In gesprek met Amchi Lobsang Tsultrim Tsona
De van oorsprong Tibetaanse Amchi Lobsang is de zoon van Amchi Lamen Jamyang Tashi Tsona, voormalig Amchi van Z.H. de 14e Dalai Lama. Een Tibetaanse Amchi is een traditionele Tibetaanse arts. Deze traditie ontstond ongeveer 2000 jaar geleden, al zijn er ook bronnen dat de oorsprong mogelijk nog verder teruggaat. Het is een integraal onderdeel van de Tibetaanse cultuur en heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld.
Amchi Lobsang heeft Praktijk voor Traditionele Tibetaanse Geneeskunde opgericht in Ede, die inmiddels 21 jaar bestaat.
Inspiratie
‘Mijn vader was een Tibetaans arts en heeft gestudeerd in Tibet toen het land nog vrij was. Na de Chinese inval zijn veel oude geschriften en instituten vernietigd en zijn vele Tibetanen het land ontvlucht. In 1961 richtte Z.H. de Dalai Lama het Men-Tsee-Khang-instituut opnieuw op in India en vanaf 1963 was mijn vader werkzaam aan dit instituut. Hij was een van de eerste artsen die meehielpen aan de heropbouw van het instituut in ballingschap.
Ik zag dat mijn vader heel hard werkte en dat deed hij met heel zijn hart. Dat was een inspiratie voor mij. Hij was geduldig en vrijgevig met zijn patiënten. Hij droeg zorg voor zijn patiënten met zijn hele wezen en deed dat vaak belangeloos. Als klein kind al raakte mij dit en dacht ik dat ik ook graag zo zou willen werken in de toekomst. Opgroeiend kreeg ik steeds meer mee van zijn wijsheid en op een gegeven moment wist ik zeker dat ik dit werk ook wilde doen.
Ik volgde een opleiding in India in het Men-Tsee-Khang-instituut en leerde veel van mijn vader. Hij leerde me bijvoorbeeld omgaan met patiënten en hoe je de Tibetaanse geneeskunde kunt combineren met andere vormen van geneeskunde. Hij gaf kennis aan me door die je niet vergaart uit boeken. Dit gaf me vertrouwen in mijzelf en zo werd het idee geboren dat ik zijn werk als Tibetaans arts over zou nemen in de toekomst.
Met veel verdriet overleed mijn vader plotseling voor mijn diploma-uitreiking, maar stap voor stap ging ik door. Inmiddels ben ik 37 jaar werkzaam als Tibetaans arts. Dat doe ik met veel plezier en passie.’
Knowledge of Healing
‘De Tibetaanse geneeskunde is heel simpel. De kennis erachter is ingewikkeld, maar we gebruiken het op zo’n manier dat we patiënten heel simpel kunnen helpen. Het gaat om de geest en het lichaam. De balans tussen deze twee is heel belangrijk. Heden ten dage spreken we over Tibetaanse geneeskunde, maar de traditionele naam is Sowa-Rigpa, wat Knowledge of Healing betekent. Deze kennis gaat niet alleen over het lichaam, maar over het hele systeem. Deze moeten samengaan.
Wanneer iemand een Tibetaans arts bezoekt en lichamelijke klachten bespreekt, wordt er ook over de geest gesproken. Wanneer het juist gaat over stress en de geest, komt ook het lichaam aan bod. Want lichaam en geest gaan altijd samen. De geest functioneert in het lichaam, niet daarbuiten. Wanneer de geest verstoord is, zien we dat in het lichaam en andersom.’
Balans
‘Voor mij is de main focus te gaan kijken naar hoe we de balans kunnen herstellen. Hierbij gebruiken we verschillende methoden zoals ademhalingsoefeningen, rekoefeningen en meditatieoefeningen.
Tibetaanse artsen leggen veel nadruk op de ademhaling. Door op de verkeerde manier te ademen wordt energie geblokkeerd. Ook wanneer we het lichaam niet voldoende rekken, blokkeert energie. Daarnaast is het van belang om een juist dieet te volgen. Veel mensen vergeten voldoende te drinken of te eten. Of ze eten juist te veel of kauwen voedsel niet voldoende. Aan al deze aspecten wordt aandacht besteed, zodat bewustzijn ontstaat.’
