‘In beweging krijgen en houden’
Tekst: TekstBuis | Rob Buisman
(rectificatie eerste editie; het vorige artikel van Adiona werd ook door Rob Buisman geschreven)
De vraag naar ondersteuning en bewustwording op velerlei gebied neemt toe. Dat geldt ook voor kindercoaching, hoewel die vorm van begeleiding tegelijk voor een aanzienlijk deel van de bevolking een onbekend fenomeen is. Christa Wiersma en Jeannette Bakker, stuurgroepleden van Adiona, leggen graag uit wat zij doen en waar Adiona voor staat: ‘Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van kinderen op fysiek, mentaal, emotioneel en spiritueel niveau zodat zij opgroeien tot volwassenen die verantwoordelijkheid kunnen dragen’.
‘Anders dan bij de meeste vormen van gezinshulpverlening is bij ons het kind de gesprekspartner’, vertelt Jeannette Bakker, met LPL Coaching gevestigd in Steenwijk. ‘We praten niet alleen met de ouders over het kind, maar ook met het kind vanuit zijn of haar belevingswereld. De informatie die we nodig hebben om ons werk te doen, bevindt zich namelijk juist in het kind zelf.’
Toch zijn het niet de kinderen, maar de ouders die de hulp van een kindercoach inroepen, weet Christa Wiersma van Mhartiste Coaching in Onna als geen ander. ‘Ouders kloppen bij ons aan wanneer zich met betrekking tot hun kinderen situaties in het gezins- of schoolleven voordoen waarover ze vragen of hulp hebben. Natuurlijk luisteren we dan goed naar hun omschrijving van de situatie, maar de beleving van het kind is voor ons de basis.’
Jeannette: ‘Vanuit de invalshoek creëren we mogelijkheden. We kijken met het kind mee en koppelen dat terug met de ouders zodat we samen weer verder kunnen.’
‘Alle kinderen hebben het fabelachtige vermogen zichzelf in alles te veranderen, wat ze maar willen…’ (Jean Cocteau)
Hoewel het zonder meer nuttig kan zijn om als kindercoach in te schakelen wanneer een kind even niet loopt zoals het zou kunnen of moeten lopen, vindt Christa dat kindercoaching zonder directe aanleiding een prima manier is om de vinger aan de pols te houden. ‘Wij worden vaak pas ingeschakeld wanneer een situatie is vastgelopen. Preventieve kindercoaching zou wat mij betreft helemaal niet zo’n raar idee zijn. Periodiek spiegelen kan enorm waardevol zijn.’
Jeannette heeft een praktisch voorbeeld paraat. ‘Ik heb een hulpvraag gekregen van ouders van een opgroeiend kleutertje nog, met een fysieke beperking. Zij wilden graag weten waar ze terechtkonden wanneer hun kind eventueel zou gaan worden. Wanneer ouders die vroegtijdig informatie over verzamelen, is dat in wezen een preventieve vorm van kindercoaching. En in dit geval nog indirect, maar direct of indirect, het welzijn van het kind en daardoor ook het welzijn van het gezin staat voorop.’
Verantwoordelijkheid en vertrouwen
Christa knikt instemmend. ‘Als kindercoaches beginnen we meestal met het kind over wie een ervaring is, maar zijn of haar welzijn heeft absoluut invloed op de directe omgeving: gezin, familie, school…’
Jeannette ziet daarbij een belangrijke rol voor het kind zelf weggelegd. ‘Natuurlijk zijn de ouders en de opvoeders, maar het kind heeft zelf wel degelijk verantwoordelijkheid voor het eigen welzijn. Dat is mede afhankelijk van de leeftijd, de ontwikkeling en de mogelijkheden van het kind. Maar een aanzienlijk deel van ons werk is de kinderen te helpen ontdekken hoe die eigen verantwoordelijkheid kan worden vormgegeven.’
