Chronische ontstekingen: cortisoluitputting, oxidatieve stress, vitamine C en OPC’s

Door Bert Schwitters

Chronische ontstekingen komen tot uiting in aandoeningen zoals obesitas, beginnende suikerziekte, cardiovasculaire en ademhalingsproblemen, zoals COPD, ‘Long Haul Covid’ en allerlei ziektes die het gevolg zijn van COVID-19 mRNA-injecties. Wat al deze degeneratieve chronische aandoeningen aan de gang houdt is: oxidatieve stress.

Wat is nou eigenlijk een ontsteking?

Een ontsteking of inflammatie is de volstrekt natuurlijke en op overleving gerichte poging van het immuunsysteem om schade te herstellen en te voorkomen. Anders gezegd, een ontsteking wordt veroorzaakt door de aangeboren natuurlijke geneeskrachtige impuls van het lichaam, ook wel de vis medicatrix naturae genoemd. De aanleiding tot een ontsteking moet altijd worden gezocht in een of andere vorm van stress. Die kan pathogeen van aard zijn, bijvoorbeeld in geval van bacteriën of virussen (het COVID-19-virus en/of het COVID-19-‘spike’-eiwit), maar ook chemisch (oxidatief) of fysisch (druk/slijtage/overbelasting). Denk in dat laatste geval aan een tennisarm of Repetitive Stress Injury, RSI, de polsklachten als gevolg van het dag in dag uit gebruiken van ‘de muis’. Wanneer de stress te lang duurt en het proces van herstellen en genezen dus alsmaar actief moet blijven, ontstaat er een neerwaartse spiraal waarin de natuurlijke poging tot genezing de toestand eigenlijk alleen maar verergert. Zo ontstaan auto-immuunziektes, zoals metabool syndroom, reuma en Covid-19 en COVID-19-injecties gerelateerde chronische — ‘long haul’ — aandoeningen.

Verband tussen COVID-19-vaccins en overlijden

Dat het in het geval van Long Haul of Post COVID-19-aandoeningen en de door de mRNA COVID-19-vaccins aangerichte schade niet gaat om onschuldige ontstekingen die wel overwaaien, mag blijken uit de in juni van dit jaar in het tijdschrift Forensic Science International gepubliceerde Systematic Review of Autopsy findings in deaths after covid-19 vaccination. De onderzoekers begonnen met een PubMed en ScienceDirect search naar alle gepubliceerde autopsie- en necropsie- (autopsie van een dier) publicaties, waarin een direct en/of indirect verband werd gelegd tussen COVID-19-vaccinatie en het overlijden van de gevaccineerden. Zij identificeerden 678 studies waarvan zij na screening 44 includeerden voor review. Het ging uiteindelijk om 325 autopsies en 1 necropsie. De gemiddelde leeftijd van overlijden was 70,4 jaar. Gemiddeld bedroeg de tijd tussen vaccinatie en overlijden 14,3 dagen. De meeste gevaccineerden overleden binnen een week na de laatste injectie. Tweehonderdveertig van de 325 onderzochte gevallen van overlijden (73,9%) werden door de drie arts/reviewers onafhankelijk van elkaar beoordeeld als het directe of indirecte gevolg van de COVID-19-vaccinaties. De voornaamste oorzaken van overlijden betroffen plotselinge hartstilstand (35%), longembolie (12,5%), hartinfarct (12%), vaccin-geïnduceerde trombotische trombocytopenie (VITT, gebrek aan bloedplaatjes) (7,9%), hartspierontsteking (7,1%), multisysteem ontstekingssyndroom (4,6%) en hersenbloeding (3,8%). De reviewers kwalificeerden het causaal verband tussen de COVID-19-vaccins en het overlijden als “hoogstwaarschijnlijk”.

Oxidatieve stress is de motor van de ontsteking

Vrije radicalen en oxidatieve stress in het algemeen spelen de sleutelrol in het op gang houden van de genezende impuls van het lichaam, omdat deze impuls in aanwezigheid van oxidatieve stress niet vanzelf ‘uitdooft’. Bij chronische gewrichtsklachten, zoals reuma, zijn overbelasting en slijtage in eerste aanleg de oorzaken van de ontregeling. De impuls gaat over in een zichzelf versterkende vicieuze cirkel. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook wanneer de vaatwand te veel, te vaak en te lang wordt blootgesteld aan ‘stressoren’. Daarbij valt te denken aan vrije radicalen en aan abnormaal, geoxideerd cholesterol. Daardoor raakt de vaatwand zelf dermate in de war, dat hij door het immuunsysteem wordt waargenomen als “vreemd” en ongewenst. Dit is overigens ook het geval wanneer onder invloed van mRNA COVID-19-injecties de endotheelcellen die de binnenkant van de vaatwand bekleden, het ‘spike’-eiwit uitscheiden. In de voornoemde Post-COVID-19-review vonden de onderzoekers dat bijna de helft (49%) van de gevallen van overlijden cardiovasculair van aard was. Zeventien procent van de gevallen betroffen hematologische afwijkingen (embolie en trombocytopenie) en in 11% ging het om de luchtwegen.

