Zintuigenprikkels: boeken, cd’s, dvd’s en apps
In deze rubriek, Zintuigenprikkels, bespreken we elke editie vakgerelateerde boeken, cd’s, dvd’s en apps.
Laat kinderen praten en hun talenten ontwikkelen – Recensie Anja van de Weerd
Ik spaar ze…. en ik weet dat er een heleboel collega-therapeuten/hulpverleners zijn die ze ook verzamelen. Ik doel hier op coachingskaarten. Het is een effectief stuk gereedschap om in te zetten en ze kunnen zo divers worden gebruikt dat ik ze bijna onmisbaar vind. Deze week kreeg ik een doosje met kaarten onder ogen waar ik toch wel wat hebberig van werd. Het oog wil toch ook wat, en daar was dan ook aandacht aan besteed. Het geheel was gemaakt van glossy, glad en stevig karton. En vooral dat glossy deed het ‘m. Volgens het opschrift ging het om Junior Coachkaarten, en het bijschrift was veelbelovend: ’Laat kinderen praten en hun talenten ontwikkelen!’ Het glossy doosje gaf echter zijn geheimen niet zomaar prijs. Kennelijk heeft glossy toch ook weer zo haar nadelen. Uiteindelijk lukte het me om het deksel met een mesje los te peuteren. Geduld is ook een schone zaak…. Ik ben door mijn aangelegde kaartenverzameling toch wel wat kritisch geworden. Ik vind vaak dat de uitgevers er zich qua afbeeldingen met een jantje-van-leiden van afmaken. Maar dit keer werd ik er blij van. Leuke, treffende, hedendaagse herkenbare foto’s met allerhande prikkelende vragen. De kaarten zijn onderverdeeld in 4 categorien: Waar word je vrolijk van? Wat vind je belangrijk? Wat vind je niet leuk en Wat wil je graag bereiken? Er zit een korte handreiking bij over hoe de Junior Coachkaarten te gebruiken. Mocht je meer willen, dan kun je de uitgebreide handleiding downloaden…en daar zitten weer leuke ideeën bij, zoals de Junior Coachkaarten combineren met het maken van een mindmap en leuke werkbladen! De Junior Coachkaarten zijn ontwikkeld door Espérance Blaauw. Zij is pedagoog en moeder van twee kinderen.
Junior Coachkaarten, Espérance Blaauw. Uitgeverij Pica, ISBN 949019400
Het enige echte eerlijke puberopvoedboek
Hoe ouder de kinderen worden, des te minder lijken ze op wasmachines. De montagehandleiding, de gebruiksaanwijzing en de onderhoudsinstructies zijn bij baby’s nog makkelijk te volgen. Maar als de puberteit eenmaal aanbreekt, ligt dat anders. Er ontstaat een persoonlijkheid(je), iets met een eigen wil, beïnvloed door omgevingsfactoren en seks, drugs en smartphones. Marina van der Wal en Jan Dijkgraaf hebben zelf (maar niet gezamenlijk) vier pubers richting rijbewijs zien opgroeien. Al snel hebben ze gedurende de pubertijd van hun kinderen alle schrijftafelwijsheden weggegooid en vervangen door hun eigen gezond verstand. Met vallen en opstaan. In Het enige echte eerlijke puberopvoedboek schrijven ze op luchtige wijze over de dagelijkse praktijk van het pubers opvoeden. Dit boek is troostrijk, zodat ouders en pubers snappen dat ze niet de enigen zijn die door hun kroost voor rotte vis worden uitgemaakt, dat die zak hooi op de bank gewoon aan het ‘groeien’ is en dat kinderen nooit volwassen worden als ze niet hun eigen fouten mogen maken. En ja, ze gebruiken allemaal een keer drugs. Echt waar! Wat dat betreft zijn het net pruttelende wasmachines.