Kostbaar
‘De Tibetaanse geneeskunde heeft overeenkomsten met de Ayurveda uit India en de Traditionele Chinese Geneeskunde. Maar het werkt volgens zijn eigen systeem. Het belangrijkste hierbij is de balans tussen lichaam en geest. De geest is heel belangrijk, maar tegelijkertijd moeten we het lichaam niet vergeten, want het lichaam en het leven zijn zo kostbaar.
De kwaliteit van het leven moet goed zijn zodat we onszelf kunnen helpen en anderen. Wanneer we onszelf niet kunnen helpen, kunnen we anderen ook niet helpen.’
Hand in hand
‘Ik zie heel veel verschillende mensen in mijn praktijk. Mensen die aan stress lijden, angst of depressie. Daarnaast zie ik bijvoorbeeld mensen met artritis, reuma, longproblemen en spijsverteringsproblemen.
Zeker 95% van de mensen die bij mij komen, zijn al onder behandeling bij een arts en gebruiken medicatie. Ik stel ook altijd direct dat het heel belangrijk is hiermee door te gaan. Ik kan veel doen, maar andere doktoren kunnen ook veel. Ik doe geen bloedonderzoek en geen MRI- en röntgenonderzoek. Maar dat soort onderzoek levert wel belangrijke informatie. Ook hier is de balans belangrijk. Ons systeem is niet beter of slechter dan andere systemen. Alle geneeswijzen zijn goed. Er zijn zoveel verschillende medische systemen in de wereld. Maar de bron van al deze systemen is hetzelfde en de hoofdlijn is overal mensen helpen bij pijn en lijden. Daarom gaan we naar een dokter. De wortels zijn hetzelfde met daaraan verschillende takken. Sommige mensen zijn meer geholpen met Tibetaanse geneeskunde en andere meer met homeopathie, Chinese geneeskunde of westerse geneeskunde. Daarom moeten we hand in hand lopen.’
Mens
‘Soms denken mensen dat je spiritueel moet zijn om een Tibetaans arts te bezoeken. Dat je een boeddhist moet zijn. Maar de Tibetaanse geneeskunde is er voor iedereen, want we zijn allemaal mens. We zien er misschien anders uit, we hebben een andere smaak en kijken anders naar de wereld, maar in wezen zijn we allemaal hetzelfde.’
Verantwoordelijkheid en bewustzijn
‘Een consult duurt een half uur, maar het eerste bezoek duurt altijd langer. Ik geef veel informatie en adviezen, dus communicatie is heel belangrijk. Ik bekijk de urine, tong en ogen en voel de pols en een aantal drukpunten. Ik druk op een aantal van die punten over het gehele lichaam, omdat we soms te veel vasthouden. Daardoor stopt de energie, terwijl deze juist moet stromen.
Uiteindelijk is het ook belangrijk dat een patiënt verantwoordelijkheid neemt, zodat hij of zij zelf iets kan doen voor zijn eigen gezondheid. Naast het gevoel van verantwoordelijkheid is bewustzijn een belangrijk onderdeel. Daarom leer ik mensen onder andere hoe te ademen. Er zijn zoveel verschillende manieren om te ademen en evenveel meningen over wat de goede manier is en wat niet. Ik leg uit vanuit mijn achtergrond hoe te ademen en dit met bewustzijn te doen.’
Tibetaanse ademhalingsoefeningen: ademhalen is een techniek om de blokkades in de energiekanalen van lichaam en geest op te heffen. De drie belangrijkste energiekanalen zijn Ro-ma, U-ma en rKyang-ma. Een eeuwenoude Tibetaanse methode om deze drie energiekanalen te zuiveren is de Loong Ro Gu Trug-methode (9 Tibetaanse ademhalingsoefeningen).
Dankbaarheid
‘Naast de ademhalingsoefeningen raad ik mijn patiënten een korte meditatieoefening aan. Dit is geen spirituele meditatie. Ik noem het een dankbaarheidsmeditatie. Het is belangrijk te weten en te voelen wat we hebben. Vaak zien we vooral het negatieve, maar er zijn ook veel positieve dingen in het leven. De negatieve gedachten mogen onze geest niet gaan overschaduwen. Vanaf de ochtend moeten we waarderen wat we hebben. De meditatie hoeft maar een paar seconden te duren. Maar in die paar seconden voel je je dankbaar.’
