Feldenkrais: 3 Wetenschappelijke Voordelen voor Lichaam en Brein
Feldenkrais is een praktische en efficiënte methode om te leren hoe je makkelijker, soepeler en efficiënter kunt bewegen. Het draait om het ontwikkelen van een beter bewegingspatroon door middel van zachte, bewuste bewegingen en mentale focus.
Ontstaan van de methode
Moshe Feldenkrais (1904-1984) legde de basis voor zijn methode in de jaren 30 van de vorige eeuw. Hij studeerde mechanica en natuurkunde in Parijs en promoveerde daar aan de Sorbonne in toegepaste fysica. Hij was een enthousiast voetballer en meester in oosterse gevechtskunsten. Zo behaalde hij als een van de eerste Europeanen de zwarte band in judo.
In deze omgeving, boordevol wetenschap en sport, groeide zijn interesse in het functioneren van het zenuwstelsel, in het bijzonder bij het bewegen. Een hardnekkige knieblessure – die hem beperkte in zijn functioneren – bracht de methode ertoe zelf een behandelmethode te ontwikkelen.
Hij begon met het onderzoeken van de bewegingen die een mens maakt. Hij scherpte zijn vermogen aan om zeer subtiele verschillen tussen bewegingen waar te nemen en combineerde oosterse gevechtskunst, fysica, mechanica, elektrotechniek, anatomie en gedragsfysiologie in zijn methode. Zo leerde hij zichzelf op een nieuwe manier te lopen. Stap voor stap, efficiënt en zonder pijn.
Moshé de methode zette zijn experimenten ruim veertig jaar door. Hij onderzocht het vermogen van het zenuwstelsel zichzelf te reorganiseren en goed functionerende bewegingspatronen tot stand te brengen. Hij raakte gefascineerd door de natuurlijke manier waarop baby’s en kleine kinderen leren bewegen: onderzoeken, ontdekken, uitproberen en zich met vallen en opstaan ontwikkelen.
Fysieke voordelen
De methode richt zich op het bewust maken van hoe je beweegt. Dit kan leiden tot een betere lichaamshouding, verbeterde flexibiliteit en meer gemak in dagelijkse bewegingen.
De zachte, aandachtige bewegingen van Feldenkrais kunnen daarnaast helpen bij het verminderen van chronische pijn, vooral rug-, nek- en schouderpijn. Door inefficiënte bewegingspatronen aan te passen, kan de druk op gewrichten en spieren afnemen, wat kan bijdragen aan pijnverlichting.
Ook helpt de methode de verbinding tussen het brein en het lichaam te versterken, waardoor er meer controle ontstaat over bewegingen. Dit kan leiden tot een verbeterde coördinatie en balans, wat vooral nuttig is voor ouderen of mensen die moeite hebben met stabiliteit.
Mentale voordelen
De focus op bewuste, langzame bewegingen en ademhaling kan het zenuwstelsel kalmeren, wat kan leiden tot een gevoel van ontspanning en verminderde stress. Het helpt mensen om zich meer bewust te worden van spanning in hun lichaam en leert ze hoe ze die spanning kunnen loslaten.
Ook kan de Feldenkrais-methode helpen om bewuster te ademen en dieper te ademen, wat kan bijdragen aan een verbeterde longfunctie en een algemeen gevoel van welzijn.
De methode vereist dat je je mentaal focust op je bewegingen, wat kan helpen om je mentale helderheid en concentratie te verbeteren. Het stimuleert neuroplasticiteit, het vermogen van het brein om nieuwe verbindingen te maken, wat belangrijk is voor leren en herstel na letsel en bij neurologische aandoeningen.
Holistisch
De Feldenkrais-methode biedt dus zowel fysieke als mentale voordelen en kan vooral nuttig zijn voor mensen die hun bewegingspatronen willen verbeteren, pijn willen verminderen of hun algehele welzijn willen bevorderen. Een holistische aanpak dus.
Bron: www.feldenkrais.nl
Wat wetenschappelijk onderzoek over Feldenkrais laat zien
De laatste jaren is er steeds meer onderzoek gedaan naar de effecten van de Feldenkrais-methode. Een systematische review met meta-analyse van gerandomiseerde studies, gepubliceerd in het International Journal of Environmental Research and Public Health (PMC9657136), concludeerde dat Feldenkrais een meetbaar positief effect heeft op pijn, functionele balans en de waargenomen inspanning bij mensen met nek-, rug- of schouderklachten. Ook werden verbeteringen gezien in kwaliteit van leven en interoceptief bewustzijn, het vermogen om signalen van het eigen lichaam waar te nemen, bij mensen met chronische lage rugpijn.
Een gerandomiseerde gecontroleerde studie naar chronische lage rugpijn, gepubliceerd in Clinical Rehabilitation (Ahmadi et al., 2020), vergeleek Feldenkrais met core stability-oefeningen en zag in beide groepen een significante afname van pijn en bewegingsangst, met een verbeterde beweeglijkheid van de onderrug. Bij ouderen liet een gecontroleerde studie naar Feldenkrais-balansgroepen (PMC3137762) een duidelijke verbetering zien op verschillende balans- en functiematen, vergeleken met een controlegroep zonder training.
Onderzoekers benadrukken dat Feldenkrais niet als vervanging van reguliere fysiotherapie moet worden gezien, maar dat de methode wel degelijk therapeutische effecten laat zien die vergelijkbaar zijn met andere bewegingsgerichte behandelingen bij rug-, nek- en schouderklachten.
Veelgestelde vragen over Feldenkrais
Is de methode geschikt voor ouderen?
Ja. Onderzoek naar Feldenkrais-balansgroepen bij ouderen laat een duidelijke verbetering zien op het gebied van balans en functioneren, wat de methode geschikt maakt als aanvulling op andere vormen van beweging.
Helpt de methode echt tegen chronische rugpijn?
Verschillende gerandomiseerde studies laten zien dat de methode pijn en bewegingsangst bij chronische lage rugpijn kan verminderen, met resultaten die vergelijkbaar zijn met andere oefentherapie zoals core stability-training.
Hoeveel lessen Feldenkrais zijn nodig voor resultaat?
Dit verschilt per persoon, maar in de meeste onderzoeken werden effecten gemeten na een lessenreeks van meerdere weken tot maanden, met regelmatige, korte sessies.
Kan ik de methode combineren met andere behandelingen?
Zeker. de methode wordt vaak ingezet als aanvulling op fysiotherapie of andere bewegingsgerichte behandelingen, niet als vervanging daarvan.
Meer lezen over bewegen en gezondheid? Bekijk ook de andere artikelen op het thema NGW Magazine 2024.
