Psychologische meditaties

Waarom zou u mediteren en wat wint u ermee? Vreemd genoeg hangt dat af van wat u wilt. Er zijn enorm veel meditatietechnieken. Er zijn meditaties voor een beter concentratievermogen, een sterke spijsv

Psychologische meditaties voor meer focus

Door Tessa Gottschal

Waarom zou u mediteren en wat wint u ermee? Vreemd genoeg hangt dat af van wat u wilt. Er zijn enorm veel meditatietechnieken. Er zijn meditaties voor een beter concentratievermogen, een sterke spijsvertering, om te leren snel tot rust te komen en om het ‘hoofd stil’ krijgen. Maar ook om terugkerende of dwangmatige gedachten te veranderen, te leren nare energie van anderen te verwijderen, te leren sneller emotioneel in balans te komen.

De wetenschap bewijst steeds vaker dat mediteren naast allerlei lichamelijke, ook psychologische voordelen kent. Sommige specifieke meditatietechnieken helpen psychologische vermogens te ontplooien. Deze helpen uzelf beter staande te houden in de hectiek van alledag. Hieronder staan diverse vermogens, die u met psychologische meditaties aanleert.

Het vermogen om met moeilijke emoties en negatieve gedachten om te gaan

Het begrip ‘containing capacity’ komt uit de psychoanalyse. Het slaat op een psychologisch vermogen, dat het best te vergelijken is met een vat (container). Een vat, waarmee u al uw gevoelens en gedachten omvat. Een, met een stevige ‘wand’, zodat het ook de druk van heftige emoties aan kan. Daarmee barst u bijv. bij machteloosheid niet uit in woede of in een scheldpartij Met een goede ‘containing capacity’ doorstaat u moeilijke situaties, zoals momenten vol frustratie, verdriet, pijn, angst, opwinding, ongerustheid, oneerlijkheid, onrechtvaardigheid etc. Meditatie versterkt dit belangrijke vermogen. Zij ondersteunt uw geestelijke ontwikkeling en bepaalt in grote mate dat u geestelijk gezond blijft. Dankzij dit vermogen verlaagt u stress en verhoogt u uw immuniteit.

Het vermogen tot impulsbeheersing

Dit vermogen krijgt meestal pas aandacht, als het problemen geeft. Bijvoorbeeld bij impulsaankopen, impulsieve opmerkingen, impulsieve handelingen (eetbuien), of het niet kunnen weerstaan van genotmiddelen. Maar ook het niet dulden van tegenspraak, geen ongelijk kunnen erkennen, iemand steeds in de rede vallen of niet laten uitpraten vallen hieronder. Zo’n kort lontje, waarbij iemand begint te slaan als hem iets niet bevalt, is een probleem met impulsbeheersing. Een slechte impulsbeheersing komt vaak voor bij relatieproblemen, maar ook bij angst- en paniekstoornissen, eetstoornissen en bij verslavings- en geweldsdelicten. Dit vermogen om eerst tot tien te tellen is nodig om bijvoorbeeld de computer weer aan de praat te krijgen, een gebruiksinstructie te lezen of goed te luisteren naar het verhaal/advies van een ander. Samenwerken en samenwonen, geeft pas echt voldoening als de impulsbeheersing onder controle is. Meditatie verbetert deze impulsbeheersing. Diverse proeven in gevangenissen ondersteunen deze waarneming.