Het enige echte eerlijke puberopvoedboek, Marina van der Wal (bijauteur) en Jan Dijkgraaf. BBNC Uitgevers, ISBN 9045313189
Investeren in betrokkenheid – Recensie Anja van de Weerd
Een klas die sociaal en emotioneel ‘lekker in z’n vel’ zit, is geen vanzelfsprekendheid. Dat weten we allemaal. Daar moet hard aan gewerkt worden. En het is prettig als er boekjes zijn als KlasseKids die ons daarbij handreikingen bieden. Het boekje is geschreven door Aukje Donker-van der Meer en Ben Tempert. Beiden hebben hun sporen verdiend in het onderwijs en de kinder- en jeugdtherapie. Naast de praktische tools komt ook de theorie om een groep te begeleiden naar een positieve onderwijsomgeving, aan bod. Een greep uit de onderwerpen die besproken worden: groepsvorming (stadia), de rollen in een groep, het eigen aandeel van de leerkracht en hoe je een groep kunt beïnvloeden. Wat me vooral aanspreekt, is dat ingegaan wordt op het aanleren van de broodnodige vaardigheden die nodig zijn om te kunnen verbinden, zowel met jezelf als met de ander. In KlasseKids kun je thema’s terugvinden als: de kunst van vragen en antwoorden, wat zijn lijnvragen en cirkelvragen (geen idee wat het was… maar nu weet ik het…), complimenten geven aan de ander, je verplaatsen in de ander. KlasseKids is in de basis geschreven voor leerkrachten in het primair onderwijs. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat KlasseKids in de boekenkast van de hulpverlener zou misstaan. De oplossingsgerichte aanpak en de positieve psychologie zullen velen van ons wel bekend zijn. De vertaling naar de praktijk van het onderwijs maakt het echter toch interessant genoeg om het boekje aan te schaffen, vind ik. Je kunt op de website van Uitgeverij Pica ook handige downloads vinden, die aansluiten bij de onderwerpen in het boek. En zo investeert iedereen in betrokkenheid.
KlasseKids, Aukje Donker-van der Meer en Ben Tempert. Uitgeverij Pica, ISBN 9789491806032
Bevrijd de psychologie uit de greep van de hersenmythe
Psychologische thema’s beheersen dagelijks het nieuws, waardoor het lijkt alsof psychologisch inzicht vandaag de dag hoog op de agenda staat. Schijn bedriegt, volgens Jan Derksen. In Bevrijd de psychologie zet hij uiteen hoe hersenwetenschappers het goud in de hersenen zoeken in plaats van zich te richten op menselijke motieven, emoties en verlangens. ‘Amateurbiologen’ noemt Derksen de neuropsychologen en experimenteel onderzoekers die de psychologie reduceren tot de studie van observeerbaar gedrag en de mens zien als een cognitieve machine, waarmee ze het werken met emoties en dieperliggende psychische thema’s naar het alternatieve circuit laveren. De praktijk van etikettenplakkerij, waarbij elk probleem een etiket krijgt dat op zichzelf betekenisloos is en tot een hersenstoornis wordt uitgeroepen, evenals het klakkeloos uitdelen van pillen, moet een halt worden toegeroepen. Derksen stelt dat er geen oog meer is voor de kwetsbare persoonlijkheid van iemand met ernstige klachten of ambivalente gevoelens. De psychologie moet worden gered van de ondergang. Bevrijd de psychologie biedt een goed onderbouwd en vurig betoog om de psychologie te bevrijden van de pogingen er elk leven uit te blazen.
Bevrijd de psychologie, Jan Derksen. Uitgeverij Bert Bakker, ISBN 9035137213
Blijf beter!
De gezondheidszorg verkeert in zwaar weer. De consument wil gebruik maken van alle mogelijkheden in de zorg, liefst ook nog op kosten van een zorgverzekeraar. En artsen, zorgmanagers en bedrijven die hun geld verdienen in de zorg, hebben er ook geen belang bij om het eens fundamenteel anders te gaan doen. Toch zal dat moeten: onze leefwijze wordt steeds ongezonder, en die trend moet gekeerd worden. Er zijn mogelijkheden genoeg om dat te doen. In dit prikkelende boek geeft psychiater Bram Bakker zijn visie op de toekomst van onze gezondheid, een visie die hij in twintig jaar op de werkvloer van de zorg heeft ontwikkeld. Het gaat over het onzinnige onderscheid tussen lichamelijk en psychisch, over stress en overbelasting, de noodzaak om voldoende te bewegen en om te investeren in preventie. Blijf beter! is verplichte kost voor iedereen die betrokken is bij kwesties rond gezondheid en ziekte. Scherp, verstandig en praktisch. Ben Tiggelaar, schrijver van o.a. Dromen, durven, doen: “De meeste mensen worden gezond geboren en zijn toegerust met alles om ze gezond te houden. Toch slagen veel mensen erin het te verprutsen. Doe wat Bram adviseert: Blijf beter.”
