Maarts viooltje: voor een rustgevende thee
Het Maarts viooltje (Viola odorata) behoort tot de viooltjesfamilie en luidt met haar kleine paarse bloemen het einde van de winter in. Het Maarts viooltje groeit in de halfschaduw onder grote bomen in humusrijke grond. Je komt het in het wild tegen in Limburg, op de grens van rivierdalen met heuvelgebieden, maar ook in Zeeland.
De bloemetjes worden van oudsher gebruikt voor zoete recepten. Maar ook de blaadjes van de plant zijn eetbaar en lekker in salades. De bloem voelt fluweelachtig aan en heeft een lichtzoete smaak.
Ingrediënten
- 2 delen gedroogde bloemen van het Maarts viooltje
- 1 deel kamille
- 1 deel citroenverbena
Bereidingswijze
- Meng de kruiden door elkaar.
- Schep een theelepel van het kruidenmengsel in een theepot.
- Giet een beetje koud water over de kruiden en laat ze wellen.
- Vul de rest van de theepot met water onder het kookpunt (ongeveer 80 tot 90 graden Celsius) en laat de thee even trekken.
- Schenk een kop thee in en genieten maar!
Wat onderzoek zegt over het Maarts viooltje
Het Maarts viooltje (Viola odorata) wordt al eeuwenlang gebruikt in de volksgeneeskunde, onder meer bij hoest, keelpijn en slapeloosheid. Een overzichtsstudie naar het traditionele gebruik van de plant bij luchtwegklachten bevestigt deze lange geschiedenis als kalmerend en verzachtend kruid.
Recenter laboratoriumonderzoek naar flavonoïden uit de bloemen van het Maarts viooltje laat ontstekingsremmende eigenschappen zien. De bloemen bevatten daarnaast relatief veel antocyanen en slijmstoffen, stoffen waaraan de van oudsher kalmerende en verzachtende werking van de plant wordt toegeschreven.
Combinatie met kamille en citroenverbena
In dit theemengsel wordt het Maarts viooltje gecombineerd met kamille en citroenverbena, twee kruiden die zelf ook bekendstaan om hun rustgevende eigenschappen. Kamille wordt van oudsher gebruikt om te ontspannen voor het slapengaan, terwijl citroenverbena een fris, licht citrusachtig aroma toevoegt aan de thee. Samen vormen de drie kruiden een zachte, geurige avondthee.
Van viooltjessiroop tot gekonfijte bloemen
Het Maarts viooltje is van oudsher niet alleen een geneeskrachtig kruid, maar ook een geliefd keukenkruid. In de negentiende eeuw werd de plant veel gebruikt voor viooltjessiroop, een zoete, paarsgetinte siroop die werd toegevoegd aan limonade of over toetjes werd gegoten. Ook gekonfijte viooltjes, waarbij de bloemetjes worden bedekt met een dun laagje suiker, waren een populaire versiering voor taarten en bonbons.
De blaadjes van het Maarts viooltje zijn, naast de bloemen, eveneens eetbaar en worden soms door een lentesalade gemengd. Ze hebben een milde, licht grasachtige smaak en zijn een aardige aanvulling naast scherpere voorjaarsgroenten zoals daslook of veldsla. Doordat de plant al vroeg in het jaar bloeit, is het Maarts viooltje voor veel kruidenliefhebbers een van de eerste tekenen dat de winter voorbij is.
Naast de gedroogde bloemen die je voor deze thee gebruikt, kun je verse bloemetjes van het Maarts viooltje ook gebruiken als eetbare garnering op gebak, in een glas bubbels of in een fris glas water met citroen. Laat ze wel eerst goed drogen op keukenpapier als je ze net geplukt hebt, zodat eventuele kleine insecten de kans krijgen te vertrekken.
Wil je zelf een theemengsel met het Maarts viooltje samenstellen? Gedroogde bloemen zijn te koop bij een goede kruidenwinkel of online kruidenspeciaalzaak. Bewaar ze op een donkere, droge plek in een afgesloten pot, dan blijven ze zeker een jaar goed geurig en bruikbaar voor een kop rustgevende thee.
De naam Maarts viooltje verwijst naar de maand waarin de plant traditioneel het eerst in bloei staat, al kan dat door een zachte winter soms al in februari zijn. De typerende, zoete geur van de bloemen komt van ionon, een aromatische stof die ook in de parfumindustrie wordt gebruikt en die opvallend genoeg de reukzin tijdelijk kan afstompen, waardoor de geur na een tijdje lijkt te verdwijnen om even later weer terug te keren.
Veelgestelde vragen over het Maarts viooltje
Waar vind je het Maarts viooltje in de natuur?
Het Maarts viooltje groeit in het wild in de halfschaduw onder grote bomen, op humusrijke grond. In Nederland kom je de plant vooral tegen in Zuid-Limburg en in delen van Zeeland, meestal vroeg in het voorjaar tussen februari en april, precies wanneer je er als eerste kruidenplukker van het seizoen naar kunt uitkijken.
Kun je het Maarts viooltje ook zelf kweken?
Ja, het Maarts viooltje is goed te kweken in een schaduwrijk hoekje van de tuin met voedzame, vochthoudende grond. Eenmaal gevestigd, verspreidt de plant zich vaak vanzelf via uitlopers en zaad, en komt hij jaar na jaar terug.
Is thee van het Maarts viooltje veilig?
Voor de meeste mensen is een kopje thee van het Maarts viooltje in normale hoeveelheden veilig. Zwangere vrouwen en mensen die medicijnen gebruiken, doen er verstandig aan vooraf even te overleggen met een arts of apotheker, zoals bij ieder kruidenmiddel. Bouw bij twijfel de hoeveelheid rustig op en let op hoe je lichaam erop reageert.
Meer weten over kruiden en plantaardige thee? Bekijk ook de andere artikelen op de thema-pagina N&S Magazine.
