Luisteren naar je hormonen
Je lichaam is een complex netwerk van verbindingswegen die zijn verweven met allerlei systemen die jou op verschillende niveaus laten functioneren. Je lichaamscellen produceren hormonen, die als chemische boodschappers de taak hebben om al die systemen te vertellen wat ze moeten doen én te zorgen dat diezelfde systemen onderling goed samenwerken.
Misschien heb je gehoord over manieren om je hormoonhuishouding bij te sturen. Wij bekijken het liever anders. Want als hormonen echt de boodschappers van je lichaam zijn, is het zinnig om naar ze te luisteren, in plaats van te proberen hun boodschap aan jou te veranderen. Je kunt de rol van hormonen in je leven bijvoorbeeld beschouwen als een symptoom van iets dat aandacht behoeft, of opvatten als een uitnodiging tot een breder gesprek over je gezondheid.
Waar heeft je lichaam meer behoefte aan?
Hormonen zijn van essentieel belang voor lichaamsfuncties zoals je stofwisseling, je energieniveau, je nachtrust en je opwinding, maar ook voor je emoties, gedachten en gevoelens. Hormonale veranderingen worden in verband gebracht met stemmingswisselingen en de mate waarin je last hebt van mentale gezondheidsproblemen. Bij onze cliënten zien we vaak dat de ernst van symptomen van allerlei psychologische gesteldheden zoals depressie, angst en OCD, verandert onder invloed van deze hormonale veranderingen.
Je hormoonstelsel bestaat uit klieren die zich in je hele lichaam bevinden. Deze klieren maken hormonen aan en geven ze weer af, zodat je de hele dag kunt blijven functioneren. Er bestaan ook hormonen die van buitenaf je lichaam kunnen worden ingebracht, met zogenoemde hormoonvervangende therapieën (HST’s), zoals androgeenblokkers, testosterontherapie of hormonale anticonceptie. Elk hormoon kan van invloed zijn op hoe je je voelt in je dagelijks leven, of dat hormoon nu door jezelf is aangemaakt of door een farmaceutisch bedrijf is geproduceerd.
Je lichaam reageert op de wereld om je heen. Dat betekent dat je hormonen aanmaakt die zijn afgestemd op het leven dat je leidt. Daarom heeft elk mens een unieke cyclus.
Casus: Nasreen
Nasreen probeert door te plassen op ovulatietesten te ontdekken wat haar vruchtbare periode is. De test die zij gebruikt, laat een smiley zien als er een hoge concentratie luteïniserend hormoon wordt gedetecteerd. Elke cyclus opnieuw wacht ze op die smiley, ze stemt daarop af wanneer ze penetratieve seks heeft, maar ze wordt niet zwanger. Tijdens een consult met haar verloskundige hoort ze over andere methodes om te ontdekken wanneer ze ovuleert, zoals LH-testen met urine die de hormoonwaarden aangeven met cijfers in plaats van met smileys, maar ook het in de gaten houden van je lichaamsvloeistoffen tijdens een hele cyclus, het registreren van je basale lichaamstemperatuur (BLT) en een aantal andere lichaamssignalen die aangeven hoe ze zich voelt.
Nadat ze drie cycli heeft getrackt wordt Nasreen zich bewust van een aantal patronen. Elke cyclus dalen en stijgen haar LH-niveaus meermaals. Nasreen merkt ook dat ze tijdens een cyclus meerdere keren glibberige afscheiding heeft en dat haar BLT niet aanhoudend verhoogd is. Het verbaast haar ook dat de andere sensaties die ze bijhoudt geen patroon vertonen dat ze in verband kan brengen met haar LH-waarden, haar lichaamsvloeistoffen of haar temperatuur.
Als ze haar cyclusoverzichten bespreekt met haar verloskundige, ontdekken ze dat ze geen ovulatie heeft gehad. Nu ze opgelucht constateert dat ze eindelijk de patronen van haar cyclus begrijpt, lukt het haar om wat innerlijke vrede en rust te hervinden. Nasreen ziet dat als een teken dat ze tijdens haar pogingen om zwanger te worden ook haar mentale gezondheid serieus moet nemen.