Het vermogen om jezelf te troosten

Meditatie ontwikkelt ook een zelftroostend vermogen. Is dit onderdeel van uw psyche goed ontplooid, dan bent u opgewassen tegen nare momenten en moeilijke perioden. U kunt verdriet, pijn, angst, onzekerheden of boosheid goed opvangen en verwerken. U weet hoe u uzelf in die omstandigheden troost kunt bieden. Dat kan een simpele bak thee zijn na een vervelend bericht, maar net zo goed een wandeling. Het zelftroostend vermogen is laag bij mensen die moeite hebben om alleen te zijn, zichzelf niet kunnen vermaken, onzeker of jaloers zijn of verlatingsangst hebben. Dit vermogen geeft een gezonde balans tussen afhankelijkheid en onafhankelijkheid. Het vermogen tot integratie Integreren is in de psychologie niet hetzelfde als inburgeren. Het is het vermogen om gevoelens, gedachten, wensen en ervaringen als overzichtelijke puzzelstukjes in de ‘puzzel van uw leven’ te passen. Het geeft een scherp waarnemingsvermogen, zodat u niet overspoeld raakt door informatie en het helpt om die oplossingen te kiezen, waarbij zoveel mogelijk puzzelstukjes aan bod komen. Zonder een goed integratievermogen blijven kennis en ervaringen losse brokken informatie. Het gevolg is, dat u als de spreekwoordelijke ezel, zich aan dezelfde steen stoot. Het bepaalt dus hoe snel en makkelijk u leert. Op psychologisch niveau kan iemand bijvoorbeeld blijven steken in een alles-of-niets gedrag. Het integratievermogen leert juist, dat er veel kanten aan een situatie zitten. Het rekent af met de idee, dat er slechts één oplossing of één juiste mening is. Dat leidt tot meer harmonie, plus dat de gekozen acties minder vaak bijgesteld hoeven te worden. Een matig integratievermogen geeft een gebrek aan vitaliteit. De energie raakt versplinterd, vaak omdat iemand niet gefocust blijft en als ‘een kip zonder kop’ heen en weer rent. Dit energieverlies beïnvloedt niet alleen uw

Het vermogen tot frustratietolerantie

Frustratietolerantie is nauw verbonden met impulsbeheersing. Het wil zeggen, dat u tegenslagen kunt opvangen, dat ze u niet van streek maken en dat u door tegenslag geen slecht humeur krijgt. Frustratie groeit zodra iets tegenzit of u zich aan iets ergert. Opgekropte frustratie kan uitmonden in escalatie, waardoor u dingen kapot maakt of bijvoorbeeld een hele zak drop leegeet. Juist in contact met anderen leidt een lage frustratietolerantie tot veel ruzies en onenigheden. Dankzij meditatie wordt het makkelijker om met frustraties om te gaan.

Het vermogen tot angsttolerantie

Meditatie helpt tegen angst. Bij meditatie leert u op een zeer diep niveau te ontspannen. Hierdoor ontwikkelt u een mentale veerkracht. Deze ontspanning is dieper dan slaap kan bewerkstelligen en helpt het lichaam te herstellen. Dagelijks (10 minuten) mediteren draagt al bij tot een betere fysische en psychische gezondheid. Meditatie zet angsten in een beter perspectief. Het maakt, dat u zich niet door uw angsten hoeft te laten leiden en voorkomt het paniekaanvallen.

Stimuleert een goede geestelijke gezondheid Werkt ontspannend en rustgevend Tijdens het zoeken naar de oorzaak van je neerslachtig voelen, is het nuttig iets te doen om de meest vervelende verschijnselen (onbestemde onrustgevoelens, je angstig voelen, slecht slapen en dergelijke) op te heffen of zoveel mogelijk te verminderen. Neurapas® balance bevat drie werkzame bestanddelen die elkaar aanvullen en versterken en die daarbij helpen.

