Magnesiumverbindingen: opname onder de loep
Het belang van het mineraal magnesium voor de gezondheid wordt veelvuldig benadrukt in de literatuur. Magnesium speelt een rol bij meer dan 600 enzymatische processen in het lichaam, waaronder de energieproductie. Ook voor eiwitsynthese, prikkeloverdracht en botopbouw is magnesium van belang. Door de spierontspannende en vaatverwijdende eigenschappen is magnesium bij uitstek een geschikt mineraal om in te zetten bij geestelijke en lichamelijke stress.
Waarom de keuze voor een verbinding lastig is
Helaas biedt de wetenschap geen eenduidigheid over de geschiktheid van de verschillende magnesiumverbindingen per specifieke indicatie: in studies lijkt de keuze voor een verbinding geheel willekeurig, doordat het lastig is de opneembaarheid te onderzoeken door de vele factoren die een rol spelen. Wel kan op basis van de eigenschappen van een magnesiumverbinding, zoals de verdraagbaarheid en de opname, in combinatie met kennis over de omstandigheden van de cliënt, een afgewogen keuze gemaakt worden voor de meest geschikte verbinding.
Magnesium kan worden gehaald uit gebalanceerde voeding, met name groene bladgroenten, noten, peulvruchten, volkoren graanproducten en bananen. Het grootste gedeelte wordt vrijwel direct gebruikt. Het lichaam kan daarnaast rond de 24 gram magnesium opslaan om vrij te maken naar behoefte, waarvan 60% in de botten, 20% in de spieren, 20% in de weefsels en minder dan 1% in het bloed. Zodoende is het lastig om een magnesiumtekort via een bloedserumanalyse op te sporen. Door de vele processen waar magnesium bij betrokken is, is het van belang voldoende magnesium binnen te krijgen.
Magnesiumzouten versus aminozuurchelaten
Magnesiumsupplementen bevatten gebonden magnesium, waarbij onderscheid kan worden gemaakt tussen magnesiumzouten (organisch of anorganisch) en aminozuurchelaten (altijd organisch). De oplosbaarheid van de verbinding speelt een rol bij magnesiumzouten zoals magnesiumoxide en -citraat, omdat zouten niet in het geheel kunnen worden opgenomen. Daarvoor moet eerst het magnesiumion (Mg2+) worden vrijgemaakt uit de verbinding.
Onderzoek naar de bio-beschikbaarheid van magnesiumcitraat versus magnesiumoxide laat zien dat magnesiumoxide vrijwel onoplosbaar is in water en slechts beperkt oplosbaar in gesimuleerd maagzuur, terwijl magnesiumcitraat aanzienlijk beter oplosbaar is, zowel in water als onder verschillende zuurgraadcondities. Een lage pH van de omgeving, zoals in de maag, speelt hierbij een rol: sterk maagzuur (HCl) is in staat de oplosbaarheid van de verbinding te verhogen en het magnesium vrij te maken.
Anorganische magnesiumzouten vereisen een sterk zure omgeving om de verbinding te verbreken. Organische magnesiumzouten zijn wat gemakkelijker oplosbaar en daardoor minder sterk afhankelijk van een zure omgeving. De veelgehoorde uitspraak dat anorganische magnesiumzouten zoals magnesiumoxide “niet opneembaar” zijn, verdient dus enige nuance: anorganische mineraalverbindingen zijn zeker opneembaar, mits de omgeving zuur genoeg is om de verbinding te verbreken.
Hoe aminozuurchelaten worden opgenomen
In het geval van aminozuurchelaten is ieder magnesiumion krachtig gebonden (gecheleerd) aan twee moleculen van een aminozuur. Voorbeelden zijn magnesiumbisglycinaat (magnesium gebonden aan twee moleculen glycine) of magnesiumtauraat (magnesium gebonden aan twee moleculen taurine). De absorptie van magnesiumaminozuurchelaten verloopt via een geheel ander mechanisme. Het aminozuurgecheleerde magnesium bereikt, in tegenstelling tot de magnesiumzouten, als intact complex de dunne darm en wordt daar opgenomen via dipeptidekanalen in de mucosacellen. Aangezien aminozuren een uitstekende opname kennen, is dat gunstig voor een goede opname van deze verbinding.
Welke verbinding kies je in de praktijk
Bij de keuze van een geschikt magnesiumsupplement spelen verschillende factoren een rol. Met name de verdraagbaarheid van magnesiumverbindingen, in relatie tot de toestand van het spijsverteringskanaal, en de magnesiumstatus van het individu, lijkt een goede indicator voor de beslissing welke verbinding te adviseren aan de cliënt. Zo verschilt het opnamemechanisme per type verbinding: organische en anorganische magnesiumzouten enerzijds, aminozuurchelaten anderzijds. Er dient daarnaast rekening te worden gehouden met de overige exogene en endogene factoren, zoals de voeding, medicatie en de gekozen dosis magnesium.
Voor cliënten met een gevoelige maag of neiging tot een losse ontlasting, is een aminozuurchelaat vaak beter verdraagbaar dan een anorganisch zout, omdat het minder osmotische werking heeft in de darm. Voor cliënten waarbij juist een licht laxerend effect gewenst is, kan magnesiumcitraat of -oxide juist een passende keuze zijn. Een goede anamnese, met aandacht voor spijsverteringsklachten en de reden van suppletie, blijft daarom onmisbaar bij het advies.
Praktijkvoorbeeld: van klacht naar keuze
Stel: een cliënt meldt zich met spierkrampen en een verhoogde stressgevoeligheid, maar heeft daarnaast een gevoelige darm en reageert snel met een losse ontlasting op supplementen. In dat geval is het de moeite waard om te kijken naar magnesiumverbindingen die minder osmotische werking hebben, zoals bisglycinaat of tauraat, in plaats van een goedkoper zout zoals citraat, dat bij gevoelige mensen sneller een laxerend effect kan geven. Bij een cliënt zonder darmklachten die juist behoefte heeft aan wat extra ondersteuning van de stoelgang, kan diezelfde eigenschap van citraat of oxide juist een voordeel zijn in plaats van een nadeel.
Dit soort praktijkvoorbeelden laten zien dat er niet één “beste” magnesiumverbinding bestaat die voor iedereen geschikt is. De juiste keuze hangt sterk af van de individuele situatie: de reden voor suppletie, de gevoeligheid van het spijsverteringskanaal, en eventuele andere medicatie of aandoeningen. Wie hierover twijfelt, doet er goed aan dit te bespreken met een orthomoleculair therapeut of een andere behandelaar met kennis van de verschillende magnesiumverbindingen en hun eigenschappen.
Meer artikelen over voeding, supplementen en opneembaarheid van mineralen zijn te vinden op de thema-pagina van NGW Magazine.
