Door Sandrine Baaij
ADHD Factory: een onvoorwaardelijke benadering van ADHD
Dat Judith Nieuwpoort een mensenmens is, blijkt wel uit haar enthousiasme waarmee zij drie jaar geleden – om exact te zijn 1 mei 2008 – ADHD Factory heeft opgericht. Een mensenmens moet je ook wel zijn, wil je ouders en ADHD-kinderen goed kunnen opvangen en begeleiden. Ouders en kinderen worden vaak van het kastje naar de muur gestuurd en kunnen niet de zorg vinden die goed aansluit bij de klachten.
peld. Bijvoorbeeld een thema als vriendschap, grenzen stellen of een plek in het gezin. Door aandacht en tijd te hebben voor zo’n thema, leren kinderen ook veel van elkaar. Door middel van observatie wordt ingespeeld op de behoefte van het kind. De diagnose ADHD kan wel dezelfde zijn, maar kenmerken en gedragingen zijn bij elk kind verschillend. Ook de karakters van de kinderen zijn verschillend. Kinderen zijn uniek. Dat geldt ook voor de aanpak binnen het team van ADHD Factory.
Ook de rol van de ouders is belangrijk. Ouders worden volledig betrokken bij het proces van een Kidsweekend. Wanneer de kinderen terugkomen op zondag, vindt er een korte evaluatie plaats. De samenwerking tussen ouders, kinderen en begeleiders zorgt voor meer inzichten, begrip en inlevingsvermogen. Opvoeden wordt dan weer een stuk leuker!“
Judith, wat is jouw drijfveer geweest om ADHD Factory op te richten? “Ik heb altijd een zwak gehad voor kinderen die net buiten de boot vallen. Zelf ben ik altijd wel heel stoer geweest, terwijl ik eigenlijk als kind een verlegen meisje was. Alsof ik een masker droeg. Wanneer je je niet begrepen voelt, of niet echt gezien wordt door je omgeving, dan ga je als kind een defensieve houding ontwikkelen. Een herkenbare eigenschap, ook bij ADHD-kinderen. Na enige zelfontwikkeling en leerzame zakelijke omzwervingen heb ik de ADHD Factory opgericht – ik heb eigenlijk altijd wel geweten dat ik iets voor kinderen wil betekenen. Met de oprichting van ADHD Factory bied ik een omgeving aan, waarin kinderen gezien en gehoord worden.”
Wat onderscheidt jouw organisatie van andere initiatieven? “Naast het organiseren van Kidsweekends, is onze filosofie ook anders. Wij oordelen niet. Wij proberen als begeleiders te onderzoeken wat een kind met zijn of haar gedrag bedoelt. Een kind gedraagt zich niet voor niets op een bepaalde manier. Pas wanneer wij het gedrag begrijpen of kunnen plaatsen, kunnen wij werken aan een bepaald bewustwordingsproces. Dat kan alleen wanneer wij niet te veel meegaan in het gevoel van het kind. Door de aandacht en begeleiding die wij geven, wordt het kind gezien en gehoord. Belangrijk hierbij is om het kind in zijn waarde te laten. Zo ontstaat er een hele mooie vertrouwensband. Naast de verbinding met de ouders, zoeken wij ook de verbreding. Zo onderhouden wij contact met school, zoeken wij steun en begrip binnen de politiek en werken wij nauw samen met verenigingen en andere organisaties. Wat de verdieping betreft, is de kennis wel in huis, alleen pretenderen wij niet een kenniscentrum te zijn over ADHD. Daar zijn andere instanties voor aangewezen. Ouders zoeken, naast (medische) kennis, vooral naar een praktische oplossing in de begeleiding van hun kind.”