De hoofdrolspelers
Op elk willekeurig moment zijn er zo’n vijftig hormonen actief in je lichaam. Tijdens de menstruatiecyclus helpen vijf belangrijke hormonen je lichaam door de voornaamste fases heen: het follikelstimulerend hormoon (FSH), het luteïniserend hormoon (LH), oestrogenen, progesteron en testosteron. Serotonine, dopamine en noradrenaline zijn ook nauw verweven met de vier hoofdfases van je cyclus. Dit zijn beslist niet de enige hormonen die aanwezig zijn tijdens de menstruatiecyclus, maar ze zijn het meest nauw betrokken bij de verschillende fases van je menstruatie.
In het boek worden deze vijf hormonen verder onderzocht aan de hand van deze vragen: Wat is het? Wat doet het? Wat voor effect kan het hebben? Op welk moment binnen mijn cyclus speelt het een rol? Hoe kan ik het tracken?
Hart- en vaatstelsel
Het cardiovasculaire systeem, ofwel je hart- en vaatstelsel, omvat zowel je hart als je bloedvaten, die samen je lichaamstemperatuur regelen en zuurstof en voedingsstoffen door je hele lichaam sturen. Misschien merk je tijdens de ovulatiefase en de luteale fase dat je hart sneller klopt en dat je hartslag iets vertraagt tijdens de menstruatiefase en de folliculaire fase. Het kan ook gebeuren dat je lichaamstemperatuur fluctueert tijdens verschillende fases van je cyclus of in periodes waarin je lichaam grotere hormonale veranderingen doormaakt.
Spijsverteringssysteem
Het spijsverteringssysteem omvat je mond, je slokdarm, je maag en je ingewanden en helpt je lichaam om voedingsstoffen op te nemen en afvalstoffen uit te scheiden. Vlak voor de menstruatiefase verspreiden de hormonen in je lichaam de boodschap dat je kunt ontspannen. Dit helpt je baarmoeder om haar bekleding uit te scheiden. Het kan ook een effect hebben op de weefsels van je ingewanden, waardoor je ontlasting misschien anders aanvoelt en je ontlastingspatroon verandert.
De hormonale veranderingen die zich van nature voordoen tijdens je leven, kunnen impact hebben op hoe je maag-darmsysteem aanvoelt en functioneert. Veel pijnklachten in het genitale stelsel en in het bekkenbodemgebied, zoals endometriose en bekkenbodempijn, kunnen ook impact hebben op je spijsverteringssysteem en worden in verband gebracht met darmkrampen, veranderingen in de stoelgang, de eetlust en algemene sensaties zoals misselijkheid.
Over het boek
Met Het Cyclusboek krijg je aan de hand van persoonlijke vragen elke dag meer inzicht in je cyclus, je lichaam en jezelf. Onze menstruatie wordt nog weinig onderzocht door de wetenschap en krijgt binnen de huidige cultuur minimale aandacht. Deze interactieve gids helpt je de regie weer in eigen hand te nemen, en de auteurs staan bij elke stap voor je klaar met advies dat past bij je persoonlijke situatie.
Over de auteurs
Morgan Miller is werkzaam als gecertificeerd verloskundige. Ze is de oprichter van het geboortecentrum Soft Corner Midwifery in de Amerikaanse stad Bath en is medeoprichter van het Perinatal Transitions Program.
Laura Federico studeerde medisch maatschappelijk werk aan Columbia University in New York en leidt sinds tien jaar een privépraktijk als relatietherapeut en gecertificeerd sekstherapeut.
Het Cyclusboek
Een interactieve gids om je hormonen te tracken en je lichaam te leren kennen
Laura Federico & Morgan Miller
Uitgeverij Samsara
www.samsarabooks.com
