonden.
Bijzonder om te ervaren was de rust die ze uitstraalde op de dag dat de euthanasie plaatsvond. We hebben met een groepje dierbaren samen nog gebak gegeten en koffiegedronken. Ze was, in tegenstelling tot anders, rustig. Er was totaal geen twijfel. Het klopte.
Nog iedere dag ben ik dankbaar dat dit centrum bestaat. Dat er goede hulp is in het beëindigen van ondraaglijk leven op een liefdevolle manier. Het zelf je dood mogen bepalen is een groot menselijk goed. Ik ben ervan overtuigd dat als deze organisatie er niet geweest zou zijn, haar levenseinde eenzaam en heftiger was verlopen. Gelukkig is haar dat bespaard gebleven.
Wat als iemand in jouw omgeving de dood als enige optie ziet, hoe zou jij daarmee omgaan? Ik ben benieuwd.
Peggy van Stralen
