Ons limbisch systeem: het schakelstation tussen lichaam en geest
Het spel tussen onze zintuigen in combinatie met ons zenuwstelsel en de lichaamssensaties kent een delicate balans die door nogal wat zaken verstoord kan geraken. Stress en spanning in dagelijkse dingen, drukke agenda en uitdagingen in ons sociaal netwerk en andere zaken brengen lading mee die in bepaalde mate verstorend kan werken.
Ons limbisch systeem is het schakelstation waar alle zintuigelijke en proprioceptieve informatie bij elkaar komt. Het is constant bezig om al deze informatie te duiden en te verwerken. Het is er om lichaamsprocessen op de juiste manier te laten functioneren. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat we in actie komen omdat we honger of dorst hebben of het scant de omgeving of iets veilig of onveilig is.
Als er in het limbisch systeem verstorende informatie terecht komt of als er een overvraging is, ontstaat er verandering in de fysiologie van ons lichaam. Bijvoorbeeld: de hypothalamus verandert in zijn werking en veroorzaakt in het lichaam doorbloedingsveranderingen waardoor er verstrakking ontstaat in het bindweefsel. Spieren en ook orgaansystemen gaan minder doorbloed en dus minder gevoed raken. Allerlei functies geraken ondermijnd en veroorzaken op termijn allerlei klachten.
'Zakendoen met emoties'
Marten Klaver, neuroloog en auteur van Zakendoen met emoties, benoemt helder drie stressoren die een bijdrage kunnen hebben in een verstoord limbisch systeem: een sterk negatieve onverwerkte emotie, een negatieve cognitieve overtuiging en een negatieve overlevingsstrategie.
Wij hebben ons te realiseren dat aanhoudende lichamelijke klachten beginnen bij de werking van een ziekmakende emotie. Deze emotie is vaak te bedreigend om ernaar toe te gaan waardoor haar ondermijnende werking op het functioneren van het limbisch systeem blijft doorgaan. Deze onverwerktheid ligt letterlijk en figuurlijk zwaar in iemand zijn gestel. Er is hierdoor een centrale sensitisatie in het limbisch systeem ontstaan dat ervoor zorgt dat klachten blijven en zich uitbreiden.
Als de vicieuze cirkel gaande is, heb je de kans dat heel veel interventies die géén rekening houden met de werking van het limbisch systeem, niet het gewenste resultaat gaan opleveren.
Comfortzone van zijn
Hebben we ons al eens afgevraagd hoe het komt dat suppletie, massage, coaching, voeding en leefstijl aanpassingen net niet geven wat onze hulpvragers nodig hebben?
Het onderbewuste en het veiligheidssysteem spelen een belangrijke rol voor het op dat moment aanwezige comfort, omdat ze de status quo in stand wil houden. De vicieuze belastende cirkel wordt doorbroken als het lichaam via de lichaamssensaties en aanhoudende gedachten laat weten dat het zich niet meer comfortabel voelt. Dan komt de hulpvrager in actie en kunnen wij als gezondheidsprofessional het verschil maken.
Wat doorbreekt de vicieuze cirkel zodat het limbisch systeem, met belangrijke onderdelen als amygdala, hersenbalk, hippocampus en hypothalamus met een sterke functionele verbinding met de hersenstam, weer juist gaat functioneren. Wat is daarvoor nodig? Welke strategie, aanvliegroute of interventie zou jij in gaan zetten om de mensen in jouw praktijk uit die centrale sensitisatie cirkel te halen?