Cortisol

Gelukkig produceert ons lichaam zelf de stof die ontstekingen kan ‘blussen’. Die stof heet cortisol. Cortisol is een corticosteroïd dat wordt gemaakt in de schors van de bijnier. Tussen cortisol en de ontstekingsmediatoren dient normaal gesproken een gezond evenwicht te bestaan, zodanig dat, wanneer de ontsteking haar nuttige herstelwerkzaamheden heeft verricht, de cortisol de ontsteking kan uitdoven. Wanneer een ontsteking te lang duurt of te hevig is, worden in de reguliere geneeskunde farmaceutische corticosteroïd-preparaten zoals Prednison® of Cortison® voorgeschreven. Maar deze eenzijdige benadering gaat volledig voorbij aan de factor die de ontsteking op gang houdt: de oxidatieve stress. Wanneer die stress blijft bestaan, ontstaat er op den duur ongevoeligheid voor endogeen én exogeen cortisol. Verhoging van de dosering blijft zonder resultaat. De cortisol is er wel, maar doet niets meer op cellulair niveau. We zijn terechtgekomen in de vicieuze cirkel die cortisolresistentie of cortisoluitputting heet.

Cortisol en vitamine C zijn natuurlijke ontstekingsremmers

In de Orthomolecular Medicine News Service van 11 december 2021 beschreef de Amerikaanse arts Thomas E. Levy vitamine C en cortisol als de meest belangrijke en krachtigste natuurlijke ontstekingsremmers. Ze zijn, zo schrijft Levy, “door de natuur ontworpen om samen te werken met als doel de antioxidatieve impuls te geven die nodig is om de ziekteverwekkende oxidatie, die altijd het gevolg is van gifstoffen, infecties en stress, op te lossen. Aangezien een ontsteking in een weefsel het direct gevolg is van de oxidatie, metabolisme [het teloorgaan] en depletie van vitamine C in dat weefsel, is het van het grootste belang om het vitamine C-niveau zo spoedig en zo compleet mogelijk te normaliseren. Het is letterlijk zo, dat wanneer het niveau van vitamine C in de cellen van een ontstoken weefsel is genormaliseerd, de ontsteking volkomen is opgelost en de cellen zich weer in hun normale, gezonde, staat bevinden.” Een ontsteking is volgens Levy een “directe aanwijzing dat het lichaam behoefte had aan meer cortisol (en vitamine C).” Hij verwijst naar studies waaruit is gebleken dat cortisol de opname van vitamine C door de lichaamscellen verhoogt. “Dit is,” zo schrijft hij, “hoogstwaarschijnlijk de primaire functie van cortisol in het lichaam, omdat er voor het oplossen van weefselontsteking en de schade die daarvan het gevolg is, niets belangrijker is dan het zo snel en zo compleet mogelijk normaliseren van het verhoogde niveau van oxidatieve stress door het normaliseren van het niveau van vitamine C in de lichaamscellen.”

Cortisol, cortison en oxidatieve stress

Cortisol kent twee vormen: het biologisch actieve cortisol en het inactieve cortison. In het cytoplasma van de cel, dus niet in de celkern, regelt een enzym de biologische activiteit van cortisol. Ook dit enzym, dat luistert naar de naam 11β-HSD, kent twee vormen. HSD Nr 1 zet het biologisch niet-actieve cortison om in het actieve cortisol. HSD Nr 2 zet het actieve cortisol om in het inactieve cortison. Welk van deze 2 enzymen de overhand heeft, hangt bij gelijkblijvende omstandigheden af van de hoeveelheid cortisol die het lichaam vraagt om stress op te lossen. De beide enzymen spelen dus een essentiële rol in het reguleren van cortisol in de cel. Verhoogde concentraties van het actieve cortisol ontstaan doordat pro-inflammatoire stoffen – zoals bijvoorbeeld de cytokines die met name in COVID-19 een centrale rol spelen – de expressie van enzym Nr 1 opwekken en tegelijkertijd die van enzym Nr 2. Dit evenwicht herstelt zich bij afname van de pro-inflammatoire druk. Oxidatieve stress speelt een grote rol in de omzetting van het inactieve cortison in het biologisch actieve cortisol doordat het de werking van het enzym Nr 1 remt.

