Door: Winston Scholsberg
Iedereen heeft een verhaal, maar niet iedereen weet hoe je een verhaal moet vertellen. Luister maar eens goed naar politici en sommige activisten. Zij hebben een goed verhaal, maar weten vaak niet hoe ze dat bewust en met overtuiging moeten overbrengen. Ook in het zakenleven vertellen mensen hun verhaal en daar is het absoluut van belang om dat goed te doen, want een goede verteller, met overtuiging, krijgt de mensen mee en kan ze beter beïnvloeden.
Het is daarom voor elke verteller belangrijk te bepalen welke stijl bij hem past. Ook zal hij snel merken dat de eerste drie zinnen van groot belang zijn. Begin daarom met het ordenen van de gedachten en het beheersen van de ademhaling. Met andere woorden: leer de zenuwachtige energie beheersen, die iedereen die moet optreden, voelt.
Trainingen basisonderwijs
Ik heb veel trainingen gegeven aan leerkrachten uit het basisonderwijs. Tot mijn verbazing gaf zeventig procent van deze groep toe, dat ze niet durfden te vertellen in de klas. Ze kozen de veilige weg door voor te lezen. Daar is op zich niets op tegen; goed voorlezen is altijd nog beter dan slecht vertellen. Vertellen heeft echter het voordeel dat je veel meer oogcontact hebt met je luisteraars. Je staat daardoor sterker in verbinding met je publiek, je ziet en hoort sneller en beter wat er gebeurt en wat voor effect jouw verhaal heeft, waardoor je het verhaal en je stijl kunt aanpassen, als dat nodig is. Maar dan moet je je verhaal wel goed kennen en weten hoe je het stap voor stap moet brengen.
Je leert door je te verdiepen in hoe je normaal spreekt of vertelt, waar je aandachtspunten liggen en wat je kunt verbeteren. Bedenk vooraf wat je wilt vertellen, hoe je dit gaat doen en met welk doel. Word één met je verhaal en vooral: houd het simpel door het persoonlijk te maken en dicht bij jezelf te blijven. Gebruik zo eenvoudig mogelijke zinnen. Hierdoor bereik je bijna altijd meer mensen en je overtuigt ze eerder.
De kunst van het vertellen
Als ik terugkijk op mijn loopbaan als drummer, ondernemer, verhalenverteller, presentator of trainer, kom ik steeds hetzelfde thema tegen: snel en oprecht verbinding maken met de cliënt. Ik merkte op dat, hoe beter ik mijn verhaal met passie en overtuiging kon overbrengen, hoe meer opdrachten ik kreeg. Het bleek al snel dat de kunst van het vertellen zat in het feit dat ik voor elke situatie razendsnel moest inschatten wat ik vertelde en hoelang ik vertelde. Achteraf bleek dat de manier waarop ik het verhaal had verteld, de doorslag was geweest of ik wel of niet de klus had gekregen. Dus simpelweg een verhaal instuderen is niet voldoende. Ik ben van mening dat je in staat moet zijn om flexibel te zijn tijdens het vertellen van je verhaal. Speel dus in op de veranderende situatie.
Zo groeide mijn ambitie om in elke situatie mezelf goed te kunnen presenteren. Het maakte dan niet meer uit of dit nu aan de telefoon, of face to face was, of dat ik voor een kleine of grote groep moest staan. Ik ontwikkelde een formule voor een verhaal van 1 minuut, 5 minuten en een half uur.
Ik kan mij nog heel goed mijn spreekbeurt op school herinneren. Ik vertelde over mijn held Mohammed Ali, de bokser. Ik was bloednerveus en trilde aan alle kanten. Toen ik later zelf interviews mocht geven als drummer of als verteller, merkte ik dat ik onbewust een beetje de stijl van Ali had overgenomen. Ali kon altijd als geen ander met overtuiging en humor de meest diepzinnige onderwerpen bespreken en zijn standpunt op een inspirerende manier delen. Soms had hij aan één zin voldoende om de boodschap over te brengen. “No Vietnamese ever called me nigger” om daarmee aan te geven waarom hij weigerde te gaan vechten in de toenmalige oorlog.
Ik heb inmiddels al meer dan 6000 vertelvoorstellingen achter de rug en meer dan 750.000 kinderen als toehoorders gehad. Dit waren meestal voorstellingen aan kinderen in het basis- en voortgezet onderwijs. Ik had in de regel 50 minuten om het verhaal te vertellen en dat kan erg lang zijn als je de aandacht niet kunt vasthouden.
