Door: Ineke Vliem (coach)
Hoe kunnen kinderen hun eigen kracht ontdekken door naar dieren te kijken? Daar was ik nieuwsgierig naar toen ik het nieuwe spel ‘Leren door dieren, ontdek je kracht’ ontdekte. Coachingskaarten met op de voorkant foto’s van dieren en op de achterkant de kwaliteit van dieren. Volgens de makers is dit coachingsspel ook geschikt voor kinderen. Ik heb ‘Leren door dieren’ daarom met kinderen uitgeprobeerd. De ervaringen hiermee zijn overwegend positief, zij het dat er soms een vertaalslag moet worden gemaakt om de foto’s te verduidelijken en om de teksten aan de kinderen uit te leggen.
‘Leren door dieren’ is door www.fotomissie.nl als instrument ontwikkeld voor coaching, educatie en inspiratie, voor kinderen en volwassen, teams en individuen. De opzet van het spel is heel duidelijk: ieder dier heeft een kwaliteit. De vraag is wat jij er van kan leren, wat zegt deze kwaliteit jou.
Het spel bestaat uit 62 kaarten, met op de voorkant een foto van een dier. Op de achterzijde van de kaart staat de kwaliteit benoemd. Bij het spel zit een klein boekje met spelvormen en er is een bijbehorend e-boek.
Een 6-jarig meisje dat we Patricia zullen noemen, trok de fotokaart met de rups erop. Aangezien de foto van zeer dichtbij is genomen, herkende Patricia het dier niet. Ze vroeg mij: “Heeft een rups dan zulke lange haren?” De bijbehorende kwaliteit is in het geval van de rups ‘voorbereiden’. Onderaan de kaart staat wat voorbereiden met de rups te maken heeft. De rups bereidt zich voor op het worden van een vlinder. Pas als de voorbereiding klaar is, maakt hij een cocon. Verder staat er een affirmatie op de kaart: “Voor mij komt verandering niet vanzelf. Daarvoor geef ik mezelf voor de volle 100%. Op een dag pluk ik de vruchten van mijn harde werk.”
De teksten zijn voor de 6-jarige Patricia natuurlijk niet te begrijpen. Maar de moeder van Patricia snapte wel meteen waarom zij deze kaart had getrokken. “Ja, ik moet haar altijd goed voorbereiden als we naar iets toe gaan wat ze niet kent, anders raakt ze van slag!” Voor haar dochter konden we de kaart vertalen met behulp van een praktijkvoorbeeld. Als ze met papa en mama op vakantie gaat, vindt ze het fijn als zij vertellen hoelang ze in de auto moeten zitten. Dat is voor haar belangrijk: een goede voorbereiding. Tot slot staat links verticaal op de achterzijde van de kaart nog een teamrol benoemd. Bij de rupskaart is dat veranderaars. Het is duidelijk dat Patricia nog van de rups mag leren wat makkelijker met veranderingen om te gaan.
De bijgeleverde suggesties voor spelvormen helpen je op weg naar het zoeken van de juiste spelvorm. In de praktijk zul je echter je eigen spelvorm ontdekken. Omdat ik toch de suggesties van de spelmakers wilde uitproberen, heb ik enkele vormen uitgeprobeerd.
Zo is één van de spelvormen voor kinderen een letterspelletje (zoek zoveel mogelijk dieren die beginnen met een S). Dat kan een leuke, educatieve spelvariant zijn voor een schoolklas. De foto’s van bijvoorbeeld de slang en het schaap zijn duidelijk. Toen ik een aantal kinderen de foto van de sprinkhaan liet zien, herkenden ze deze echter niet meteen.