Cortisol werkt ontstekingsremmend op 2 manieren

Ontstekingsreacties worden ‘georkestreerd’ door het DNA, dat zich in de celkern bevindt. Het DNA komt ’tot expressie’ wanneer het ’tot afweer’ moet overgaan. Cortisol oefent zijn ontstekingsremmende werking uit door de pro-inflammatoire genen in het DNA ‘uit te zetten’. Allereerst dringt cortisol door in de kern van de cel door zich te binden aan een cortisolontvanger, een Glucocorticoïd-Receptor, kortweg GR. Aangekomen in de celkern brengt het Cortisol-GR-complex direct de pro-inflammatoire genen tot zwijgen door zich specifiek te binden aan de betreffende DNA-registers. Maar tegelijkertijd recruteert het Cortisol-GR-complex ook een enzym (HDAC) dat het DNA stabiliseert, zodanig dat de pro-inflammatoire DNA-registers weer op non-actief worden gezet. Het DNA wordt, als het ware, weer ingepakt. In het tandem dat bestaat uit de gluco-corticosteroïd-receptor en het gen-stabiliserende enzym is de laatste de centrale maar ook de meest gevoelige van de twee. Waarom gevoelig? Omdat HDAC uiterst gevoelig is voor oxidatie. In pro-oxidatieve omstandigheden, denk aan zuurstofradicalen, wordt het HDAC aangetast en werkt het niet meer. En zo wordt ook de werkzaamheid van het Cortisol-GR in hoge mate belemmerd. Het innemen van corticosteroïden helpt dan op den duur ook niet meer, omdat het HDAC in de celkern niet meer functioneert.

OPC’s versterken de werkzaamheid van cortisol

OPC is de afkorting die wordt gebruikt om Oligomere Proantho Cyanidines aan te duiden. OPC’s zijn complexe phytonutriënten die bestaan uit enkelvoudige (monomere) en meervoudige (oligomere) flavanolen. In de 70’er jaren van de vorige eeuw ontwikkelde de ontdekker van OPC’s, de Franse professor Jack Masquelier, de methode om ze te extraheren uit plantenmateriaal, zoals bijvoorbeeld druivenpitten en pijnboomschors. Het feit dat uit diverse studies was gebleken dat deze OPC’s ontstekingen en oxidatieve stress kunnen remmen, bracht onderzoekers Gesiele Verissimo, Antje Weseler en Aalt Bast van de universiteit van Maastricht op het idee om te zien of deze ‘monomere en oligomere flavanolen’ (MOF) in staat zouden zijn om de vicieuze cirkel van de cortisoluitputting te onderbreken. In de studie werd gebruik gemaakt van geactiveerde menselijke witte bloedcellen, macrofagen, die werden blootgesteld aan oxidatieve stress. Onder die pro-oxidatieve omstandigheden traden alle hiervoor beschreven inflammatoire reacties in werking. In de celkern werd een verminderde activiteit van HDAC geconstateerd, waardoor pro-inflammatoire genexpressie mogelijk werd. Ook zagen de onderzoekers dat in het cytoplasma de omzetting van het inactieve cortison in het biologisch actieve cortisol door oxidatieve stress nadelig werd beïnvloed, doordat de werking van het enzym HSD Nr 1 werd geremd.

Stabilisering van de cortisol homeostase

In macrofagen die voorafgaand aan blootstelling aan eenzelfde hoeveelheid en type oxidatieve stress waren geïncubeerd met OPC’s – met hoeveelheden die correleren met de hoeveelheden die na inname van de aanbevolen dosering in het menselijk lichaam aanwezig zijn – bleven de hierboven genoemde nadelige effecten uit. Allereerst, hielden de OPC’s de cellulaire beschikbaarheid van het biologisch actieve cortisol in het cytoplasma in stand door het op peil houden van het HSD1-enzym. Ten tweede bleken OPC’s in staat om het oxidatie-gevoelige HDAC-enzym in gezonde conditie te houden, waardoor de pro-inflammatoire genexpressie werd geremd. Beide effecten werden door de onderzoekers toegeschreven aan de antioxidatieve werking van OPC’s. Zo werd in deze studie aangetoond dat OPC’s in deze pro-oxidatieve omstandigheden een effectieve ontstekingsremmende “cortisol response” toch op gang wisten te houden. Het behoeft geen betoog dat het handhaven van de integriteit van al deze op elkaar aansluitende ontstekingsremmende processen van de cortisolhomeostase, van groot belang is voor het handhaven van de homeostase van het hele lichaam, dat wil zeggen, het handhaven van de bekwaamheid van het lichaam om effectief en adequaat om te gaan met stress.