De coach of consultant die weet hoe hij de juiste toon bij ieder verhaal kan zetten, zal succesvoller zijn dat diegene die deze kwaliteiten niet heeft.
De grootste uitdaging is verbinding maken met elke cliënt. Voordat het coachen begint, is de instelling van de coach van essentieel belang. Met welke intentie sta jij je cliënt bij en hoe luister jij als consultant naar je cliënt? Veel van mijn cliënten zijn consultants en die vragen mij naar het geheim van effectief verhalen vertellen en luisteren. De meeste mensen denken dat je een geboren verteller moet zijn en ik ben inmiddels ervan overtuigd dat dit niet waar is.
Presentatietrainingen
In 2010 gaf ik met nog 12 andere trainers onder leiding van Roy Martina tijdens een Summer Bootcamp van 28 dagen in Veldhoven training. Ik gaf elke dag 90 minuten lang presentatietraining aan een groep van 150 deelnemers uit 15 verschillende landen. Ik vond het bijzonder om te zien hoe de deelnemers in een korte tijd groeiden en zich ontwikkelden tot sprekers met zelfvertrouwen en charisma. Het was nog interessanter om te zien en horen hoe ook de meer ervaren sprekers zoveel waren vooruitgegaan. Zij verklaarden in hun reflectie unaniem dat zij na de training vonden, dat zij bij de start van de bootcamp beginnelingen waren, vergeleken met hun niveau na de training. En dat terwijl ze bij de start van de bootcamp dachten, dat ze best vaardig waren in public speaking.
WES-methode
De formule die ik heb bedacht, heet de WES-methode en telt 7 stappen. Ik beschrijf het effect in een van de 7 stappen als ‘de spin in een spinnenweb’. Jij als verteller bent de spin, de ruimte waarin jij je verhaal doet is het web en het publiek is je beloning. Door de juiste technieken te gebruiken, ben jij je bewust van (bijna) alles wat er gebeurt. Elke beweging of trilling voel of zie je. Door de lijnen van het web te visualiseren, kun je jouw publiek aankijken, ook al is het donker. Elk geluid kun je beter lokaliseren. Het is mijn bedoeling om altijd de verbinding te houden en te versterken tijdens het vertellen van mijn verhaal.
Een van de 7 stappen is: hoe maak je oogcontact? Hoe luister jij dan naar de lichaamstaal van je cliënten? Vanuit stilstand besluit je links of rechts te beginnen met het scannen van je publiek. Laten we zeggen met een groepje van vijf mensen. Dit doe je door echt oogcontact te maken met de personen individueel. Je kijkt de eerste persoon in de ogen. Doe dit met een glimlach op je gezicht. Bij de laatste persoon ga je weer terug.
Veel mensen zijn vooral bezig met de inhoud van het verhaal en maken zich daar erg druk om. Ze maken zich ook erg druk over de mening van de luisteraars, voordat ze beginnen. Je druk maken over je luisteraar heeft volgens mij alleen zin als je de persoon of personen kent. Anders is het beter dat stukje los te laten en te focussen op hoe jij met je verhaal zo snel mogelijk verbinding kunt maken met je luisteraar. Ik doe dat ook vooral door te luisteren naar de verbale en non-verbale communicatiestijlen van mijn luisteraar. Vervolgens pas ik mijn verhaal aan de cliënt aan, zodat het om hen gaat en niet om mij.
Ik geef deze trainingen nu in 15 verschillende landen en het is spannend om de verschillende culturele aspecten te verwerken in de verhalen die ik aan mijn cliënten in de verschillende landen mag overbrengen. Ik zeg altijd tegen mijn cliënten: “Iedereen heeft een verhaal, ik ken jouw verhaal nog niet, maar ik kan je helpen ontdekken hoe jij je verhaal met kracht en overtuiging kunt vertellen.”
Meer informatie over de WES-methode: www.winstonscholsberg.nl
Jouw verhaal als visitekaartje
Een sterk verhaal werkt als visitekaartje: het laat zien wie je bent en waar je voor staat. Oefen daarom regelmatig met het vertellen van je verhaal, zodat het steeds natuurlijker gaat klinken. Meer tips over storytelling vind je bij Frankwatching. Meer artikelen over communicatie lees je in PSC Magazine op Curova.