Een andere spelvariant is het raden van de kwaliteiten van dieren. Deze spelvorm heb ik uitgeprobeerd met een broer (10) en zus (8). Laten we ze voor het gemak even Joost en Roos noemen. De opdracht van het spel was dat de kaarten in het midden op tafel werden gelegd, met de foto naar boven. Om beurten mochten Joost en Roos een kaart pakken en raden waar dat dier heel erg goed in is (de kwaliteit van het dier). Als coach heb ik hier wel een extra opdracht bij gegeven, namelijk het dier pakken waarvan zij vinden dat het dier datgene kan waar zij ook goed in zijn. Joost pakte als eerste de aap, “want ik ben ook heel goed in bananen eten”. Roos pakte het lieveheersbeestje, “want ik houd ook heel erg van vrede”. Volgens de uitleg van de spelbeschrijving zouden ze de kaart weg moeten leggen op een stapel, als ze de kwaliteit fout hadden geraden. Degene die uiteindelijk de meeste goede kwaliteiten heeft geraden, is de winnaar. Ik heb daar echter direct een draai aan gegeven. De aap van Joost kan dan wel goed zijn in bananen eten, de kwaliteit die de kaart bedoelde, was “soepele”. De uitleg hierbij is dat apen geen oorlog krijgen, omdat ze liever ruzie uit de weg gaan. Voor ze gaan slapen, maken ze het altijd goed.
Het lieveheersbeestje van Roos kent de kwaliteit “schoonmaken”. Ze ruimen op wat te veel is, werken als natuurlijk bestrijdingsmiddel. De bijbehorende affirmatie verklaart meer: “Ik ruim op wat te veel is, zowel op de aarde als in mijn hart. Zo leer ik mijzelf kennen”.
Joost en Roos komen bij mij omdat ze vaak ruzie maken, waarbij Joost vaak zijn zus uitdaagt en grapjes maakt, waar zij vervolgens weer heel erg boos om wordt. Ik heb hem uitgelegd dat, als hij echt op een aap wil lijken, hij ervoor moet zorgen, dat de ruzie geen oorlog wordt en dat, als er toch ruzie is, hij de ruzie altijd moet uitpraten voor hij gaat slapen.
Roos zei dat ze erg van vrede houdt. Ze houdt dus niet van de ruzie die Joost met haar zoekt. Ze kan erg lang boos blijven als Joost haar heeft geplaagd. De boodschap van het lieveheersbeestje voor haar was, dat ze ervoor moet zorgen, dat ze de boosheid uit haar hart mag schoonmaken.
Bij de kaarten hoort ook een e-boek. Bij ieder dier staan een paar opdrachten: voor een groep/team (samen), voor een individu (zelf) en fysiek. Bij de aap van Joost was de opdracht: “Probeer een week lang conflicten uit te praten voordat je naar huis gaat of voordat je gaat slapen. Omschrijf je ervaringen elke dag.” Dat komt dus aardig overeen met de opdracht die ik Joost heb gegeven. Voor hem werkt het echter niet om zijn ervaring elke dag op te schrijven.
De opdracht bij ‘samen’ luidt: “Verzin samen een creatieve oplossing voor iets wat onmogelijk lijkt.” Dat is een opdracht waar ik samen met Joost en Roos nog even over heb zitten doorpraten. Wat lijkt er onmogelijk? “Nou”, zei Roos, “dat we een dag lang geen ruzie hebben.” En Joost bedacht dat het onmogelijk was dat Roos een keer zou lachen om zijn grapjes. Daarna hebben we met zijn drieën zitten brainstormen om oplossingen te bedenken.
Er staan dus ook voor kinderen leuke suggesties in het e-boek. Ik vind het zelf lastig dat het een e-boek is en geen fysiek boek. Als ik tijdens een coachingssessie wil kijken welke opdrachten er bij een dier staan, moet ik eerst de computer opstarten. Voor mij als coach is dat niet praktisch.
Bij een ander kind heb ik daarom alle spelvarianten overboord gezet en mijn eigen spelvorm gebruikt. Juist om te kijken of deze kaarten ook in mijn praktijk en met mijn werkwijze nuttig zouden zijn.