Blijf beter!, Bram Bakker. Uitgeverij Lucht, ISBN 9491729063
Eerst zal je pesten moeten begrijpen… – Recensie Anja van de Weerd
Het onderwerp pesten ligt mij na aan het hart. Mijn nieuwsgierigheid naar wat Patrick van Veen en Sarah Mutsaers in hun boekje Pestkop Apenkop hadden te vertellen, was dan ook groot. En ik ben niet teleurgesteld! In het boekje pleiten Patrick en Sarah ervoor om de biologische kant van pesten te gaan onderzoeken. Als we helder weten te krijgen wat de biologische functie is van pesten, levert dat meer inzichten op en zijn we in staat om effectiever op te kunnen treden tegen ongewenst gedrag. Pestkop Apenkop is bedoeld om ons te prikkelen en ons uit te dagen om met een andere bril op, te kijken naar pesten. Aan de hand van het gedrag van apen maken de auteurs (bioloog en diermanager) ons sociale gedrag begrijpelijk. Pesten is natuurlijk gedrag. Bij heel veel dieren wordt er namelijk gepest (zelfs in mijn geordende roedel met twee honden en drie katten!) en bij apen dus ook. Alleen escaleert het bij apen niet zo als bij ons mensen. Bij apen grijpt de groep in (!). En dat is een interessant gegeven, want bij mensen ligt dat wel anders, weten we ondertussen. Al met al levert het een meer dan boeiend boekje op. En ook een kritisch boekje, en daar hou ik wel van. Want zijn wij met onze aanpak niet veel te reactief bezig? Wordt de gepeste eigenlijk niet gestraft? Waarom zitten er zoveel gepeste kinderen thuis en zitten de pesters gewoon op school? Hoe komt het dat een anti-pestcontract niet werkt? Jaha! Dat zijn pas vragen. En daar mag, wat mij betreft, op het hoogste politieke niveau (lees Kinderombudsman Marc Dullaert en Staatssecretaris Sander Dekker) een nachtje over geslapen worden (of liever nog…wakker gelegen worden). De conclusie is, dat er onderzoek moet komen. Maar heel praktisch bedenken de schrijvers dat de mensen die nu kinderen op school hebben, echt geen tijd hebben om te wachten op de resultaten hiervan. Dus, we worden in een notedop ingewijd in wat we zelf kunnen bijdragen in de vorm van onderzoek. We leren o.a. hoe we moeten observeren, classificeren en…… ingrijpen. Pestkop Apenkop een aanrader? Ik kan er kort in zijn: beslist! Onmisbaar voor iedere hulpverlener.
Pestkop Apenkop, Patrick van Veen en Sarah Mutsaers. VVI Uitgeverij, ISBN 9080902004
Gezond egoïsme
Wie alleen egoïstisch is, krijgt conflicten met zijn omgeving. En wie alleen altruïstisch is, krijgt conflicten met zichzelf. Iemand met gezond egoïsme houdt zowel rekening met de wensen van anderen als met zijn eigen wensen. Psycholoog Jeffrey Wijnberg laat zien hoe belangrijk een gezonde dosis egoïsme is om te komen tot innerlijke rust. Kleine innerlijke conflicten kunnen grote gevolgen hebben en het dagelijks leven zwaar en frustrerend maken. Dit boek moedigt aan om te kijken naar de scheurtjes in de ziel. Wijnberg draagt niet alleen ideeën aan voor reparatie, maar stimuleert ook het probleemoplossend vermogen en de creativiteit van de lezer. Het motto van dit boek is dan ook: wie kan leven met zichzelf, is een inspiratie voor anderen. Jeffrey Wijnberg is al ruim 35 jaar werkzaam als psychotherapeut.
Gezond egoïsme, Jeffrey Wijnberg. Uitgeverij Scriptum, ISBN 9055947954
Doe eens normaal
Ben je een beetje down, of echt depressief? Is je kind lekker levendig, of heeft het ADHD? En wanneer wordt verdriet een ziekte die behandeld moet worden? Tegenwoordig lijken we psychisch veel vaker iets te mankeren dan vroeger. Het stikt van de therapieën en trainingen, en regelmatig komt zelfs de medicijnkast eraan te pas. Flauwekul, of bittere noodzaak? Doe eens normaal brengt het grijze gebied tussen gezondheid en gekte in kaart. Er zijn niet méér mensen gestoord dan vroeger, maar er zijn wel meer mensen met een probleem. Hoe complexer onze maatschappij wordt, hoe sneller we tegen onze kwetsbaarheden aanlopen. Is dat gek? Nee. Maar we moeten wel zuiniger worden met etiketten plakken. Malou van Hintum is zelfstandig journalist en publicist. Ze werkt onder meer voor de Volkskrant en het Maandblad Geestelijke volksgezondheid. René Kahn, hoogleraar psychiatrie Universiteit Utrecht/UMC Utrecht: ‘Een mooi, makkelijk leesbaar, wetenschappelijk verantwoord boek dat de psychiatrie over de hele breedte begrijpelijk maakt. Voor iedereen die wil weten wat het verschil is tussen normaal en abnormaal.’
