Slaap goed en leef langer

Hoewel we bijna een derde deel van ons leven slapen, denken we er meestal niet zo over na. Slaap is zo gewoon dat we er pas bij stilstaan als we er problemen mee hebben. Goed slapen is echter een van de drie fysieke pijlers onder een gezond leven, even belangrijk als gezond eten en regelmatig bewegen.

Inmiddels geeft één op de vier Nederlanders van 12 jaar en ouder aan problemen met slapen te ondervinden. Denk daarbij aan moeite met in slaap vallen, doorslapen of te vroeg wakker worden (bron: CBS Gezondheid-enquête 2023). Tegenwoordig zijn er dan ook steeds meer coaches die zich richten op het begeleiden van mensen met chronische slaapproblemen, de zogenaamde slaapcoach, of therapeuten die zich hier verder in specialiseren.

Sonnevelt, opleiders voor vitaal leven, biedt een interessante vierdaagse nascholing voor coaches of therapeuten die zich in het thema slaap willen specialiseren. Docent is Floris Wouterson, slaapexpert en adviseur van bedrijven, veelgevraagd spreker en coach van (top)sporters. “In deze cursus reikt hij je praktische, deskundige handvatten aan om mensen op een natuurlijke manier te helpen om beter te slapen.

Dit resulteert voor cliënten in meer levensvreugde, een betere gezondheid en dientengevolge een langer leven,” zo vertelt Karin Leijten, directeur van Sonnevelt Opleidingen.

Eén op de vier Nederlanders van 12 jaar en ouder geeft aan problemen met slapen te ondervinden (bron: CBS Gezondheid-enquête 2023).

Goede slaap is een weldaad voor je immuunsysteem, je geheugen, je concentratievermogen, je fysieke gesteldheid en herstel, het sneller genezen van wonden en het verwerken van (vervelende) herinneringen. Je kunt het je dus eigenlijk niet veroorloven om niet goed te slapen.

“De Universiteit van Californië heeft over een periode van zestig jaar bij meer dan een miljoen mensen ontdekt dat mensen die korter dan vier uur of langer dan acht uur slapen meer kans hebben om eerder te sterven,” licht Karin toe.

“Uit ander onderzoek onder tienduizend mensen is ook gebleken dat mensen die minder dan zeven uur slapen aanzienlijk meer kans hebben dik te worden.” Ze vervolgt: “En ook blijkt er een duidelijk verband te bestaan tussen te weinig slaap en hoge bloeddruk, depressie, hartziekten en problemen met de bloedsuikerspiegel.”

Wie denkt dat het alleen een probleem van volwassenen is, heeft het mis. In 2022 gaf 22 procent van de jongeren van 12 tot 25 jaar aan in de twee weken ervoor slaapproblemen te hebben gehad. “Als je op jonge leeftijd al constant slecht slaapt, kan dat tot gevolg hebben dat de hersenomvang op latere leeftijd kleiner zal zijn, gedragsstoornissen eerder voorkomen en cellen in de hersenen sneller afsterven.

Als slaapcoach kun je dus veel betekenen voor mensen van alle leeftijden”, zo concludeert Karin.

Tijdens de 4 cursusdagen wordt ’s ochtends telkens aandacht besteed aan de oorzaken en gevolgen van slecht slapen en slaaptekort. ’s Middags wordt ruimschoots tijd besteed aan de toepassing van de aangereikte theorie in de praktijk. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Dag 1 – Slaapwetenschap: wat is slaap en welke slaapfasen zijn er, waarom slapen we, wat is de relatie tussen nachtrust en leeftijd, wat zijn de 3 dimensies van een goede rust, wat zijn de gevolgen van slecht slapen en (chronisch) slaaptekort, wat is het verschil tussen slaaptekort en slaapproblemen, en wat is een chronotype, hoe wordt deze bepaald en hoe zet je deze kennis slim in?

Dag 2 – Slaaphygiëne, slaapomgeving en slaapcomfort: welke 5 factoren zijn van belang bij de selectie van een goede matras, hoe ziet de ideale slaapomgeving eruit, wat zijn slaaproutines en hoe zet je deze het beste in, en kan je slaapproblemen oplossen met externe tools?

Dag 3 – Oorzaken en oplossingen van slaapproblemen: wat zijn de belangrijkste oorzaken van slecht slapen, welke slaappatronen liggen ten grondslag aan een slaapstoornis, wat is de typologie van een slechte slaper en welke denkfouten maken ze, hoe breng je de belangrijkste zintuigen tot rust, welke vormen van beweging ondersteunen een goede nachtrust, wat is CGT en ACT en wat is het verschil tussen beide, en hoe ziet het protocol van de (beginnend) slaapcoach eruit?

Dag 4 – Slaapfysiologie: wat is de relatie tussen voeding en slaap, het 12-fasen-stressmodel, waarom is de darmgezondheid zo bepalend om goed te slapen, en wat is de meest bepalende factor voor de diepe herstellende nachtrust?

Slaap in het kort

Slaap blijft een onderwerp waar wetenschap en praktijkervaring niet altijd naadloos op elkaar aansluiten. Meer weten over de wetenschappelijke stand van zaken? Bekijk de achtergrondinformatie van het Amerikaanse National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Benieuwd naar een verwant onderwerp? Lees ook ons artikel Het mysterie van de mycologie.

Waarom goede slaap zo belangrijk is

Voldoende slaap is een van de belangrijkste pijlers van een gezond leven. Tijdens de nachtrust herstelt je lichaam, verwerkt je brein indrukken en wordt je immuunsysteem versterkt. Wie structureel te weinig nachtelijke rust krijgt, loopt meer risico op chronische klachten. Door bewust aandacht te besteden aan je slaap, investeer je direct in je gezondheid en levensduur.

Een vaste slaaproutine helpt je lichaam om sneller in slaap te vallen en dieper te slapen. Probeer elke avond rond dezelfde tijd naar bed te gaan en beperk schermgebruik vlak voor het slapen gaan. Zo profiteer je optimaal van je nachtrust.

Factoren die je nachtrust beïnvloeden

Voeding speelt een grote rol bij hoe goed je ’s nachts rust. Cafeïne en alcohol vlak voor bedtijd verstoren het herstelproces van je lichaam, terwijl een lichte avondmaaltijd juist bijdraagt aan een rustige overgang naar de nacht.

Ook beweging overdag heeft invloed op hoe snel je ’s avonds tot rust komt. Regelmatige lichaamsbeweging, bij voorkeur in de ochtend of middag, helpt je lichaamsklok te reguleren en zorgt voor een dieper herstel gedurende de nacht.

Stress is een van de grootste boosdoeners als het gaat om een onrustige nacht. Ontspanningstechnieken zoals ademhalingsoefeningen, meditatie of een warme douche voor het naar bed gaan kunnen helpen om sneller tot rust te komen.

Daglicht is een onderschatte factor. Blootstelling aan daglicht in de ochtend helpt je interne klok te synchroniseren, wat weer bijdraagt aan een natuurlijker ritme van waken en rusten. Probeer daarom elke dag minstens twintig minuten buiten te zijn.

Tot slot is de temperatuur van je slaapkamer belangrijk: een koele, donkere en stille ruimte bevordert een ononderbroken nacht. Kleine aanpassingen in je omgeving kunnen al een groot verschil maken voor hoe uitgerust je je de volgende dag voelt.