Mindfulness: mindfulness is een zeer belangrijk onderdeel van de Tibetaanse geneeskunde. Volgens de oude geschriften (rGyud-zhi), is de voornaamste oorzaak van al ons lijden onwetendheid. Een onwetende geest herkent niet de echte verschijningsvormen (fenomenen) en kan niet helder denken. Een onheldere geest ontmoet onbegrip, misverstanden en wordt gemakkelijk misleid. De belangrijkste oorzaak van die onwetendheid is een gebrek aan bewustzijn en gerichte aandacht. Door mindfulness in praktijk te brengen verhelderen we onze geest en verdwijnt onwetendheid.
Beweging
‘Zonder beweging gaat blokkade van energiekanalen niet weg. We moeten dus bewegen. We moeten rekken, openen en het laten stromen, mentaal, maar ook fysiek. Wanneer we niet bewegen, gebeurt er niets. Daarom geef ik rekoefeningen.’
Tibetaanse rekoefeningen: Lus-Jong is een bekende Tibetaanse oefening. Lus betekent lichaam en Jong oefenen. Deze oefening wordt gebruikt om de energiekanalen te reinigen. Dit gebeurt door het bewegen van de ledematen, het hoofd, de nek, de organen en alle gespannen delen van het lichaam. Lus-Jong brengt lichaam en geest in balans en ontspanning in de pijnlijke en gespannen delen van het lichaam.
Kruiden
‘Veel van de mensen in mijn praktijk gebruiken medicijnen en ik raad ze aan deze ook te blijven gebruiken. In de Tibetaanse geneeskunde maken we gebruik van kruiden, maar omdat sommige mensen al zoveel medicijnen slikken, adviseer ik niet iedereen kruiden. Zelf schrijf ik vooral de Tibetaans Kruidenpreparaten van Padma voor. De reden hiervoor is dat deze preparaten veilig en geregistreerd zijn. Daarnaast raad ik regelmatig Padma-kruidenpreparaten aan en het drinken van kruidenthee en het gebruik van kruiden in de keuken. Dit kan ook een enorme positieve werking hebben.’
Jongere generaties
‘Ik heb mijn praktijk nu 21 jaar, maar niemand kan in de toekomst kijken. Op een dag zal ik mijn werk niet meer kunnen doen. Daar maak ik me nu geen zorgen over. Maar nu is het belangrijk te bedenken hoe ik zo lang mogelijk kan helpen. Dat vind ik belangrijker.
De Tibetaanse geneeskunde werkt nog steeds volgens eeuwenoude tradities en ik wil de verantwoordelijkheid nemen om te zorgen dat de jongere generatie voortzet wat wij nu doen. Net zoals ik de voetsporen van mijn vader getreden ben. Ook in India en Tibet bestaat veel belangstelling voor de Tibetaanse geneeskunde. Toen ik nog in India woonde, waren er ongeveer 30 verschillende klinieken. Inmiddels zijn dat er meer dan 60. In Lhasa is weer een groot instituut en ook daar groeit de interesse.
Ik vind het belangrijk dat onze schitterende cultuur behouden blijft. Niet alleen voor de Tibetanen, maar deze medische methode is heel heilzaam voor vele mensen.’
Innerlijk geluk
‘Het maakt niet uit wie we zijn. Ons leven is iets kostbaars. Daarom moeten we het leven simpel maken en niet te ingewikkeld. Aan de basis van het leven staat een goede gezondheid. Dat geldt voor iedereen. Een goede gezondheid gaat over fysieke gezondheid en geestelijke gezondheid. Met dit als basis kunnen we ons focussen op innerlijk geluk.
In deze moeilijke tijden moeten we sterk zijn en zelfvertrouwen hebben. We moeten ons bezighouden met iets wat we leuk vinden, waar we plezier aan beleven. Sommige mensen houden van zwemmen, andere van muziek of wandelen; het kan van alles zijn. Waar het om gaat, is dat we plezier beleven en geluk ervaren. Geluk komt niet naar ons toe. Wij moeten ons verbinden met het geluk.
Zo ervaren we waardering in ons dagelijks leven en kunnen we ons goed voelen. Kleine problemen worden daardoor niet groter. En zo zorgen we ervoor dat de negatieve gedachten onze geest niet overschaduwen.’
www.amchilobsang.com