Doe eens normaal, Malou van Hintum. Uitgeverij Bert Bakker, ISBN 9035137477
Zo ben ik nu eenmaal
Sommige mensen raken door hun persoonlijkheid voortdurend in de knoei, of bezorgen hun omgeving enorme overlast. Slechts weinig mensen hebben een persoonlijkheidsstoornis, maar trekjes ervan heeft vrijwel iedereen. Die zijn dan ook heel herkenbaar – als je weet waar je op moet letten. Met dit boek kunt u persoonlijkheidstypen leren herkennen, en leert u ook hoe het eruitziet als het helemaal uit de hand is gelopen. Deze geheel geactualiseerde editie bevat 90 nieuw geselecteerde tekeningen van Peter van Straaten, die veelal andere aspecten van de tekst belichten dan in de vorige editie. Hiermee biedt Willem van der Does u opnieuw een kijkje in de keuken van klinisch psychologen en psychiaters en geeft hij een rake schets van de soms tragische, soms hilarische aspecten van de menselijke persoonlijkheid. Deze editie bevat ook meer voorbeelden en omgangstips, waardoor dit boek nuttig kan zijn voor iedereen die wel eens met een lastig of moeilijk te doorgronden individu te maken heeft – ook als u zelf dat individu bent. Willem van der Does is hoogleraar klinische psychologie aan de Universiteit Leiden.
Zo ben ik nu eenmaal, Willem van der Does. Uitgeverij Scriptum, ISBN 9055942618
Op weg naar een christelijke psychotherapie
Wim Jurg (Almelo 1934) is prediker, pastoraal therapeut en leraar. Hij begon zijn roeping als zendeling in Zuid-Italië en na terugkomst in Nederland werd hem tijdens zijn doctorale studie Pastoraat en Psychotherapie bij de Theologische Universiteit te Kampen door dr. Gerben Heitink aangeraden om zich verder te specialiseren in de pastorale hulpverlening. Na zijn opleiding als drugsconsulent (Jellinek-kliniek, Amsterdam) en gedurende zijn verdere pastorale (KPV) en psychotherapeutische opleiding (RINO Amsterdam en Utrecht), heeft hij als voorlichter, leraar en drugsconsulent 12 jaar bij de CDB Balkbrug (1974-1986) gewerkt. Vervolgens is dit uitgemond in de oprichting van het pastoraal therapeutisch centrum Tabitha te Lutten (september 1986), en een opleiding tot pastoraal therapeut, waar hij ook als therapeut, leertherapeut en supervisor tot op heden mee verbonden is. Dit lesboek werd tijdens de lessen gebruikt en bleek een eyeopener te zijn. Onze wens is dat het voor u die zich in de pastorale hulpverlening wil verdiepen, ook een bron van inspiratie mag zijn.
Op weg naar een christelijke psychotherapie, Wim Jurg. Uitgeverij Heijink, ISBN 946193906X
Overstijg jezelf
Verander je hersenen, creëer de werkelijkheid die je wenst. Hersenen zijn geen vaststaand gegeven. Je hoeft het niet de rest van je leven te doen met de hersenen waarmee je geboren bent. Er is een nieuwe wetenschap aan het groeien die iedereen in staat stelt de gewenste werkelijkheid te creëren. De auteur geeft de lezer de kennis om ieder aspect van zichzelf te veranderen én handvatten om die kennis ook toe te passen, zodat je binnen 4 weken ook werkelijk meetbare veranderingen kunt maken. Joe Dispenza helpt je met dit boek hoe je kunt leren van je denkpatronen af te komen. Denkpatronen die erin gesleten zijn door ervaringen; deze ervaringen brengen ook emoties met zich mee. Hij vertelt hoe je deze denkpatronen en de emotie erbij kunt herkennen en kunt omzetten in positieve emoties. Zo leer je weer gelukkig te zijn met jezelf en met wie je bent. Het lichaam leert dan dat een ervaring die lijkt op een ervaring uit het verleden, niet meteen dezelfde emotie hoeft te hebben. Joe Dispenza onderbouwt zijn bevindingen met wetenschappelijke feiten.
Overstijg jezelf, Joe Dispenza. Uitgeverij Servire, ISBN 9021554313
Dit was deze editie van Zintuigenprikkels. Benieuwd naar meer? Lees ook de andere artikelen in het PSC Magazine 2014.