Het vermogen om tegenstrijdigheden te hanteren

Makkelijk met tegenstrijdigheden omgaan geeft rust. Dat komt de immuniteit ten goede. Omgaan met tegenstrijdigheden is lastig. Liever gaan de meesten de onzekerheid, die tegenstrijdigheden geeft, uit de weg. Goede beslissingen houden echter rekening met tegenstrijdigheden, met nuances in tegenstelling tot alles- of -niets oplossingen. Deze veroorzaken vaak ongenuanceerdheid en bevooroordeeldheid. Zo’ n houding doet geen recht aan de gecompliceerdheid van belangrijke zaken zoals uw gezondheid, relaties, gevoelsleven e.d. Zo’n of/of denken creëert snel uitersten of extremen; het is goed óf verkeerd, zwart óf wit. Dit zet een situatie of gesprek op ‘scherp’ en helpt niet om tot een goede oplossing te komen. Toegeven aan een of/of oplossing is om twee redenen onverstandig: 1. Psychologisch is het risico groot, dat u gevoelens ontkent. Dit is niet goed voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Het ontkennen van gevoelens of gedachten is als het vasthouden van de deksel op een hogedrukpan. Dat kost veel kracht en leidt tot onnodig energieverlies. 2. Energetisch roepen alles- of -niets opvattingen extra spanningen op. Dit belast de psyche, interacties met anderen, uw totale energiehuishouding en uiteindelijk uw hele functioneren. Eerst doen en dan denken leidt vaak tot ondoordachte acties, ruzies, onterechte beschuldigingen, domme uitspraken of verkeerde beslissingen. Het uitwisselen van meningen kan problemen geven en uitmonden in werkof relatieproblemen. Een alles- of- niets houding maakt het leven eerder moeilijker dan plezierig. Hoe beter u tegenstrijdigheden aan kunt, des te stabieler u mentaal en emotioneel wordt. Het vermogen om psychische breuklijnen te herstellen

Iedereen kan in zijn leven akelige ervaringen meemaken die diepe sporen achterlaten. Ervaringen zoals verregaande onverschilligheid, misbruik of geweld kunnen machteloosheid, onveiligheid of instabiliteit oproepen. Hoe jonger iemand is, des te ingrijpender zo’ n gebeurtenis kan doorwerken. Soms kan zo’ n situatie zo’ n diepe invloed op de psyche uitoefenen dat u psychisch gaat ‘stilstaan’. Dit ‘psychisch stilstaan’ wordt een psychologische breuk of breuklijn genoemd. Zo’ n breuklijn merkt u bijvoorbeeld doordat u ongewenste beelden (nachtmerries / flashbacks) van situaties houdt. Of dat u op geestelijk niveau niet verder komt in het leven en op een bepaald niveau blijft ‘hangen’. Voor een puber is het relatief normaal om stuurs te reageren, wanneer hem iets niet zint. Bij een psychologische breuklijn kan het gebeuren, dat iemand jarenlang aan een dwars, koppig of ander negatief destructief gedrag vasthoudt, zoals uren of zelfs dagen lang mokken of zwijgen om te laten ‘zien’ hoe boos je bent. De psychologische breuklijn verhindert dan het ontplooien van constructiever gedrag. Het ‘repareren’ van een psychische breuklijn kost veel tijd. Er is langer psychologische begeleiding nodig en de psychologische meditaties zijn intensiever. Ook vergt het tijd om de energie, die zich in het verleden heeft vastgezet, in beweging te krijgen. Ongemerkt reageert iemand met psychische breuklijn vaak nog als ‘vroeger’ terwijl die reactie niet meer nodig, logisch of zinvol is. Hier zal ook aandacht aan gegeven moeten worden. Bij een psychologische breuklijn is er vaak sprake van intense emoties. In dat opzicht zijn gesprekstherapie en de speciale meditatieoefeningen een vorm van het neutraliseren (desensibiliseren) van de beladen emotionele belevingen. Meer informatie: www.gottschalmeditaties.nl

Lees ook meer over inspirerende locaties zoals Op Hodenpijl, en kijk voor meer achtergrondinformatie op de website van de NFG. Zo blijven psychologische meditaties een waardevol hulpmiddel voor meer rust en concentratie.

Auteur

Redactie PSC Magazine

Redactie PSC Magazine

Gepubliceerd op

19 augustus, 2026

Thema

PSC Magazine 2011

Tags

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen