Nieuwe toepassingen van creatine, een semi-essentiële voedingsstof

Creatine krijgt in toenemende mate aandacht in wetenschappelijk onderzoek, waarbij steeds meer bewijs naar voren komt voor de gunstige effecten ervan op de gezondheid. Hoewel creatine als supplement alom bekend is in de sportwereld vanwege zijn vermogen om de vetvrije massa te vergroten, de spierkracht te verbeteren en de effectiviteit van training te verhogen, blijft het buiten deze context relatief onderbelicht. Wat bijvoorbeeld minder bekend is, zijn de positieve effecten van creatine op andere aspecten van gezondheid zoals cognitieve functies, bloedlipiden, homocysteïnespiegels en oxidatieve stress.

Er zijn aanwijzingen, voornamelijk afkomstig uit dierstudies, dat creatine antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen bezit. Onderzoek suggereert dat gezondheidsvoordelen kunnen worden behaald door een relatief lage, dagelijkse inname van creatine, bijvoorbeeld drie gram per dag, gedurende het leven. Deze bevindingen benadrukken het potentieel van creatine als een nuttig supplement, niet alleen voor atleten, maar ook voor algemene gezondheidsdoeleinden.

Bewegingsapparaat

Naarmate men ouder wordt, neemt de kwantiteit en kwaliteit van de spiermassa af. Sarcopenie verwijst naar het verlies van spiermassa en -kracht dat vaak optreedt bij veroudering. Weerstandstraining is de meest effectieve manier om sarcopenie tegen te gaan. Uit verschillende humane studies blijkt dat suppletie met creatine, in aanvulling op weerstandstraining, tot een grotere toename van de spiermassa en spierkracht bij 55-plussers leidt dan training alleen.

Het behouden van de spiermassa en spierkracht is belangrijk aangezien dit een substantiële bijdrage levert aan een reductie van het valrisico en het behouden van functionele onafhankelijkheid en algehele kwaliteit van leven. In de wetenschappelijke studies varieerden de gebruikte doseringen creatine van 3 tot 20 gram per dag en de suppletieduur van 2 tot 12 maanden. Hoewel de meeste studies een combinatie van creatine en weerstandstraining onderzochten, zijn er ook enkele studies gedaan met alleen creatine. De uitkomsten hiervan waren minder indrukwekkend. Meestal bleef de spierkracht gelijk en was er geen toename van de vetvrije massa. De duur van het merendeel van de studies was slechts een week. Eén studie duurde echter een jaar. Het behouden van spiermassa en -kracht gedurende een jaar zonder achteruitgang is bij 55-plussers zeker gunstig te noemen.

Cognitieve functies

Het brein is een metabool zeer actief orgaan dat maar liefst 20% van de totale lichaamsenergie gebruikt. Er is groeiend onderzoek dat suggereert dat creatine mogelijk voordelen biedt voor de hersenfunctie en cognitieve prestaties. De ernstige gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen met het creatinedeficiëntiesyndroom maken duidelijk hoe belangrijk creatine is voor de hersenen. Creatine wordt in de hersenen aangemaakt en kan (in beperkte mate) vanuit het bloed de hersenen binnendringen via de creatinetransporters in de endotheelcellen die de bloed-hersenbarrière vormen.

Depressie

Er zijn aanwijzingen gevonden die suggereren dat er een verandering kan zijn in de concentratie van creatine in de hersenen en/of verstoringen in het creatinemetabolisme bij mensen met een depressie. Bovendien heeft een Amerikaanse bevolkingsstudie een verband aangetoond tussen een lage inname van creatine via voeding en een verhoogd risico op depressie. Enkele klinische onderzoeken naar het gebruik van creatine als behandeling van depressie, hoewel met een beperkt aantal deelnemers, vertoonden overwegend positieve resultaten. In de meeste gevallen werd het effect van creatine als aanvulling op reguliere antidepressiva onderzocht. De klinisch revelante verbeteringen die tot nu toe zijn waargenomen bij het toevoegen van creatine in deze beperkte studies, dienen verder onderzocht te worden in grotere gerandomiseerde studies.

Lees het volledige artikel op www.orthokennis.nl. Hier wordt verder ingegaan op de toepassingen van creatine (onder andere bij chronische vermoeidheid, voor de cardiovasculaire gezondheid en voor glucoseregulatie).