Duurzaamheid: Verpakkingsmateriaal
Wanneer je een product koopt, voor welk verpakkingsmateriaal kies je dan? Dat is een goede vraag.
Volgens Milieu Centraal vormen verpakkingen een groot deel van ons afval: zo’n 20 procent. Elke dag maakt een Nederlander er gemiddeld 7 open.
Uit diverse onderzoeken blijkt dat consumenten nogal eens verkeerd inschatten welke verpakking het milieuvriendelijkst is. Daarom heeft Milieu Centraal een aantal vuistregels opgesteld.
Papier
Papier lijkt een milieuvriendelijker verpakkingsmateriaal dan plastic. Een kilo papier veroorzaakt minder broeikasgassen dan een kilo plastic en de grondstof (hout) is bovendien hernieuwbaar. Maar voor papier heb je wel productiebossen nodig en die nemen veel ruimte in.
Daarnaast verschillen de eigenschappen van papier en plastic. Papier is minder sterk dan plastic. Allebei de materialen kunnen goed gerecycled worden. Plastic heeft wel één groot nadeel: als het als zwerfafval in zee belandt, draagt het bij aan de ‘plastic soep’.
Eenmalig glas
Eenmalig glas wil je voorkomen; er is veel energie nodig om hier nieuw glas van te maken. Hierna wordt de keuze moeilijker. Een plastic verpakking verdient de voorkeur, gooi hem dan wel in de goede afvalbak weg zodat deze gerecycled kan worden.
Biobased plastic
Biobased plastic is gemaakt van planten zoals aardappels, maïs of rietsuiker. Dat zijn hernieuwbare grondstoffen: je kunt ze steeds opnieuw aanplanten. Dat is het voordeel ten opzichte van gewoon plastic, dat gemaakt is van aardolie, een grondstof die opraakt. Veel biobased plastics hebben een lagere CO2-uitstoot dan gewoon plastic omdat de grondstoffen tijdens de groei CO2 opnemen uit de lucht.
Een nadeel van biobased plastic is dat er (kunst)mest, bestrijdingsmiddelen en landbouwgrond nodig zijn voor de productie. Het maken van kunstmest en bestrijdingsmiddelen kost energie en ze vervuilen de bodem en het water.
Composteerbaar plastic
Zowel uit olie als uit hernieuwbare grondstoffen kan composteerbaar plastic worden gemaakt. Sommige biologisch afbreekbare plastics vergaan snel onder de gecontroleerde omstandigheden (hoge temperatuur en micro-organismen) van een professionele installatie, maar thuis op de composthoop en als zwerfafval langs de kant van de weg, vergaan ze vaak niet goed.
Ook willen de professionele composteerders het composteerbare plastic niet hebben, omdat het niet bijdraagt aan de compost en omdat het, afhankelijk van het product en de installatie, niet op tijd vergaat. Ook is de kans op vergissingen aanzienlijk als mensen denken dat plastic in de biobak mag. Een vergissing is zo gemaakt en het is soms niet duidelijk of een plastic nou wel of niet composteerbaar is.
Tot slot, composteerbaar plastic vergaat na één keer gebruikt te hebben. Het is beter om plastic te gebruiken dat gerecycled kan worden tot nieuw plastic.
Navullingen en bulk inkopen
Een andere duurzame keuze is kiezen voor navulverpakkingen en groot inkopen. Navullen is een simpele manier van besparen op uitgaven en afval.
Ook wanneer je groot inkoopt, bespaar je verpakkingsmateriaal. Dit geldt alleen wanneer je de gehele inhoud opmaakt.
Europa circulair in 2050
In de afgelopen decennia is de productie van plastic wereldwijd explosief gegroeid, van zo’n 1,5 miljoen ton in 1950 naar ruim 360 miljoen ton in 2019. Daar valt bijna niet tegenop te recyclen. Toch zullen we wel moeten, want Europa streeft naar een 100% circulaire economie in 2050. Dat betekent dat alle grondstoffen een nieuw leven krijgen en er niets meer wordt afgedankt.
Bron: www.consumentenbond.nl en www.milieucentraal.nl