Het gedrag van kinderen met ADHD wordt door de omgeving wel eens ervaren als storend, dominant, opdringerig, lawaaierig en soms agressief. Dat waren de kinderen, en de volwassenen nu, die vroeger werden bestempeld als lastig, druk en moeilijk handelbaar. Wat toen (soms) met harde hand werd gecorrigeerd, wordt tegenwoordig met aandacht en geduld door professionals begeleid. Men wil voorkomen dat deze kinderen zich eenzaam en niet begrepen voelen en in een sociaal isolement terechtkomen. En juist om dat sociale isolement te doorbreken, is het concept Kidsweekends ontstaan. Door kinderen deel te laten nemen aan een Kidsweekend, biedt Judith, samen met haar team, een omgeving aan waarin ADHD-kinderen onvoorwaardelijk zichzelf kunnen zijn. Kinderen leven van vrijdag tot en met zondag heerlijk in hun eigen werkelijkheid. Natuurlijk wel binnen de regels en de structuur van de Factory. Tijdens zo’n weekend wordt er aandacht besteed aan sociale vaardigheden en aan de zelfredzaamheid van het kind. Ook wordt het contact en de communicatie met anderen belicht en besproken. Aan elk weekend wordt een thema gekop
Hoe komen ouders en kinderen in contact met jou? “Voordat ouders en kinderen bij ADHD Factory terechtkomen, is er al een traject aan vooraf gegaan. Ouders komen binnen op verwijzing van de huisarts, via een psycholoog of via Jeugdzorg. Sommige kinderen komen uit gezinnen die onder toezicht staan en wij hebben dan regelmatig contact met de betreffende voogd. Dat het begeleiden van kinderen met ADHD een complexe zaak is, blijkt wel uit de medische informatie die te verkrijgen is. ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder oftewel een aandacht-tekort-stoornis in combinatie met
hyperactiviteit. Zoals de naam het al zegt, gaat het om kinderen die een concentratieprobleem hebben, impulsief en vaak nog hyperactief zijn. Ook blijken ADHD-kinderen een andere tijdsbeleving te hebben.
ADHD. Er zijn duidelijk aanwijsbare vormverschillen van bepaalde hersengebieden en er bestaan ook verschillen in het doorgeven van de signalen in de hersenen. Deze gegevens hebben ervoor gezorgd, dat in de loop der tijd de inzichten rondom ADHD zijn veranderd en de nadruk op andere verschijnselen en veronderstelde oorzaken is komen te liggen.
ADHD kinderen zijn vergeetachtig, hebben moeite met details, raken hun spullen kwijt, worden snel afgeleid door andere dingen en doen van alles tegelijkertijd. Keerzijde hiervan is dat ,wanneer de interesse van het kind wel wordt geprikkeld, het kind perfect kan ‘hyperfocussen’. Het kind kan zich dan heel sterk op iets richten en weet een taak snel en goed af te ronden. De impulsiviteit wordt gekenmerkt door snel dingen te doen en te zeggen, zonder er eerst over na te denken. Dit omdat deze kinderen bang zijn te vergeten wat zij willen zeggen. Vriendschapsrelaties worden snel aangegaan en verbroken. ADHD-kinderen hebben een gevoel van onrust in hun lijf, kunnen moeilijk stilzitten en friemelen steeds met hun handen of met voorwerpen. In hun enthousiasme kunnen zij ellenlange verhalen vertellen waarbij de luisteraar allang de draad kwijt is. Deze kinderen zijn vaak gespannen, komen moeilijk tot rust en zijn beweeglijk in hun slaap. Ook hebben zij moeite met het inschatten van tijd. Zij komen vaak te laat, schatten tijd verkeerd in waardoor zij tijd tekortkomen, alsof de klok in hun hersenen verkeerd loopt.
