Smeervet
We zijn druk bezig met het updaten van alle teksten op het Vitamine Informatie Bureau. Alles moet duidelijker, beter vindbaar en inhoudelijk juist. Mooi werk, zeker met zo’n team van diëtisten en tekstnerds. Toch betrap ik ons soms op kromme zinnen. Dan lees ik iets terug als: ‘Eet dagelijks volkorengraanproducten, een portie zuivel en kies voor smeer- of bereidingsvet met onverzadigde vetzuren.’ En dan denk ik: ja hoor, daar gaan we weer. Niemand eet smeer- of bereidingsvet. Je smeert boter. En citrusvruchten? Dat zijn gewoon sinaasappels, mensen. Waarom gebruiken we die woorden dan?
De eerste reden is simpel: we durven niet specifiek te zijn. Hoe abstracter het advies, hoe minder kans dat iemand gaat zeuren. ‘Neem dagelijks een gevarieerd dieet met producten uit alle vakken van de Schijf van Vijf’ klinkt stukken veiliger dan: ‘Eet een snee volkorenbrood met 30+ kaas en een kiwi.’ Terwijl ik in de tijd dat ik bij het Voedingscentrum werkte élke dag mensen aan de lijn had die juist dát wilden: een lijstje. Wat moet ik wél eten? Wat niet? Geen vaagheden, geen richtlijnen. Gewoon: boterham, kaas, appel, afblijven van de worst. Sonja Bakker was misschien een karikatuur, maar ze gaf tenminste antwoord. En mensen vonden dat heerlijk. Eén menu voor iedereen. Of je nou 35 kilo overgewicht had of een marathon liep: je kreeg een knäckebröd met filet americain en een eierkoek. Lekker duidelijk.
De tweede reden dat we ons in zulke vage taal verliezen, is omdat het simpelweg niet mág. Er staan wetten in de weg. Je mag niet zeggen dat probiotica goed zijn voor je darmen. Sterker nog, je mag het woord probiotica niet eens gebruiken. Nee, het zijn nu ‘levende bacteriestammen’. Klinkt als iets wat je onder een microscoop bekijkt, in een petrischaaltje, ergens in een laboratorium. Niet als iets wat je neemt als waardevol supplement om je buik een beetje tot rust te brengen na een periode vol stress en minder slaap. En als je dan al een product met die bacteriestammen hebt, mag je nog steeds niks zeggen over wat het zou kúnnen doen. Geen ‘goed voor de spijsvertering’, geen ‘helpt bij een opgeblazen gevoel’. Gewoon helemaal niks. Behalve dan dat er een bacterie in zit. Of beter gezegd: een micro-organisme. Klinkt lekker, toch? Maar ja, dat zijn de regels. Alles om te voorkomen dat we iets beloven. Zelfs als iedereen allang weet wat het doet. Dus draaien we er maar omheen. En ondertussen begrijpt niemand meer waar je nou wél of niet wat aan hebt.
Zo, dan ga ik nu een voedzaam volkorengraanproduct consumeren, rijk aan voedingsvezels en gecombineerd met een plantaardig smeervet dat een gunstig vetzuurprofiel bevat met name omega 3 en een zuivelproduct. Vervolgens nuttig ik een warme cafeïnehoudende drank en sluit ik af met een stuk citrusfruit, rijk aan vitamine C en natuurlijke antioxidanten.
Of, zoals normale mensen het zeggen: ik smeer een bruine boterham met margarine en kaas, drink een bakkie pleur en eet een sinaasappel.
