Eén op de drie Westerse kinderen onder de 3 jaar heeft een zinktekort
Uit recent onderzoek, gepubliceerd in het internationale voedingsvaktijdschrift Nutrients, blijkt dat een tekort vaak voorkomt bij Nederlandse, Duitse of Engelse jonge kinderen. In een groep van 278 jonge kinderen uit deze West-Europese landen, in de leeftijd van een tot drie jaar, bleek een derde een zinktekort te hebben. Een dergelijk tekort heeft nadelige gevolgen voor de gezondheid, zoals een groeistoornis, een afname van de afweer en een verminderde weerstand tegen infecties.
Jonge kinderen hebben een verhoogd risico om een tekort te ontwikkelen, omdat ze bij een groeispurt in korte tijd zeer veel van dit spoorelement verbruiken. Een tekort werd in de studie gedefinieerd als een serum zinkconcentratie lager dan 9,9 µmol/L. Een totaal van 278 kinderen werden geïncludeerd, met een mediane leeftijd van 1,7 jaar (Q1-Q3: 1,2-2,3). De prevalentie van een tekort was 31,3 procent.
Voeding was niet de verklarende factor
Vreemd genoeg was de inname via de voeding niet geassocieerd met een tekort in deze studie; die was namelijk voldoende bij deze groep kinderen, met een gemiddelde van 5,6 milligram per dag. De samenstelling van het dieet zou hierbij, in plaats van de totale hoeveelheid, de intestinale opname kunnen beïnvloeden. Zo belemmeren fytaatzuren uit granen de opname, terwijl eiwit, met name dierlijk eiwit ten opzichte van plantaardig eiwit, de absorptie ervan juist bevordert. Dit zou gedeeltelijk kunnen verklaren waarom er geen verband werd gevonden tussen het tekort en de hoeveelheid die kinderen binnenkregen via het dieet.
De onderzoekers zagen ook verschillen tussen de landen: kinderen met een tekort kwamen relatief vaker uit Duitsland dan kinderen zonder tekort, al kan dit gedeeltelijk te maken hebben met verschillen in de manier waarop deelnemers per land werden geworven en met verschillen in de gemiddelde samenstelling van het dieet tussen de landen.
Resultaten en conclusie
- Onderzoek onder 278 gezonde kinderen tussen 1-3 jaar: 85,3% in Duitsland (237), 13,3% in Nederland (37), 1,4% in het Verenigd Koninkrijk (4)
- Bijna 1 op de 3 kinderen had een tekort (serum zinkconcentratie lager dan 9,9 μmol/L)
- Verhoogd risico bij jonge kinderen door verhoogde behoefte tijdens de groei
- Geen verband tussen het tekort en de inname via de voeding (gemiddeld 5,6 mg/dag, voldoende) — andere factoren spelen een rol, namelijk de samenstelling van het dieet
- Een plantaardig, graan-rijk dieet met veel fytaten remt de opname — behoefte aan goed opneembare vormen bij een dergelijk voedingspatroon
Wat betekent dit voor ouders
Deze bevindingen laten zien dat een zinktekort bij jonge kinderen niet automatisch wijst op een tekortschietend dieet in termen van hoeveelheid voedsel of calorieën. De opneembaarheid van zink hangt sterk af van de samenstelling van de maaltijd: een dieet met veel volkoren granen en peulvruchten, zonder voldoende dierlijke of goed opneembare eiwitbronnen, kan de opname belemmeren ondanks een op papier toereikende inname.
Voor ouders die een overwegend plantaardig voedingspatroon voor hun kind aanhouden, kan het daarom extra zinvol zijn om aandacht te besteden aan de precieze combinatie van voedingsmiddelen binnen een maaltijd, bijvoorbeeld door granen te weken of te fermenteren, wat het fytaatgehalte kan verlagen. Ook kan het helpen om zinkrijke voeding, zoals vlees, ei of peulvruchten, in dezelfde maaltijd te combineren met vitamine C-rijke groente of fruit, wat de opname eveneens kan ondersteunen.
Veelgestelde vragen over zinktekort bij kinderen
Hoe herken ik een zinktekort bij mijn kind?
Een zinktekort is vaak niet direct zichtbaar en wordt meestal vastgesteld via bloedonderzoek. Signalen kunnen zijn: een vertraagde groei, vaker infecties, een verminderde eetlust, of een tragere wondgenezing dan verwacht. Bij twijfel is een consult bij de huisarts of kinderarts aan te raden, die eventueel bloedonderzoek kan laten uitvoeren om de serumwaarde te bepalen.
Welke voeding bevordert de opname van zink?
Dierlijke eiwitbronnen zoals vlees, vis, ei en zuivel bevorderen de opname van zink over het algemeen beter dan plantaardige bronnen, mede doordat granen en peulvruchten fytaten bevatten die de opname juist remmen.
Is suppletie nodig bij een vastgesteld zinktekort?
Dat hangt sterk af van de ernst en de onderliggende oorzaak van het tekort, en wordt het beste beoordeeld door een arts of diëtist, die ook kan kijken naar de samenstelling van het dieet als geheel, in plaats van uitsluitend naar de totale hoeveelheid zink die wordt binnengekregen.
Waarom zink zo belangrijk is voor jonge kinderen
Zink speelt een rol bij tientallen enzymatische processen in het lichaam, waaronder celdeling, eiwitsynthese, wondgenezing en de aanmaak van DNA en eiwitten die nodig zijn voor groei. Juist in de eerste levensjaren, wanneer het lichaam snel groeit en het immuunsysteem zich nog volop ontwikkelt, is een consistente en dagelijkse aanvoer van dit spoorelement belangrijk. Een tekort in deze periode kan zich vertalen in een trager groeitempo, een verhoogde vatbaarheid voor infecties zoals diarree en luchtweginfecties, en in sommige gevallen huidproblemen of een verminderde wondgenezing.
Lees het gehele artikel op rethinkfoundation.nl
Meer nieuws en onderzoek over voeding bij kinderen is te vinden op de themapagina.
