Een veilige therapieruimte is meer dan vier muren en een raam. Therapeut Ingrid Druyts van iD Counseling blikt terug op zes en een half jaar in haar praktijkkamer, de plek waar cliënten huilden, lachten, ruzieden en uiteindelijk weer verbinding vonden.
Ik sta met de klink van de deur in mijn handen en laat mijn ogen de ruimte nog eens goed afspeuren: alles is spic & span. Voor de laatste keer en met wat weemoed in m’n hart, draai ik de deur op slot. Zes en een half jaar lang was deze fijne kamer mijn werkstek: gezellig, huiselijk en heerlijk licht dankzij het grote raam op het zuiden. Wat heb ik er veel uren doorgebracht, samen met cliënten en ook in mijn eentje. Het voelde hier echt als mijn fijn stekje.
Ik heb er cliënten zien schuddebuiken van het lachen en andere hartverscheurend zien huilen. Stellen hebben er luidruchtig ruzie gemaakt, zo erg dat de mensen in de aanpalende ruimtes nadien kwamen checken of ik wel oké was. Andere stellen zijn er weer verliefd geworden op elkaar. Iemand vertelde er voor het eerst tegen haar man dat ze eigenlijk op vrouwen viel. Moeder en dochter konden er na jaren van stilte eindelijk weer woorden geven aan hun gevoelens.
Menig man en vrouw heeft er opgebiecht dat er iemand anders in hun leven was, en dat hij of zij daarmee verder wilde, dus niet met de partner. Even vaak heb ik er mensen spijt horen betuigen omdat ze ontrouw waren geweest. Ik heb er harten zien breken en ik heb mogen helpen om de scherven weer te lijmen. Cliënten met weinig zelfvertrouwen vanwege een innerlijk gekwetst kind heb ik er zien groeien tot sterke, evenwichtige volwassenen.
Op een donkere winteravond, toen er verder niemand anders in het grote gebouw was, ben ik er heel bang geweest van een mannelijke cliënt die -waarschijnlijk onder invloed van drugs- volledig flipte omdat zijn vrouw hem vlak voor onze afspraak had verlaten, nadat ze een flink pak slaag van hem had gehad. In dezelfde omstandigheden voelde ik me volledig op mijn gemak toen een cliënt zijn bil ontblootte toen hij z’n nieuwe tattoo wou laten zien. Er waren momenten dat ik zo werd geraakt door het verdriet waar ik getuige van was, dat ook mijn tranen zich niet lieten tegenhouden. Menigmaal werd ik er diep geroerd door verbindingen die weer hersteld werden.
Terwijl ik naar buiten loop, denk ik aan de blikken van herkenning en opluchting als ik weer eens het whiteboard had volgeschreven en -getekend “Oh! Dan is wat wij doen dus normaal!” In gedachten zie ik de place-mats van de familieopstellingen weer op de grond liggen waardoor mensen inzicht kregen in hun familiesysteem. Iemand noemde het “tovenarij”. En terwijl ik de zak met het witte zand uit de zandbak in de koffer van mijn auto zet, flitsen de beelden van de zandspeltherapie weer voorbij en zie ik weer de verbaasde gezichten alsof ze wilden vragen “Hoe kan dit zo werken?”
Met een warm en dankbaar gevoel neem ik afscheid van deze fijne plek. En dan vertrek ik naar huis, waar mijn nieuwe praktijkruimte bijna klaar is: mijn nieuwe ‘sacred space where the magic may happen’.
Ingrid Druyts, iD Counseling
Waarom een veilige therapieruimte zoveel uitmaakt
Binnen de psychotherapie wordt het belang van een veilige therapieruimte vaak onderschat in het publieke gesprek over behandeling, terwijl het een cruciale voorwaarde is voor effectieve begeleiding. Cliënten moeten zich voldoende op hun gemak voelen om kwetsbare onderwerpen te durven bespreken, zoals ontrouw, verlies of een gebrek aan zelfvertrouwen. Een veilige therapieruimte draagt bij aan dat gevoel van vertrouwen, naast de relatie met de therapeut zelf.
De column van Druyts illustreert ook hoe divers het werk in een praktijkkamer kan zijn: van familieopstellingen met place-mats tot zandspeltherapie, en van hooglopende ruzies tot ontroerende doorbraken. Wie zelf op zoek is naar therapeutische begeleiding, kan letten op erkenning bij een beroepsvereniging zoals de Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen & Psychotherapeuten. Meer persoonlijke verhalen uit de praktijk staan bij TCC Magazine 2023.
Veelgestelde vragen
Wat maakt een therapieruimte precies veilig?
Een combinatie van fysieke factoren zoals rust en privacy, en relationele factoren zoals vertrouwen en niet-oordelende aandacht van de therapeut, dragen samen bij aan een veilige therapieruimte.
Is het normaal dat therapiesessies soms heftig verlopen?
Ja, zoals de column laat zien kunnen sessies variëren van vreugdevol tot zeer emotioneel of gespannen. Een ervaren therapeut is getraind om hiermee om te gaan en de veiligheid van iedereen te bewaken, ook in de zeldzame situaties waarin een cliënt onder grote spanning of emotionele druk staat.
Wat is familieopstellingen en zandspeltherapie?
Dit zijn therapeutische werkvormen waarbij cliënten via symbolische representaties, zoals place-mats of zand, inzicht krijgen in familiedynamieken of onbewuste patronen.
Verandert een veilige therapieruimte na een verhuizing?
De fysieke ruimte verandert, maar de kern van een veilige therapieruimte, de vertrouwensband tussen therapeut en cliënt, reist mee naar de nieuwe locatie.