Optimalisering van de behandeling van “Covid-19 Spike Protein Persistence”

Terug naar het artikel van dr. Levy en de actualiteit. Hij beschrijft dat zowel mensen die nadelen ondervinden van COVID-mRNA-injecties als mensen die te maken hebben met ‘long-haul’-COVID, ideale kandidaten zijn voor een behandeling die bestaat uit een combinatie van cortison en vitamine C. Cortison zou niet eens nodig zijn bij het innemen van zeer hoge doseringen vitamine C. Maar, zoals de meeste artsen en therapeuten weten, is het voorschrijven van zeer hoge doseringen oraal in te nemen vitamine C voor veel patiënten een probleem. Hier kunnen de door de Maastrichtse wetenschappers onderzochte MOF/OPC’s van pas komen. Ze hebben niet alleen een stabiliserende invloed op de cortisolhomeostase, maar ook een vitamine C-besparend effect. Zo helpen OPC’s niet alleen direct bij het laten “uitdoven” van de ontsteking, maar doen ze dat ook indirect doordat meer “geregenereerd” vitamine C beschikbaar komt. In 1976 toonde Masquelier dit vitamine C-besparende effect aan in een test die hij uitvoerde met Guinese biggetjes. Die zijn net zo afhankelijk van vitamine C in de voeding als wij mensen. Daardoor reageren ze net als wij op een ‘scheurbuik’-dieet. In de door Masquelier en mede-onderzoekers uitgevoerde test bleken Guinese biggetjes die te weinig vitamine C in hun voeding kregen toegediend aanzienlijk korter te leven dan de biggetjes die voldoende vitamine C aten. Echter, wanneer OPC’s werden toegevoegd aan de voeding met zeer weinig vitamine C, bleven de diertjes net zo lang leven als degene die voldoende vitamine C kregen.

Het ‘opladen’ van vitamine C

Het geheim van deze vitamine C-sparende werking van OPC’s zit hem in de capaciteit van OPC’s om vitamine C ‘op te laden’. Wanneer vitamine C zijn antioxidatieve werking uitoefent, verliest het daarmee zijn antioxidatieve capaciteit, in die zin dat de vitamine zichzelf oxideert door elektronen af te staan aan de moleculen – bijvoorbeeld de vrije radicalen – die deze tekort komen. Telkens wanneer vitamine C een vrij radicaal neutraliseert, verliest het dus aan oxidatieve kracht. Het gaat zich als een oxidant gedragen omdat het de plek van het weggegeven elektron weer wil opvullen. Actief vitamine C is dus voortdurend op zoek naar elektronendonoren. Anders gezegd, vitamine C heeft behoefte aan een antioxidant om werkzaam te kunnen zijn als … antioxidant! Het gaat hier om de ‘raderen’ in een spel dat wordt gespeeld tussen elektronenvragers en -gevers. Omdat OPC’s rijk zijn aan elektronen en die gemakkelijk afstaan, vormen zij de perfecte antioxidanten die vitamine C kunnen opladen. Dit is de reden waarom de naam ‘vitamine C cofactor’ die ooit aan OPC’s werd gegeven, zeer toepasselijk blijkt.

Cortisol en vitamine C kunnen niet zonder OPC’s

Met andere woorden, chronische ontstekingen en cortisoluitputting vormen niet enkel een probleem dat ontstaat door een gebrek aan vitamine C en/of een verstoorde cortisolhomeostase. Deze problemen hebben ook te maken met het feit dat vitamine C zich niet kan “opladen” nadat het zijn antioxidatieve werk heeft verricht. OPC’s offeren zich graag op als donoren van elektronen omdat ze er veel van in voorraad hebben en deze onmiddellijk ter beschikking kunnen stellen. Voeg daaraan toe het feit dat OPC’s de cortisolhomeostase kunnen normaliseren door, middels diezelfde antioxidatieve capaciteit, de beschikbaarheid van actief cortisol te bevorderen en de pro-inflammatoire genexpressie te dempen. Het zal duidelijk zijn dat OPC’s een onmisbare rol spelen in de aanpak van chronische ontstekingen.