Kastanjes
Kastanjes rapen in het bos is voor veel gezinnen een geliefd herfstritueel. Deze column van Maartje Albert beschrijft een middagje zoeken, een volle tas en de uitdagingen die volgen bij het pellen en verwerken van de oogst.
Pas geleden hebben we in het bos kastanjes gezocht. Met ieder een tas, een paar handschoenen en een goed humeur gingen we op pad. Onze dochter rende met een vriendinnetje vooruit en toen we bij het veldje met kastanjebomen aankwamen, begonnen ze gedreven te zoeken. Toen ze er rond de dertig hadden, vonden ze het wel mooi geweest. Naast het veldje stonden hertjes en dat was ook interessant.
Mijn eigen tas begon voller en voller te raken. Steeds dacht ik dat ik er wel genoeg had, maar als ik dan weer zo’n grote zag, moest ik hem toch weer oprapen. En zo zat mijn tas behoorlijk vol toen we thuiskwamen. Daar nog bij opgeteld kwamen de tassen van mijn andere gezinsleden. We hadden er eigenlijk te veel. Dus gingen er 2 tasjes naar de buren.
De rest van de kastanjes ging in een krat; we laten ze even laten staan. Om de wormen een kans te geven om te vertrekken. Dat is geloof ik gelukt, want toen ik ze klaar ging maken om de oven in te gaan, hoefde ik er maar een paar uit te halen.
Iedere kastanje heb ik ingesneden. En dat heb ik geweten! Een blaar op mijn vinger van het mes. En daar bleef het niet bij, want nadat ze uit de oven kwamen, moesten ze nog gepeld worden. Dat leverde me twee zere duimen en een zere wijsvinger op.
Inmiddels zijn alle kastanjes gepeld en de velletjes zijn er min of meer vanaf.
Vorige jaren dat we kastanjes zochten, hebben we ze gewoon zo opgegeten nadat ze gepoft waren. Maar omdat het er nu zoveel waren, bedacht ik dat ik meel kon maken van de kastanjes om er daarna brood van te bakken of taart. Ik denk dat ik met taart ga beginnen. Na de blaar en de zere vingers kijk ik uit naar wat zoets. Ik heb al een recept gevonden. Als het net zo lekker smaakt als dat het eruitziet, wordt dat genieten. Bedankt moeder natuur!
Veel leesplezier gewenst en als de taart goed is gelukt, vind je het recept in de volgende editie!
Maartje Albert, Bladmanager
Let op: het verschil tussen tamme kastanje en paardenkastanje
Belangrijk om te weten, zoals ook Wageningen University & Research aangeeft, voordat je zelf kastanjes rapen gaat proberen: alleen de tamme kastanje (Castanea sativa) is eetbaar. De bekende paardenkastanje (Aesculus hippocastanum), die je vaak in parken en langs straten ziet, lijkt hier qua uiterlijk op maar is niet geschikt om te eten. Paardenkastanjes bevatten stoffen die een vieze, bittere smaak geven en niet verteerbaar zijn. Je herkent de tamme kastanje aan de zeer stekelige, dichtbehaarde bolster en de langwerpige, glanzend bruine noot met een puntig uiteinde, terwijl de bolster van de paardenkastanje minder scherp stekelig is en de noot ronder van vorm is.
Tips voor het bewaren en verwerken van kastanjes
Na het kastanjes rapen is het verstandig om de oogst eerst een paar dagen te laten liggen, zodat eventuele wormpjes de kans krijgen om te vertrekken, precies zoals in deze column wordt beschreven. Snijd voor het roosteren altijd een kruisje in de schil, zodat de kastanjes niet knappen in de oven en makkelijker te pellen zijn. Bij kastanjes rapen hoort ook het juiste roosteren: doe dat op ongeveer 200 graden gedurende 20 tot 25 minuten, tot de schil openbarst en de kastanjes zacht aanvoelen. Laat ze na het roosteren even afkoelen voor je ze gaat pellen, dat scheelt behoorlijk in verbrande vingers.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker dat ik de juiste kastanjes heb geraapt?
Let op de bolster: de tamme, eetbare kastanje heeft een dichtbezette, scherp stekelige bolster, terwijl de paardenkastanje een gladdere, minder stekelige bolster heeft.
Waarom moet je kastanjes een paar dagen laten liggen voor je ze verwerkt?
Dit geeft eventuele wormpjes in de kastanjes de kans om te vertrekken, zodat je bij het klaarmaken minder kans hebt op aangetaste noten.
Kun je van kastanjes ook meel maken?
Ja, gepelde en gedroogde kastanjes kunnen worden vermalen tot kastanjemeel, dat vaak wordt gebruikt in brood, taart of pannenkoeken vanwege de licht zoete smaak.
Waarom moet je een kruisje in de kastanje snijden voor het roosteren?
Door het insnijden kan de stoom tijdens het roosteren ontsnappen, waardoor de kastanje niet knapt in de oven en de schil bovendien makkelijker te verwijderen is na het bakken.
Wat kun je doen met een overschot na het kastanjes rapen?
Heb je bij het kastanjes rapen meer verzameld dan je zelf kunt verwerken, deel de overschot dan gerust met buren of vrienden, zoals ook in deze column gebeurt, of vries de gepelde kastanjes in voor later gebruik.
Meer persoonlijke columns over de seizoenen en het buitenleven lees je op de themapagina van NGW Magazine 2024.