Christa: ‘Met verantwoordelijkheid nemen bedoelen wij dat, wij als mens in staat zijn om te creëren, te veranderen. Kinderen – en dat geldt ook voor volwassenen – leren dit het best door zelf de gevolgen van bepaalde keuzes te ervaren. Wij helpen om de eigen verantwoordelijkheid op te bouwen en te integreren in hun dagelijkse leven.’
‘We proberen duurzame nieuwsgierigheid aan te wakkeren’
‘De uitdaging is telkens weer om kinderen zover te krijgen dat ze zichzelf durven te ontdekken en dat willen blijven doen, zodat ze zichzelf een vanzelfsprekend deel van hun natuur worden ontdekken’, zegt Jeannette als voornaam element in het proces van kindercoaching. ‘In beweging krijgen en houden’, vat Christa samen. ‘Of eigenlijk de beweegredenen van het eigen denken, doen en laten zichtbaar maken en bewustwording stimuleren. Dat is helemaal zo ingewikkeld niet. Vaak is het voldoende om vragen te stellen en te luisteren. Niet alleen met je oren, maar ook andere zintuigen.’
Jeannette: ‘Luisteren doe je niet alleen met je oren, praten doe je niet alleen met je mond.’ Glimlachend: ‘Raar hè… Maar communiceren doe je écht met alle zintuigen.’
Platform Adiona
Adiona is geen beroepsvereniging, maar een zelfstandig platform voor kindercoaching. Adiona werkt samen met de Nederlandse Federatie Gezondheidszorg aan verdere professionalisering van de beroepsgroep ‘kindercoaches’. Adiona houdt zich bezig met zingeving, ontwikkeling en kwaliteitsaspecten om kindercoaches bewust te laten gaan met hun vak. De leden van Adiona moeten allereerst als kindercoach zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Daarnaast moeten zij voor toelating een casus schriftelijk behandelen, de beroepseed onderschrijven, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanleveren en twee referenties overleggen. Het platform verzekert zich daarmee dat de aangesloten leden en coaches die staan voor kwaliteit en professionaliteit. Adiona waarborgt dat de aangesloten leden zich blijven ontwikkelen binnen hun vakgebied.
Eigen probleen, eigen oplossing
‘Het begint allemaal met vragen wat het kind bedoelt en hoe hij of zij een situatie ervaart en vandaar uit’, zegt Christa. ‘Ouders kunnen bijvoorbeeld vinden dat hun kind gebrek aan zelfvertrouwen heeft. Dan moet je naar ons idee geen standaardoplossing aanbieden en de spellendoos wijk zelf zelfvertrouwen ‘uit de kast halen’. Nee, wij vragen door. We willen samen met het kind achterhalen wat zelfvertrouwen eigenlijk is. En óf het eigenlijk wel de kwestie van een gebrek aan zelfvertrouwen is. Hoe kijkt het kind zelf tegen zijn eigen problemen aan? En hoe denkt hij is de ‘probleemeigenaar’ van het eigen probleem. Maar het mooie is dat het kind ook de eigenaar van de oplossing zelf te vinden. Onze expertise helpt zie de oplossing zelf te vinden. Dat is de kunst!’
Voor kind én ouders
‘In feite lossen wij niks op’, vindt Jeannette. ‘Wij helpen om de weg naar de oplossing te vinden.’
Christa vult aan: ‘Eten kauw je ook niet voor. Je leert kinderen hoe ze aan tafel kunnen zitten, bestek vast kunnen houden, hoe ze daarmee eten in hun mond kunnen doen en dat ze dan moeten kauwen. Slikken en verteren kunnen we niet voor ze doen.’
‘En daarna gaan ze zelf koken’, vervolgt Jeannette beeldspraak.
‘Wij zetten een ontwikkeling in beweging’, vat Christa samen, ‘door kinderen bewust te maken van hun eigen mogelijkheden waarmee ze zichzelf verder kunnen ontwikkelen. Dat is elke keer weer een prachtig proces. Voor het kind én voor de ouders.’
