Complementaire zorg: wat het is, welke vormen er zijn en hoe je een therapeut kiest

Complementaire zorg is een verzamelnaam voor behandelvormen die naast de reguliere gezondheidszorg worden ingezet: niet als vervanging van je huisarts of specialist, maar als aanvulling daarop. Van massagetherapie en acupunctuur tot counseling en hypnotherapie: deze zorgvorm richt zich op het hele mens, lichaam en geest samen. Op Curova lees je er al langer over; op deze pagina zetten we uit wat het precies inhoudt, welke vormen er zijn en hoe je een goede therapeut kiest.

Wat is complementaire zorg precies?

Complementaire zorg omvat behandelvormen die niet tot de reguliere (universitaire) geneeskunde behoren, maar er wel naast en in samenhang mee worden toegepast. Benieuwd naar de volledige definitie en de kenmerken? Bekijk de definitie van complementaire zorg. Denk aan lichaamsgerichte therapieën, traditionele geneeswijzen zoals acupunctuur en Ayurveda, en psychosociale vormen zoals counseling en gestalttherapie. Het woord “complementair” zegt het al: deze zorg vult de reguliere zorg aan, ze vervangt die niet. Een complementair therapeut werkt daarom idealiter samen met of naast je huisarts, en verwijst door wanneer dat nodig is.

Deze vorm van zorg wordt vaak in één adem genoemd met alternatieve geneeskunde, maar er is een verschil: bij alternatieve zorg wordt de reguliere behandeling losgelaten of vervangen, bij complementaire zorg blijft die juist het uitgangspunt.

Voor wie is complementaire zorg geschikt?

Mensen kiezen om uiteenlopende redenen voor deze vorm van zorg. Veelgehoorde aanleidingen zijn:

• Stress, overspanning of burn-out klachten
• Chronische pijn of vermoeidheid waarbij reguliere zorg beperkt verlichting biedt
• Herstel na een ziekteperiode of ingrijpende levensgebeurtenis
• Behoefte aan meer rust, balans of zelfinzicht
• Ondersteuning naast een lopend medisch traject, bijvoorbeeld bij kanker of een chronische aandoening

Deze zorgvorm is geen vervanging voor acute of ernstige medische zorg. Twijfel je of het voor jouw situatie geschikt is, overleg dan eerst met je huisarts.

Welke vormen van complementaire zorg zijn er?

Er bestaat een groot aantal complementaire behandelvormen. Curova besteedt aandacht aan tientallen daarvan; hieronder vind je een overzicht per categorie, met links naar alle artikelen per thema.

Lichaamsgerichte therapieën

Deze vormen werken via aanraking, beweging of lichaamshouding aan ontspanning en herstel: Massagetherapie, Shiatsu, Tuina, Cranio-sacraal-therapie, Body Stress Release, Voetreflexzone therapie en Bowen Therapie.

Energetische en traditionele geneeswijzen

Deze vormen bouwen voort op eeuwenoude geneeswijzen of werken vanuit het idee van energiebalans in het lichaam: Acupunctuur, Chinese Kruidengeneeskunde, Ayurveda, Homeopathie, Natuurgeneeskunde, Fytotherapie, Orthomoleculaire therapie, Energetische therapie, Kinesiologie en Antroposofie.

Psychosociale en psychotherapeutische vormen

Deze vormen richten zich op mentaal welzijn, verwerking en zelfinzicht: Counseling, Lichaamsgerichte psychotherapie, Integratieve psychotherapie, Gestalt therapie, Analytische therapie, Jungiaanse Analytische therapie, Hypnotherapie, EMDR, Psychosociale Therapie en Haptotherapie.

Creatieve en overige vormen

Ook creatieve en ademgerichte methoden vallen ook onder deze noemer: Kunstzinnige therapie, Tekentherapie, Ademhalingstherapie en Yin-therapie.

Vergoeding van complementaire zorg

Deze zorgvorm valt niet onder de basisverzekering, maar veel behandelingen worden geheel of gedeeltelijk vergoed vanuit een aanvullende verzekering, mits de therapeut is aangesloten bij een erkende beroepsvereniging of kwaliteitsregister. Check bij twijfel altijd vooraf bij je zorgverzekeraar welke vergoeding van toepassing is en welke registraties zij eisen.

Hoe kies je een complementair therapeut?

Een paar aandachtspunten die helpen bij het kiezen van een betrouwbare complementair therapeut:

• Is de therapeut geregistreerd bij een erkende beroepsvereniging of kwaliteitsregister, met een HBO-niveau opleiding als vereiste?
• Is er een onafhankelijke klachtenregeling, bijvoorbeeld via een geschillencommissie?
• Sluit de therapievorm aan bij jouw klacht of behoefte, en heeft de therapeut hier ervaring mee?
• Voelt het contact prettig? De klik met een therapeut is minstens zo belangrijk als de methode zelf.

Meer lezen op Curova

Benieuwd naar persoonlijke verhalen en achtergronden over dit onderwerp? Bekijk onze artikelen over complementaire zorg in het algemeen, doe een van onze gratis zelftests, of bekijk het volledige overzicht van alle thema’s op Curova.