Een zoekactie naar vermiste familieleden kan een leven veranderen.
Dat familieleden elkaar uit het oog verliezen, is van alle tijden. Vaak wordt dit veroorzaakt door oorlogs- of natuurgeweld. Om die reden heeft het Rode Kruis zich al ten doel gesteld deze mensen te helpen. Begin van de 20e eeuw ontstond er om economische redenen een trek vanuit de Oude Wereld (veelal Europa) naar de Nieuwe Wereld (Amerika, Canada, Australië). Vaak gingen de mannen vooruit om werk en een woning te vinden. Door het gebrek aan communicatiemiddelen, de lange reis en de beperkte financiële middelen raakten veel gezinnen onderling het contact kwijt. Daarom is in 1924 International Social Service (ISS) opgericht met als doel deze gezinnen weer bij elkaar te brengen. Dit is de start geweest van het beroepsmatige zoeken naar familie als onderdeel van maatschappelijk werk. De Nederlandse afdeling van ISS is in 1956 opgericht. Deze Nederlandse afdeling is in 1999 onderdeel geworden van Fiom.
In Nederland werd tot begin van de 60’er jaren van de twintigste eeuw een ongehuwde moeder vaak geadviseerd om afstand te doen van haar kind en vervolgens geen contact meer te zoeken met dit kind. Ook werden adoptieouders geadviseerd om hun kind niets over zijn afkomst te vertellen. Datzelfde gold voor ouders die met behulp van een spermadonor, een kind kregen. Het taboe op ongehuwde zwangerschap is inmiddels achterhaald. Voor donorkinderen zijn hun rechten op afstammingsinformatie sedert 2004 zelfs wettelijk geregeld. Op 20 november was het precies 25 jaar geleden dat het Internationaal Verdrag van de Rechten van het kind werd getekend. Artikel 8 van dit VN-verdrag geeft aan dat een kind het recht heeft om zijn identiteit, zoals nationaliteit, naam en familiebanden te behouden. Een kind heeft dus het recht om te weten van wie het afstamt. Fiom signaleert dat in Nederland vaak aan dit recht voorbij wordt gegaan en organiseert een conferentie.
Hans van Hooff, Fiom: ‘In Nederland lijkt niet iedereen zich bewust te zijn van het belang van afstammingsgegevens en van de impact van het ontbreken ervan op persoonlijk betrokkenen. In besluitvorming wordt hier vaak aan voorbijgegaan.
Wensouders kiezen steeds vaker voor vruchtbaarheidsbehandelingen in het buitenland m.b.v. anonieme donoren. Een van de populairste bestemmingen voor het ondergaan van een in-vitrofertilisatiebehandeling (ivf) is Spanje. Jaarlijks laten zo’n achtduizend vrouwen uit Europa zich behandelen in Spaanse vruchtbaarheidsklinieken. Het aantal ‘voortplantingstoeristen’ neemt elk jaar toe. Deze wensouders ontnemen hun kind hiermee wel de informatie over zijn of haar biologische achtergrond, alsook de mogelijkheid om deze te traceren.
Beseffen deze ouders wat voor impact dat kan hebben op het kind? Dezelfde problematiek komen we tegen bij de vondelingenkamers, waar vrouwen anoniem hun kind kunnen achterlaten. Hiervan zijn er in de afgelopen maanden twee geopend in Nederland. Ook hier heeft het kind geen mogelijkheid om er (op latere leeftijd) achter te komen wie zijn of haar biologische ouders zijn. Wij vinden dit een zorgelijke ontwikkeling.’
Van Hooff vervolgt: ‘Fiom weet uit 80 jaar praktijkervaring dat toegang tot afstammingsinformatie essentieel is, en wat voor invloed onbeantwoorde afstammingsvragen op iemands leven of identiteit hebben. Daarom stelde Fiom dit onderwerp aan de orde op een conferentie over afstammingsvragen. Zo hopen we dat wetenschap en politiek zich niet alleen focussen op de technische mogelijkheden en vooruitgang, maar ook stilstaat bij de rechten van het kind.’
Zoekacties die in 2013 behandeld zijn (voor 2013 en in 2013 gestart)
Totaal behandelde internationale zoekacties in 2013: 183 (deze zijn voor of in 2013 gestart). Totaal afgesloten internationale zoekacties in 2013: 87. Van de 183 behandelde internationale zoekacties zijn 121 zoekacties adoptie-gerelateerd. Van de 87 afgesloten zoekacties zijn 59 geheel behandeld. De resultaten? 24 gevonden en contact; 14 gevonden en geen contact; 7 gevonden en onbekend of er contact is; 1 overleden; 13 niet gevonden. Van de 87 afgesloten zoekacties zijn 28 niet (geheel) behandeld: 13 personen beschikten over te weinig informatie of Fiom had geen correspondent in het betreffende land; 15 personen zijn de zoekactie gestaakt. Er vonden 36 zoekacties vanuit het buitenland in Nederland plaats (waarvan 24 afgerond in 2013). En 147 zoekacties vanuit Nederland in het buitenland (waarvan 63 afgerond in 2013).
Fiom is de specialist bij ongewenste zwangerschap en afstammingsvragen. Meer informatie: www.fiom.nl
Een zoekactie starten
Wie op zoek is naar familie in binnen- of buitenland, kan bij het Rode Kruis een zoekactie starten. Zon zoekactie kan jaren duren, maar levert regelmatig waardevolle informatie op over afstammingsvragen. Meer informatie over een zoekactie starten vind je bij het Rode Kruis. Meer artikelen over dit onderwerp lees je in PSC Magazine op Curova.
