Voedingssupplementen zijn veilig voor parkinsonpatiënten
Voedingssupplementen bij parkinson: een nieuwe Amerikaanse studie brengt in kaart hoe vaak parkinsonpatiënten voedingssupplementen gebruiken en of dit invloed heeft op hun klachten. De ziekte van Parkinson is een chronische neurologische aandoening die naar verwachting in de komende jaren zal blijven toenemen. De onderzoekers vroegen zich af of voedingssupplementen invloed hebben op het ziektebeeld.
90% gebruikt een supplement
Uit het onderzoek bleek dat maar liefst 90% van de deelnemers dagelijks één of meerdere voedingssupplementen gebruikte, waaronder vitamine D, vitamine B12, vitamine C, visolie en co-enzym-Q10. Dit percentage ligt aanzienlijk hoger dan eerder geschat, wat mogelijk komt doordat de mensen die zich vrijwillig voor dit soort onderzoek aanmelden, over het algemeen al een grotere interesse hebben in voeding en gezondheid dan de gemiddelde parkinsonpatiënt.
De studie omvatte 1084 patiënten met de niet-erfelijke vorm van de ziekte van Parkinson. Deze mensen deden vrijwillig mee aan het onderzoek. Ze vulden vragenlijsten in over hun gezondheid en welke supplementen ze namen. De meeste mensen namen deze supplementen al minstens zes maanden.
Voedingssupplementen zijn veilig
Om vast te stellen of de voedingssupplementen invloed hadden op het ziekteverloop, werd de patient-reported outcomes of Parkinson’s disease (PRO-PD-score) gebruikt. Met deze score kunnen patiënten aangeven hoeveel symptomen ze hebben en hoe erg de symptomen zijn. Voor 13 van de onderzochte supplementen werd een afname van de PRO-PD-score gevonden. Dat houdt in dat de patiënten die deze supplementen gebruikten, minder symptomen hadden, minder last hadden van hun symptomen of beide. De afname werd gevonden bij onder andere Ginkgo biloba, nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+), 5-methyltetrahydrofolaat (5-MHTF) een vorm van foliumzuur, glutathion en Mucuna pruriens.
Minstens zo belangrijk: voor geen van de onderzochte voedingssupplementen werd een significante toename van de PRO-PD-score gezien. Dit betekent dat supplementen niet zorgen voor een toename van het aantal symptomen en de ernst van de symptomen. De onderzoekers concluderen op basis van de resultaten dat voedingssupplementen over het algemeen veilig gebruikt kunnen worden door parkinsonpatiënten en dat ze in sommige gevallen zelfs een positief effect kunnen hebben op de ervaren symptomen en kwaliteit van leven.
De ziekte van Parkinson ontstaat door het geleidelijk afsterven van dopamineproducerende zenuwcellen in de hersenen, wat leidt tot bekende symptomen zoals trillen, stijfheid en langzamere bewegingen. Naast de bekende motorische klachten kampen veel patiënten ook met vermoeidheid, slaapproblemen en stemmingsklachten, en juist voor deze bredere symptomen bleken sommige van de onderzochte voedingssupplementen een gunstige samenhang te laten zien.
Welke supplementen namen deelnemers het vaakst
Van de 1084 deelnemers gebruikte 89,9 procent minstens één voedingssupplement, met een gemiddelde van vijf verschillende supplementen per gebruiker. Vitamine D voerde de lijst aan (71 procent), gevolgd door vitamine B12 (44 procent), vitamine C (38 procent) en visolie (38 procent). Deze cijfers liggen aanzienlijk hoger dan eerdere schattingen, mogelijk doordat deelnemers aan dit soort onderzoek vaak al bovengemiddeld geïnteresseerd zijn in voeding en gezondheid.
Voedingssupplementen bij parkinson: voorzichtigheid blijft geboden
Belangrijk is dat dit onderzoek een dwarsdoorsnede-studie is: het laat een samenhang zien tussen supplementgebruik en minder symptomen, maar bewijst geen oorzakelijk verband. Mensen die zich beter voelen, gebruiken wellicht eerder supplementen, in plaats van andersom. Voor stevige conclusies zijn gerandomiseerde vervolgstudies nodig. Toch is de belangrijkste bevinding voor de praktijk dat geen van de onderzochte supplementen samenhing met méér of ernstiger symptomen, wat een geruststellend signaal is voor patiënten die twijfelen of supplementen bij de ziekte van Parkinson eigenlijk wel verstandig zijn.
Wie overweegt te starten met voedingssupplementen, doet er goed aan klein te beginnen en de effecten een aantal weken bij te houden, bijvoorbeeld in een dagboek van symptomen. Zo wordt duidelijk of een supplement voor jou persoonlijk verschil maakt, in plaats van te vertrouwen op algemene onderzoeksresultaten die niet voor iedereen hetzelfde uitpakken.
Voedingssupplementen bij parkinson blijven ook buiten de Verenigde Staten in de belangstelling. Diëtisten die gespecialiseerd zijn in neurologische aandoeningen wijzen er vaak op dat een gevarieerd, ontstekingsremmend voedingspatroon, zoals het mediterrane dieet, minstens zo belangrijk is als losse supplementen, en dat supplementen die aanpak eerder aanvullen dan vervangen.
Wetenschappers benadrukken dat de kwaliteit van bewijs sterk verschilt per supplement. Voor sommige stoffen, zoals visolie en vitamine D, bestaan al langer aanwijzingen uit ander onderzoek naar hun rol bij ontstekingsremming en zenuwbescherming. Voor minder bekende nutraceuticals, zoals Mucuna pruriens (een plant die van nature een stof bevat die lijkt op levodopa), is verder onderzoek nodig voordat harde uitspraken mogelijk zijn over de juiste dosering en veiligheid op lange termijn.
Veelgestelde vragen over voedingssupplementen bij Parkinson
Kunnen voedingssupplementen de ziekte van Parkinson genezen?
Nee, er is geen voedingssupplement dat de ziekte van Parkinson geneest of stopt. Het onderzoek laat wel zien dat bepaalde supplementen samenhangen met minder of mildere symptomen, maar dit vervangt geen medische behandeling.
Welke voedingssupplementen worden het meest onderzocht bij Parkinson?
Naast de meest gebruikte supplementen zoals vitamine D en visolie, komen in onderzoek regelmatig ook co-enzym Q10, Ginkgo biloba, glutathion, curcumine en Mucuna pruriens terug als stoffen die samenhangen met minder symptomen bij mensen met de ziekte van Parkinson, al is de kwaliteit van het bewijs per stof verschillend.
Moet ik overleggen met mijn neuroloog voordat ik supplementen ga gebruiken?
Ja, dat is bij voedingssupplementen bij parkinson altijd verstandig, zeker omdat sommige supplementen kunnen interacteren met parkinsonmedicatie zoals levodopa. Bespreek voedingssupplementen bij parkinson daarom altijd eerst met de behandelend neuroloog of apotheker, ook als een supplement op zichzelf onschuldig lijkt.
Meer weten over voeding, supplementen en wetenschappelijk onderzoek? Bekijk ook de andere artikelen op de thema-pagina N&S Magazine.
