Chinese geneeskunde voor iedereen: de winter en het element water

Mindy Counts is holistisch therapeut, acupuncturist en kruidkundige. Ze is medeoprichter van het Inner Ocean Empowerment Project, een non-profitorganisatie die zich wereldwijd inzet voor holistische gezondheidszorg en onderwijs. Ze studeerde contemplatieve psychologie en behaalde haar masterdiploma in klassieke acupunctuur aan het Institute of Taoist Education and Acupuncture.

In de wereld van vandaag zien we steeds vaker gezondheidsklachten zoals toxische stress, verslaving, depressie, angstklachten, auto-immuunziekten en kanker, om maar een paar voorbeelden te noemen. Hoe kun je in deze wereld in balans blijven? De Chinese geneeskunde komt voort uit de taoïstische filosofie. Hierin wordt gezondheid gezien als een toestand die op natuurlijke wijze ontstaat uit een diepe verbondenheid met de natuurlijke cycli en ritmes van de aarde.

De winter en het element water

“Denk niet dat de tuin in de winter zijn extase verliest. Het is er stil, maar ondergronds tieren de wortels welig.” — Rumi

Winterzonnewende (21 december) tot lente-equinox (20 maart)

De winter is de tijd van het jaar waarin je bent teruggekeerd tot je essentie. In de herfst heb je alles van je afgeschud wat niet langer van nut was. Als je nu om je heen kijkt, zie je de mensen en de dingen die je kent en die je lief zijn. Het is de tijd van het jaar om te bedenken wat je echt belangrijk vindt, een tijd om tot rust te komen en aandacht voor jezelf te hebben.

Van alle seizoenen en elementen is de winter het meest yin, en daarom is dit de tijd om wat meer afstand te nemen van de buitenwereld en je energie en aandacht meer binnenwaarts te keren. Als je het geluk hebt dat je in een deel van de wereld woont waar de overgang naar de winter duidelijk merkbaar is (door kou en sneeuw en dat soort zaken), is dit een mooie uitnodiging om tot jezelf te komen en wat zuiniger om te gaan met je energie.

Je volgt daarmee het voorbeeld van de planten en de dieren. In bomen valt de sapstroom stil. Dieren gaan zich langzamer bewegen en als ze in winterslaap gaan, vertraagt zelfs hun hartslag. De winter is een tijd voor incubatie. Je gebruikt je energie voornamelijk voor je innerlijke processen, vooral de belangrijkste, namelijk die processen die je helpen je voor te bereiden op de nieuwe lente.

Deep listening

In die delen van de wereld waar de winter het seizoen is waarin alles onder een dikke laag sneeuw ligt, is dit het seizoen van de stilte. Die stilte kan zo totaal zijn dat je een blad van een boom kunt horen vallen. Als je zelf stil en rustig genoeg bent, kun je de subtielste signalen van je lichaam, je geest en je spiritualiteit waarnemen.

In de winter is het donkerder dan in de andere seizoenen. De zon schijnt minder vaak en minder lang, en de kans op neerslag is groter. Als gevolg daarvan is er meer water en dus ook meer energie van het element water. Veel mensen zijn in deze tijd vaker alleen en het tempo van het leven ligt wat lager. Sommigen vinden dit een verademing, anderen voelen zich er helemaal niet prettig bij. Als er minder te doen is en er minder prikkels van buitenaf komen, is er des te meer ruimte voor de stilte (of de chaos) in jezelf. Als jouw natuurlijke reactie op de winter is dat je je angstig gaat voelen, kan dat een teken zijn dat je wat meer aandacht moet geven aan het element water in jezelf.

Het element water

De winter is het seizoen waarin de energie van het element water het meest op de voorgrond treedt. En met ‘water’ bedoel ik hier doodgewoon het water zoals je dat kent in het dagelijks leven: het water dat je drinkt, waar je in zwemt en dat je uit de hemel ziet vallen als het regent. Water is overal: in beekjes, meren, rivieren, de zee en zelfs als grondwater in de bodem onder je voeten. Water is nog belangrijker dan voedsel: je kunt het meerdere weken uithouden zonder eten, maar zonder water ga je binnen enkele dagen (of hooguit een week) onherroepelijk dood. Net als de aarde bestaat het menselijk lichaam voor een groot deel uit water. Zestig procent van het lichaam is water en zeventig procent van het totale aardoppervlak is bedekt met water. Kortom, we zijn behoorlijk waterige wezens.

Een belangrijke eigenschap van water is verandering. Als water over een van de andere elementen loopt, verandert dat element. Bij vuur gaat dat snel: het wordt door water uitgedoofd. Bij andere elementen, zoals metaal (stenen, zand) gaat die verandering langzamer; denk bijvoorbeeld aan het uitslijten van de Grand Canyon. Aarde wordt modder als er veel water is, maar als er weinig water is, kan aarde zo droog zijn als het zand in de woestijn. Onder invloed van de zwaartekracht zoekt water altijd het laagste punt op. Waar je het ook ingiet, het zal zonder aarzelen naar de bodem zakken. En toch kan een kleine beweging van onderuit genoeg zijn om water in beweging te brengen. Dat kan een bescheiden rimpeling zijn, maar ook een enorme vloedgolf. En bij mensen is het al net zo! Zoals water de bodem zoekt, zoeken mensen met veel water in hun constitutie de waarheid. Aan nutteloze zaken verspillen ze geen energie, ze gaan altijd direct op zoek naar de essentie. Deze mensen vinden het vaak fijn om een tijdje in stilte alleen te zijn. Tijdens zo’n periode van inkeer komen ze soms tot inzichten die hun omgeving (familie, lokale gemeenschap of de complete maatschappij) voor altijd kunnen veranderen. Dat is de kracht van het element water.

Boekfragment uit: Chinese geneeskunde voor iedereen — Oude wijsheid en praktische tips voor afweer, vitaliteit en optimale gezondheid, Mindi Counts. www.samsarabooks.com