Hypericum (sint-janskruid): een veilig en effectief alternatief?

Hypericum perforatum (sint-janskruid) staat bekend om zijn stemmingsverbeterende werking. De consument gaf vorig jaar meer dan 1,6 miljoen euro uit aan stemmingsverbeteraars op basis van hypericum.

Door: Annelies Klink

Hypericum perforatum (sint-janskruid) staat bekend om haar stemmingsverbeterende werking. Hoewel de healthcare professional nog aarzelt, lijkt de consument overtuigd van de werking. In het afgelopen jaar gaf zij meer dan 1,6 miljoen euro uit aan stemmingsverbeteraars op basis van hypericum. De consument heeft een punt. Het Hypericumextract is een van de best onderzochte plantenextracten.

Effectief?

Een Cochrane review uit 2008 bevestigt de effectiviteit van Hypericumextracten bij depressie. Echter, er wordt wel aangegeven dat de effectiviteit van de Hypericumextracten in de review niet zonder meer vergeleken kan worden met andere op de markt zijnde extracten. De combinatie van de verschillende bioactieve bestanddelen in het Hypericumextract is verantwoordelijk voor het uiteindelijke antidepressieve effect in klinische studies waargenomen worden. Deze stoffen worden bepaald door onder andere de oogstperiode en het productieproces.

Eén van de Hypericumextracten die onderzocht werden in de Cochrane review was het Hypericumextract WS®5570. Het Hypericumextract WS®5570 is een extract dat gestandaardiseerd is op hypericine (0.36-0.84 mg) en hyperforine (9-18 mg). De effectiviteit van het WS®5570 extract is dan ook uitgebreid onderzocht en bewezen in klinische studies met depressieve patiënten. Onderzoek bij mensen met een milde tot matige depressie laat zien dat WS®5570 effectiever is dan placebo. Een vergelijkende studie met paroxetine toont dat mensen met een matige tot ernstige depressie meer baat hadden bij het gebruik van WS®5570 als de mensen in de paroxetine groep. Uit een follow-up onderzoek bleek dat het extract ook effectief als paroxetine was in het voorkomen van een terugval.

De goede verdraagzaamheid van Hypericumextract is bewezen bij depressieve klachten en wordt uitsluitend via de (internet)apotheek uitgegeven (receptvrij), waarbij er een verplichte interactiecontrole plaatsvindt voor uitgifte.
De aarzeling van de professional is te begrijpen, immers niet alle extracten zijn effectief en de consequenties van interacties kunnen behoorlijk zijn. Toch zit er een kern van waarheid in de overtuiging van de consument. Er zijn inderdaad Hypericumextracten die effectief zijn bij depressieve klachten en veilig in gebruik zijn. Dergelijke extracten bevatten een gestandaardiseerd Hypericumextract, waarvan de werking uitgebreid onderzocht is. Een voorbeeld van een dergelijk extract is het UA-geneesmiddel geregistreerd Hypericumextract WS®5570 (Hyperiplant).

Veilig?

Hypericumextracten zijn ook bekend om hun, in de volksmond genoemd, ‘bijwerkingen’, waarmee eigenlijk de interacties bedoeld worden. Hypericumextracten worden goed verdragen, maar, net als reguliere antidepressiva, kunnen alle Hypericumextracten wél interacties hebben. Hypericumextracten zorgen er onder andere voor dat het leverenzym (3A4) sneller gaat werken. De geneesmiddelen die door dit enzym gemetaboliseerd worden, worden sneller afgebroken en zijn hierdoor minder effectief. Het extract kan veilig worden ingezet indien er vooraf een interactie-controle plaatsvindt. Er wordt dan nagegaan of het middel gelijktijdig met andere geneesmiddelen die de consument gebruikt. Elke Hypericumproduct dient te worden geïnformeerd over mogelijke interacties. Een goede interactie-controle wordt verkregen via het geneesmiddelbewakingssysteem van de (huis-)arts of apotheek. In de praktijk worden de meeste Hypericumproducten gewoon bij de drogist gekocht en wordt een(huis-)arts of apotheek zelden geraadpleegd. Tegenwoordig is er een alternatief: een als geneesmiddel geregistreerd Hypericumextract met een UA-status. Een dergelijk effectief Hypericumextract is het extract dat bij depressieve klachten en veilig in gebruik zijn. Dergelijke extracten bevatten een gestandaardiseerd Hypericumextract met een UA-status.

De rubriek Fyto Facts, wordt mede mogelijk gemaakt door VSM Geneesmiddelen bv.

Auteur

Annelies Klink

Gepubliceerd op

20 augustus, 2026

Thema

PSC Magazine 2011

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen