Van cowboy tot kuddedier
haptotherapeut en de wtza voelt voor veel kleinschalige praktijkhouders als een berg om te beklimmen. In deze column beschrijft haptotherapeut Tinka ten Klooster hoe ze, geconfronteerd met de nieuwe Wet toetreding zorgaanbieders, worstelt tussen weerstand en aanpassing — en uiteindelijk de knop omzet.
Door Tinka ten Klooster
De onderhuurster van mijn praktijkruimte heeft opgezegd. Iets met het hoge balkenplafond wat haar niet beviel en de afname van cliënten. Met mijn neus werd ik op de feiten gedrukt: het zorgverlenersvak uitvoeren is één, maar ondernemen is een ander verhaal. En dat vindt de Rijksoverheid ook.
Ik bekeek nogmaals het webinar van mijn beroepsvereniging over de WTZA, de nieuwe wet die als een berg voor mij opdoemde. Best imponerend voor een bewust kleinschalige zorgverlener, zoals ik dat op mijn website als selling-point aangeef.
Het kostte me moeite om met mijn aandacht bij de feiten te blijven, ik dwaalde af toen het over zorgcowboys ging. Ik vond het een fijn woord. Ik dacht aan eigenzinnige mannen met weinig woorden, aan paardenfluisteraars. Mannen die met zo min mogelijk interventies de kudde hoeden. En natuurlijk dacht ik aan Tinka, de Kleine Furie. Mijn naamgenoot die in mijn jeugd de reden was dat ik wekelijks naar de brievenbus snelde voor het stripblad de Tina. Een cowboymeisje met kort blond haar en sproeten. In mijn fantasie was ík natuurlijk dat meisje, ik verleidde mijn vriendinnetjes om samen paarden te temmen en leerde mezelf een loopje aan van ‘wie kan me wat’ met iets te grote passen.
Terug in de realiteit van het webinar begreep ik dat een zorgcowboy juist geweerd moest worden uit de samenleving. Ik dacht terug aan een vrouw met wie ik ooit kennismaakte in de bergen. We bleken vergelijkbaar werk te hebben, konden ons vinden in elkaars uitgangspunten. Ik mocht haar wel. Toen ik informeerde naar haar opleiding, antwoordde ze: ‘Ik ben ingestraald.’ Ik meende haar niet goed te hebben verstaan en was uiteindelijk in de lach geschoten zoals altijd als ik het even niet weet. Was zij dan de personificatie van een zorgcowboy? Of waren dat zorgverleners achter grensoverschrijdende behandelingen die de landelijke pers hadden gehaald? Nee, het lag anders.
De WTZA ging niet over de inhoud van de zorg, maar over de bedrijfsvoering van de praktijk met als hoogst haalbare een kwaliteitsmanagementsysteem. Protocollen en meetinstrumenten als begeerlijk doel in mijn kleinschaligheid. Mijn solvabiliteit te allen tijde paraat hebben. De antwoorden in de FAQ zouden mij houvast bieden.
Ik jojode van ‘dan stop ik ermee’ naar het plan me om te scholen tot reïntegratiecoach, ik droomde van spandoeken waarop slordig gekwast ‘Fuck de FAQ’ stond. Tot ik op donderdag 30 juni om 10:30 uur, één dag voor het ingaan van de wet, op het icoontje Aanmelden klikte van het aangeboden Quality in Care-systeem. De weg naar de top van de schijnbaar onbegaanbare berg zou zich stapje voor stapje onthullen.
Op de avond na deze besluitvaardige dag hing ik lusteloos op de bank en zag ik bij toeval een laatste scène van een westernfilm. Een ondergaande zon, een bergkam in de verte en twee cowboys in silhouet die de weidsheid vol vertrouwen tegemoet reden. Het drong plotseling tot me door dat ik afdwalend vee was geworden, en met een lasso gevangen. Door de hoeders, dat dan weer wel.
Tinka ten Klooster werkt als zelfstandig haptotherapeut en verweeft daarbij voorkeur Acceptance Commitment Therapy (ACT) doorheen. Ze houdt van de bergen, winterzwemmen in open water en schrijven. www.helderentenklooster.nl
Wat de haptotherapeut en de wtza betekent
Meer officiële informatie over de wettelijke eisen is te vinden bij de Rijksoverheid, die de WTZA beheert.
De haptotherapeut en de wtza, voluit de Wet toetreding zorgaanbieders, richt zich niet op de inhoud van de behandeling, maar op de bedrijfsvoering van een zorgpraktijk. Kleinschalige zorgverleners, zoals de haptotherapeut in deze column, moeten voortaan voldoen aan eisen rond kwaliteitsmanagement, meldplicht en administratieve verantwoording. Voor zelfstandige behandelaars die hun vak vooral zien als een ambacht tussen mens en mens, kan deze verschuiving naar formele bedrijfsvoering als een cultuurschok aanvoelen.
Toch is het doel van de haptotherapeut en de wtza begrijpelijk: het weren van zogeheten “zorgcowboys”, aanbieders die zonder de juiste kwalificaties of kwaliteitsborging zorg verlenen, soms met schadelijke gevolgen voor cliënten. Het spanningsveld dat in deze column wordt beschreven, is dat de nieuwe regelgeving ook goedwillende, kleinschalige zorgverleners raakt die juist vanuit zorgvuldigheid en persoonlijke aandacht werken.
Van weerstand naar aanpassing: omgaan met nieuwe regelgeving
Voor een haptotherapeut is de wtza vaak een eerste kennismaking met formele bedrijfsvoering na jaren van vakinhoudelijk werken.
Herkenbaar aan deze column is de emotionele reis die veel zelfstandige zorgverleners doormaken bij het invoeren van de WTZA: van irritatie en het overwegen van een andere carrière, tot uiteindelijk het accepteren en stap voor stap doorlopen van de vereiste registratie. Ondersteuning vanuit de beroepsvereniging en praktische hulpmiddelen, zoals een kwaliteitsmanagementsysteem, kunnen deze overgang behapbaar maken, ook voor wie zich in de kern vooral zorgverlener voelt en geen ondernemer.
Veelgestelde vragen
Wat houdt de haptotherapeut en de wtza in?
De Wet toetreding zorgaanbieders (WTZA) stelt eisen aan de bedrijfsvoering van zorgpraktijken, zoals kwaliteitsmanagement en meldplicht, los van de inhoud van de behandeling zelf.
Waarom is de haptotherapeut en de wtza ingevoerd?
De wet is bedoeld om zogenoemde zorgcowboys te weren: aanbieders zonder voldoende kwaliteitsborging die risico’s kunnen vormen voor cliënten.
Geldt de haptotherapeut en de wtza ook voor kleinschalige praktijken?
Ja, ook zelfstandige en kleinschalige zorgverleners moeten voldoen aan de eisen van de WTZA, wat voor sommigen als een grote administratieve last kan voelen.
Wie is Tinka ten Klooster?
Tinka ten Klooster werkt als zelfstandig haptotherapeut en verweeft daarbij Acceptance Commitment Therapy (ACT) in haar praktijk.
Lees meer persoonlijke verhalen en artikelen over het werken als zorgverlener in het TCC Magazine 2022.
