Focus: nutriënten die het brein plastisch houden
De hersenen zijn opgebouwd uit maar liefst 86 miljard zenuwcellen en consumeren zo’n 30% van onze energie in rust, terwijl ze slechts ongeveer 2% van ons lichaamsgewicht uitmaken. Daarom is het van belang het brein te blijven voeden met nutriënten die de hersengezondheid kunnen ondersteunen. We lichten een paar focusnutriënten uit.
Citicoline is een stof die identiek is aan endogeen CDP-choline dat van nature voorkomt in lichaamscellen, waaronder in de hersenen. De werkingsmechanismen van citicoline berusten op verschillende metabole routes, waaronder fosfolipide homeostase, mitochondriale functie en cholinerge en dopaminerge transmissie. Het omvat de modulatie van de actie van glutamaat, verhoging van neurotropinelevels, verbetering van het vrijkomen van neurotransmitters zoals dopamine en serotonine, ondersteuning van axonregeneratie en aanmaak van sfingomyeline, activatie van mitochondriën en moduleren van insulinesignalen. Citicoline is een voorloper van fosfatidylcholine, waardoor het de synaptische plasticiteit en zenuwoverdracht kan ondersteunen. Het heeft ook een positief effect op de sirtuïnen, die veroudering reguleren, waarbij met name SIRT1 bij neurodegeneratieve ziekten zou kunnen beschermen. Door gebruik te maken van al deze verschillende pathways kan citicoline beschermend werken tegen neurodegeneratie door het genereren van neuronale energie en stimulatie van neurogenese en tegen neuro-inflammatie door de anti-inflammatoire en antioxidatieve werking.
De mineralen magnesium en zink moeten zeker niet worden vergeten. Magnesium speelt een rol bij onder andere myelinatie, synapsvorming en onderhoud en de regulatie van neurotransmitters. Magnesium is essentieel voor de coördinatie tussen zenuwen en spieren en goede zenuwoverdracht. De verschillende magnesiumverbindingen kunnen bij gewenste indicaties worden ingezet, zoals magnesiumbisglycinaat of -glycerofosfaat ter ondersteuning bij geestelijke inspanning en veerkracht. Of kies voor -tauraat als ondersteuner van de hersenen. Er zijn aanwijzingen dat magnesium werkt als NMDA-antagonist en GABA-agonist en de melatoninelevels kan verhogen, terwijl de cortisollevels verlagen. Zo heeft magnesiumstatus een positieve associatie met slaap en hersenfuncties. Lage magnesiumlevels kunnen leiden tot verhoogde glutaminerge zenuwoverdracht, met oxidatieve stress en zenuwceldood tot gevolg. Een lage magnesiuminname is gelinkt aan verminderde cognitieve functie en geheugen, onder andere door de rol van magnesium bij de synthese en het metabolisme van vitamine D, een ander belangrijk nutriënt voor hersengezondheid. Zink wordt gevonden in neuronen in verscheidene regio’s in het brein, waar het een rol speelt bij enzymatische activiteit, cellulaire communicatie en modulatie van neurotransmitteractiviteit. Neurogenese is afhankelijk van de aanwezigheid van zink, met effect op hippocampusfunctie waaronder leervermogen en geheugen, maar ook emotie en gemoedstoestand.