Ook de huidige maatschappelijke structuur heeft bijgedragen aan een toename van het aantal diagnoses. Vroeger zorgden kerk, school en maatschappij voor structuur; tegenwoordig is er minder structuur en bovendien verandert de structuur continue. Dit terwijl aspecten als regels en regelmaat, structuur en houvast, aandacht en waardering zo belangrijk zijn voor kinderen met ADHD. Voortschrijdend inzicht heeft ook de rol van voeding onder de aandacht gebracht. Voedingsadditieven veroorzaken geen ADHD. Wel is bewezen dat zij de gevolgen van ADHD kunnen versterken. Een onderzoek in 2007 heeft aangetoond dat kunstmatige kleurstoffen in voeding een toename van hyperactiviteit kunnen veroorzaken.” Judith, hoe denk jij over de invloed van voeding op de kenmerken van ADHD? “Voeding is voor mij wel een belangrijke ondersteuning in de begeleiding van de kinderen. Dit moet wel in samenspraak gaan met de ouders. Ik kan wel alvast vertellen dat wij in september, wanneer wij naar onze nieuwe locatie verhuizen, een professionele keuken tot onze beschikking hebben. Met het concept ‘Kids smakelijk’ willen wij de kinderen op een leuke en creatieve manier leren omgaan met voeding. Spelenderwijs ontdekken zij wat de gevolgen van voeding kunnen zijn op hun dagelijks functioneren. Ook dit concept past binnen ons bewustwordingsproces.”
Bijzondere kenmerken van kinderen en/of volwassenen met ADHD zijn, dat zij vaardigheden hebben ontwikkeld met betrekking tot het snel combineren van informatie en indrukken en probleemoplossend kunnen denken. Dit vaak in combinatie met aspecten als creativiteit en originaliteit en ruimtelijk inzicht! Volgens de medische wetenschap is ADHD een stoornis die niet overgaat. Je kunt er wel mee leren leven. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat ADHD bij 3% van de kinderen voorkomt. Dat betekent dat er gemiddeld in elke schoolklas, wel één zit! Bij ADHD spelen ook erfelijke elementen een rol. Het komt regelmatig voor dat er bij één van de ouders sprake is van ADHD, zonder dat ooit een diagnose is gesteld. Familiestudies hebben ook aangetoond dat het percentage kinderen met ADHD, van volwassenen met ADHD, hoog is (75%).”
Wanneer Judith tot slot gevraagd wordt wat haar ultieme doel is, antwoordt zij: “ADHD Factory is nog een jonge organisatie. Ik heb ik dus nog vele doelen voor ogen. Ik ben blij wanneer ik ADHD- kinderen beter kan laten functioneren binnen de driehoeksverhouding familiesysteem, het kind (eigen Ik) en de maatschappij en deze kinderen de erkenning kan geven die zij verdienen. Vanzelfsprekend wil ik blijven bijdragen aan de instandhouding van een bepaald bewustwordingsproces: Je bewust worden en je bewust blijven van je eigen Ik. Mijn ultieme wens is het concept van Kidsweekends verder uit te breiden, zodat er nog meer kinderen aansluiting kunnen vinden bij leeftijdsgenoten. Zo wil ik begeleiders die onze missie en visie delen, de mogelijkheid bieden om het concept van Kidsweekends ergens anders in Nederland toe te passen. Niets is mooier dan kinderen te laten zien en voelen dat zij er onvoorwaardelijk mogen zijn, gezien en gehoord worden!”
“Is ADHD een diagnose van deze tijd? Onderzoek toont aan dat de diagnose van wat nu ADHD wordt genoemd, teruggaat naar het begin van de vorige eeuw. Dankzij moderne onderzoekstechnieken, zoals hersenscans en computertesten, kan men tegenwoordig vaststellen dat er in vergelijking met gezonde mensen wel degelijk sprake is van een verschil in het functioneren van bepaalde hersengebieden. Hersenonderzoek toont aan dat er neuro-anatomische en neuro-chemische verschillen bestaan tussen de hersenen van kinderen met en zonder
Meer informatie: www.adhdfactory.nl
Meer weten over de aanpak van ADHD Factory of over de achtergrond van dit magazine? Lees ook de eerste editie PSC Magazine, of bekijk de website van de NFG voor meer informatie over ADHD-begeleiding.
