Voor ‘nieuwe moeders’ om even bij te kunnen tanken
Coach, psychologe en ervaringsdeskundige Monique Boosman, Mamazorg
Een kind krijgen is voor elke vrouw (en haar partner) een ingrijpende gebeurtenis. Als pas bevallen moeder maak je in korte tijd veel veranderingen door. Lichamelijk en hormonaal, maar ook emotioneel en sociaal. Je staat opeens voor een nieuwe grote verantwoordelijkheid en de baby vraagt veel zorg. Het is geen wonder dat veel vrouwen moeten wennen aan deze verandering en dat kan gepaard gaan met de nodige emoties.
Het beïnvloedt het hele gezin
In het eerste jaar na de bevalling maakt 13% van de pas bevallen vrouwen een depressieve episode (PPD) door. Tevens ervaart een substantieel aantal vrouwen tijdens de zwangerschap (prepartum) depressie- en angstklachten. De twee in het oog springende kenmerken van PPD zijn angst en depressiviteit. Deze gevoelens kunnen lang aanhouden als er niets aan gedaan wordt. Dit heeft niet alleen grote gevolgen voor de moeder, die steeds verder in de depressie kan raken, maar ook voor de gemoedstoestand van de partner en het kind. Het gezin kan hierdoor ontregeld raken. Het kan leiden tot werkloosheid en scheiding. Het kan zelfs zover gaan, dat de moeder zichzelf of het kind wat zal doen.
Het is bekend dat kinderen met depressieve moeders aanzienlijke psychische klachten kunnen ontwikkelen, waaronder hechtingsproblemen en onderontwikkeling in emotie, gedrag en cognitie. Al tijdens een zwangerschap komen bij depressieve/angstige moeders allerlei stresshormonen vrij, waarvan is aangetoond dat kinderen daar op latere leeftijd last van kunnen krijgen.
Voor de partner kan het zeer zwaar zijn om zowel de zorg voor het kind als de zorg voor zijn depressieve/angstige vrouw op zich te nemen. Hiertoe is niet iedereen in staat, waardoor ook de partners risico lopen psychische klachten te ontwikkelen met alle gevolgen van dien.
Gezien de verhoogde risico’s op psychiatrische stoornissen tijdens de zwangerschap en na de bevalling, en de ernstige gevolgen daarvan voor de moeder en haar gezin, is het van belang om in een zo vroeg mogelijk stadium de kans op psychiatrische problemen te herkennen en klachten van de vrouwen zo vroeg mogelijk te erkennen en te behandelen.
Creëren van rust
Daarnaast is het uitermate belangrijk voor ‘nieuwe ouders’ om te zorgen voor rust:
• om lichamelijk en geestelijk bij te kunnen tanken,
• om ook je eigen leven te behouden naast het ouderschap,
• om goed voor jezelf te kunnen zorgen,
• om niet in een depressie te belanden,
• om je kind beter op te kunnen vangen…..
Maar één van de moeilijkste aspecten van het jonge ouderschap is juist het creëren van die broodnodige rust! Hoe vind je rust als je dag- en nachtritme opeens is veranderd, als je niet kan slapen ’s nachts, als je baby de hele tijd huilt, als er zoveel nieuwe taken en eisen op je afkomen, als je moet wennen aan de nieuwe situatie, als je lichamelijk nog moet helen, als je de psychische problemen ervaart, als je relatie opeens een andere betekenis krijgt…. Het is bekend dat in de nieuwe periode veel stellen een groot tekort krijgen aan rust. Het is ook bekend dat chronisch tekort aan rust psychische klachten kan veroorzaken en (mede) kan leiden tot depressies.
