Leven met endometriose: complementaire behandelingen
Door: Kim de Lange
Een op de tien vrouwen heeft endometriose. Maar wat is endometriose eigenlijk? Wat houdt het in? En vooral: kun je er wat aan doen? Dit waren mijn vragen toen mijn plaatsvervangende gynaecoloog op de spoedeisende hulp constateerde dat ik endometriose had.
Ik belandde in 2021, aan het begin van een kersvers jaar, twee keer op de spoedeisende hulp met onverklaarbare hevige pijn, met misselijkheid en het gevoel bijna flauw te vallen tot gevolg. In de jaren daarvoor had ik vaker last gehad van heftige vermoeidheid die in aanvallen kwam opzetten en buikpijnklachten, maar ik weet dit zelf aan een terugslag in het herstel van een zware burn-out die ik net te boven was gekomen. Er was vast een somatische component, zo relativeerde ik het. Dat het iets met mijn menstruatie van doen had, vermoedde ik allerminst.
Wat ik met terugwerkende kracht wel besefte, was dat ik al tien jaar migraine had tijdens mijn menstruatiedagen, en dat ik steeds heftigere menstruaties kreeg naarmate ik ouder werd.
Van endometriose hadden mijn omgeving en ik nog nooit gehoord. Nadat die diagnose uit de mond van de jonge gynaecoloog in opleiding was gerold, struinde ik nog dagenlang het internet af op zoek naar meer informatie over mijn aandoening. Wat ik miste toen ik in shock op de bank lag, was één informatiebron waarin ik er alles over kon lezen en waarin ook iets van hoopvolle informatie en/of perspectief gedeeld werd.
Kortom: het was tijd voor een hoopvol boek met een brede kijk op endometriose en leefstijlinterventies, inzichten en tips van experts en mezelf over wat je zelf kunt doen in het dagelijks leven om je kwaliteit van leven te vergroten.
Misschien ben jij wel een van die vrouwen die net de diagnose hebben gekregen. Of ben je al jarenlang bekend met deze ziekte en wil je kijken wat je allemaal nog kunt doen op het gebied van leefstijl. Maar vooral heb ik dit boek geschreven voor al die vrouwen die dagelijks moeten omgaan met deze aandoening, die pijn lijden, verminderd vruchtbaar zijn, minder of niet meer kunnen werken, chronisch moe zijn en vooral verminderde levensvreugde hebben.
‘Al dagenlang word ik geplaagd door een spier aan mijn linkerzijde, die vanaf mijn nek tot aan mijn bilspier onder hoogspanning staat en een zeurende pijn achterlaat. Met behulp van fysiotherapie en Feldenkrais-lessen leer ik steeds beter met pijn om te gaan.
Ik ben er vandaag zo onrustig van dat ik besluit een afspraak te maken met een acupuncturist. ‘Acupunctuur kan verlichting geven,’ aldus de site van de Endometriose Stichting. Echter: ‘Het is geen permanente oplossing bij endometriose.’ Ik moet mijn verwachtingen dus temperen.
De rustig ogende en vriendelijke acupuncturist neemt uitgebreid de tijd voor me en stelt allerlei vragen om inzicht te krijgen in mijn aan menstruatie gerelateerde klachten. De acupuncturist doet een polsdiagnose. Daarna zet hij een naaldje in mijn buik, eentje bij mijn knie, achter mijn oor en bij mijn teen.
Wonder boven wonder is de pijn de volgende dag stukken minder en ervaar ik meer ruimte in mijn lichaam. De kramp aan de linkerzijde van mijn lichaam is nagenoeg weg.
Als de reguliere geneeskunde niets meer kan doen qua pijnbestrijding of -verlichting, zoekt menigeen verlichting in het complementaire – of alternatieve – circuit. Maar wat is daar eigenlijk allemaal te koop? Heel veel, zo merk ik al snel. Moet ik naar een osteopaat? Iets met dry needling doen? De supplementen die ik inneem, nog eens goed tegen het licht houden? Ik klamp me vast aan veelbelovende woorden op de websites en de hoop op verlichting. Toch zegt een klein stemmetje in mijn achterhoofd dat ik ook realistisch moet blijven en dat de aandoening er niet mee wordt weggetoverd.
Tijd om gynaecoloog Noor Paridaans van de Nederlandse Endometriose Kliniek (Nek) te vragen wat binnen de Nek de visie is op de rol van complementaire geneeswijzen.
Paridaans: ‘Ik ben voorstander van complementaire zorg en bespreek dit actief en kijk wat de patiënt zelf al heeft geprobeerd. Bij complementaire geneeskunde moet je denken aan acupunctuur, mindfulness, orthomoleculaire geneeskunde. Osteopathie wordt soms ook genoemd. Het is belangrijk om te zeggen dat het hier dus niet gaat om een behandeling van de aandoening zelf, maar het kan een patiënt enorm ondersteunen en symptoom verlichtend werken. Neem yoga en meditatie, die hebben een bewezen positief effect op het mentale welzijn. Daarnaast geeft complementaire zorg ook een gevoel van eigen regie, de patiënt kan immers zelf iets doen.’
Volgens Paridaans werken artsen graag evidence based en zijn ze wat terughoudend met adviezen geven over behandelingen waarvan ze het effect niet zeker weten. ‘Een aanbeveling in het veld van de complementaire geneeskunde kan soms verkeerd geïnterpreteerd worden: het werkt aanvullend en symptoom verlichtend, maar niet als behandeling van de ziekte. Het gaat er altijd om: heeft de patiënt er baat bij? Ik zie wel een trend dat vrouwen steeds minder vaak kiezen voor een hormonale behandeling omdat die te veel bijwerkingen geeft, en dan zul je je als arts toch moeten verdiepen in alternatieven wil je iemand echt goed kunnen helpen.’