De 12-jarige Pieter houdt erg van de natuur en daarom leek het me leuk om juist met hem met deze kaarten te werken. Pieter is een hoog sensitieve jongen en we gingen die middag aan de slag met zijn faalangst. Hij mag van zichzelf nooit een foutje maken.
Ik heb hem twee kaarten laten trekken op het gevoel, ik vertrouw erop dat hij altijd de juiste kaart trekt. De eerste zou vertellen waarom hij geen fouten mag maken, de tweede kaart zou een aanwijzing moeten geven die hem kan helpen om zijn faalangst te verminderen.
Als eerste trok hij de fret. Op de achterzijde van de kaart staat bij de eigenschappen van de fret geschreven dat fretten het niet-onderzochte willen onderzoeken. Pieter herkende zichzelf er wel in. Hij vertelde dat hij altijd van alles eerst meer wil weten, voor hij zeker weet dat hij iets gaat doen. Hij is bijvoorbeeld ook altijd lang bezig met zijn huiswerk, eerst zeker weten dat hij heel de lesstof beheerst. Op dit moment is hij druk bezig met zijn spreekbeurt. Hij wil alles tot in detail hebben uitgewerkt.
De tweede kaart, met de kwaliteit die hij dus extra kan gebruiken, was de schildpad. De kwaliteit van de schildpad is ‘overal thuis zijn’. Toen Pieter de kaart zag, was hij niet zo blij. Hij associeerde de schildpad vooral met traagheid en daar wilde hij zichzelf niet mee vereenzelvigen. Maar toen hij op de achterzijde de teamrol ‘zelfstandigen’ zag staan, wilde hij wel verder lezen.
Volgens de kaart heeft de schildpad de kwaliteit overal thuis te zijn, omdat hij zijn schild altijd bij zich heeft. De bijbehorende affirmatie is: ‘Ik ben daar thuis waar ik ben. Ik hoef het geluk niet buiten mezelf te zoeken, het zit in me’. Ik heb Pieter gevraagd wanneer hij zich gelukkig voelt. Zijn antwoord: “Als ik alleen ben.” Dat is dus de link met de schildpad. Deze is ook zelfstandig. De schildpad kan zijn schild herstellen als dat bijvoorbeeld een scheurtje vertoont. Hoe zou het zijn als Pieter ook een schild zou hebben? Pieter denkt hier even over na en zegt dan: “Dan ben ik ook beschermd als iets of iemand mij wil raken.” Vervolgens leer ik Pieter een zelfbeschermingmeditatie, waarbij hij een schild om zichzelf heen kan visualiseren. Twee dagen na de sessie krijg ik een mailtje van Pieter waarin hij schrijft dat het schild hem heeft geholpen bij zijn spreekbeurt. Hij heeft een 8 behaald!
De kaarten heb ik gebruikt bij het coachen van kinderen in de basisschoolleeftijd. Ze waren erg nieuwsgierig om alle foto’s te bekijken. De meest dieren (her)kenden ze direct, sommige foto’s zijn voor kinderen niet altijd even duidelijk (haai/paling) en er staan voor kinderen soms relatief onbekende dieren op (prairiehondje).
De teksten kunnen mooie inzichten geven, maar vragen wel om extra uitleg voor kinderen.
De ‘Leren door dieren’ kaarten (ISBN 9789080898141) zijn door een geoefende coach daardoor ook prima te gebruiken met kinderen. Ook kinderen kunnen met behulp van deze kaarten leren van de kwaliteiten van dieren. De set kost €59, het bijbehorende e-boek €15 en zijn te bestellen op: www.fotomissie.nl. Hier kunt u ook voorbeelden van de foto’s en teksten bekijken.
Ineke Vliem heeft een coachingspraktijk en werkt zowel met volwassenen als kinderen. Zij heeft zich gespecialiseerd in werken met hoog sensitieve personen en helpt mensen met het verwerken van onverwerkte emoties.
Meer informatie: www.neicoach.nl