Helaas is het zo, dat het voor ouders vaak moeilijk is om er even uit te gaan en zeker voor de moeder. De verandering is voor moeders toch nog altijd het grootst. We worden niet meer automatisch door onze familie verzorgd. In onze maatschappij is het helaas nog niet geaccepteerd dat jonge moeders er rust op uit gaan. In onze maatschappij wordt moeder erop uit gaan. In onze maatschappij is helaas nog niet geaccepteerd dat jonge moeders even rust nodig hebben om tot rust te komen, terwijl dit net zo goed als al bekend is. Ook de moeders zelf voelen zich vaak schuldig als ze deze gedachte hebben. Het lijkt ermee te maken dat je jezelf vrijmaakt, geen slechte moeder bent. En dat zijn juist de gedachtes die doorbroken moeten worden. Een moeder die tijd voor zichzelf vrijmaakt, is geen slechte moeder. Zij is juist een geweldige moeder door voor zichzelf te zorgen, door oplossingen te durven vragen. Zij kan dan meer energie hebben en zorgen.
Doorbreken van de vicieuze cirkel van vermoeidheid en verergering van klachten
Juist voor vrouwen met psychische klachten na de bevalling (bijvoorbeeld een milde postpartum- depressie) is het belangrijk dat zij tijdig kunnen tanken, om de vicieuze cirkel van vermoeidheid en verergering van de klachten te kunnen doorbreken. Maar het zijn juist die vrouwen die dit niet snel durven te gaan.
Voor die vrouwen is er nu een logeernetwerk, waardoor zij een laagdrempelige manier over even weg kunnen komen van huis om bij te kunnen ontspannen en rust en ruimte kunnen ervaren om het dagelijkse leven weer vernieuwde energie op te kunnen.
Dit logeernetwerk is opgebouwd rond vrijwilligers die de logeerplekken aanbieden waar ‘nieuwe’ moeders even hun netwerk binnen ons netwerk bieden hun ruimte gratis aan. Dit varieert van een slaapkamer terecht kunnen bij hen in eigen huis tot een vakantiehuisje dat de nieuwe moeder mag bewonen voor 1 nacht, een weekend of langer met gegarandeerde privacy.
De vrijwilligers zorgen doorgaans ook voor het eten en er hoeft achteraf niet opgeruimd of schoongemaakt te worden door de gasten. Voor de gemaakte kosten van eten en drinken wordt een kleine bijdrage (€15,- per dag) berekend.
Omdat het gaat om rust en niet om het aanbieden van therapie, bewaren de vrijwilligers altijd enige afstand, zodat de vrouw geheel tot rust kan komen. Uiteraard bieden zij wel een luisterend oor, indien dit gewenst is.
Psychologenpraktijk Mamazorg
Het logeernetwerk is een initiatief van psychologenpraktijk Mamazorg in Groningen, een praktijk voor advies, voorlichting, coaching, trainingen en (groeps-)behandelingen bij psychische klachten rond de bevalling. Mamazorg biedt vrouwen met een prepartum of postpartum psychische klachten een brede scala aan groepswijze en individuele bijeenkomsten en therapieën, waar methoden aangereikt worden op anders met de klachten om te kunnen gaan.
Naast groepstherapie kan bij Mamazorg terecht voor informatie en advies, individuele begeleiding (eventueel preventief), behandeling en ondersteuning.
Bovendien biedt Mamazorg screeningsvragenlijsten om verhoogde kans op een postpartum- depressie sneller te kunnen identificeren, en biedt zij gratis online forum voor lotgenotencontact en bespreekt zij ook de mogelijkheid tot het Mamazorg logeernetwerk.
Logeernetwerk binnen een paar jaar landelijke dekking
Op dit moment biedt het Mamazorg logeernetwerk alleen nog het noorden van het land, maar de ambitie is om met het netwerk binnen een paar jaar landelijke dekking te hebben. Het Mamazorg Logeernetwerk werkt nu samen met de landelijke stichting voor Psychische Klachten rondom de Zwangerschap (PKZ), om deze doelstelling te halen. Hiervoor zijn natuurlijk nog veel meer vrijwilligers nodig.
Vrijwilligers logeernetwerk gezocht
Geïnteresseerd in het Mamazorg logeernetwerk, zowel voor de rol van vrijwilliger als die van gast, worden dan ook van harte uitgenodigd om via e-mail contact op te nemen met Mamazorg.
Website: www.mamazorg.nl
E-mail: moniqueboosman@mamazorg.nl
LinkedIn: nl.linkedin.com/in/moniqueboosman
