Therapeuten Collectief Eemland actief in Jeugdzorg

Naar aanleiding van de transitie van de jeugdzorg naar de gemeente hebben verschillende ervaringsgerichte therapeuten in de regio Eemland hun krachten gebundeld in het Therapeuten Collectief Eemland (TCE). Hun primaire doel: ervaringsgerichte therapie onder de aandacht brengen bij mogelijke cliënten en verwijzers, en bij de gemeenten in de regio Eemland contracten af kunnen sluiten voor vergoede jeugdzorg.

In het voorjaar van 2015 probeerde een aantal therapeuten onafhankelijk van elkaar een contract te sluiten met de gemeente in het kader van de transitie van de jeugdzorg naar de gemeente. Tijdens dat proces werd om te beginnen duidelijk, dat bij de gemeenten weinig bekend was over het werk dat wij als ervaringsgerichte therapeuten doen en ten tweede dat het niet mogelijk was om individueel contracten af te sluiten vanwege de eisen van de gemeenten, die waren opgesteld volgens door de daarvoor geldende normen van DBC’s en grotere GGZ-instellingen.

In aanloop naar de transitie Jeugdzorg heeft een aantal therapeuten het initiatief genomen om collega’s binnen de regio Eemland te benaderen om een collectief te vormen en zo gesprekspartner van de gemeenten te worden. In augustus 2015 kwamen we met acht therapeuten tijdens de eerste vergadering bijeen. Dit aantal groeide en nam ook weer af, omdat een enkele therapeut niet wilde voldoen aan de eisen die we ondertussen aan ons eigen lidmaatschap stelden. Momenteel groeien we weer door nieuwe aanvragen en zijn we met 20 collega’s verenigd in dit collectief.

In de begintijd hebben we onder andere besproken welke rechtsvorm we wilden aannemen. Omdat we allemaal zzp’ers zijn met een eigen praktijk, hebben we ervoor gekozen om geen rechtsvorm met elkaar aan te gaan, maar ons te organiseren in een collectief. Dit bleek de minst ingrijpende financiële en organisatorische consequenties te hebben. We hebben in die tijd ook contact gezocht met andere pas opgerichte therapeutencollectieven die zich al verenigd hadden; dat was heel prettig, inspirerend en informatief.

We hebben ook veel gesproken over de toelatingseisen voor het collectief. We willen onze professionaliteit kunnen garanderen aan cliënten en verwijzers. Daarnaast wilden we één lijn trekken in de kwaliteit van de deelnemende therapeuten. Daarom hebben we besloten om de eisen van de zorgverzekeraars over te nemen: alle aangesloten therapeuten zijn bij hun beroepsvereniging geregistreerd en aangesloten bij een koepelvereniging, waardoor kwaliteit, regelmatige nascholing, klacht- en tuchtrecht gewaarborgd worden. Op dit moment zijn de volgende vakgebieden in het collectief vertegenwoordigd: integratieve kindertherapie, haptotherapie, speltherapie, beeldende therapie, dramatherapie en psychosociale therapie. Mogelijk sluiten zich in de nabije toekomst ook muziektherapeuten aan.

In contact met de gemeenten in deze regio bleek ondertussen dat er weinig kennis was over ervaringsgerichte therapieën en de doelmatigheid en effectiviteit ervan. De beleidsmedewerkers en de wijkteammedewerkers wisten nauwelijks wat wij doen, hoe we werken en welke plek we innemen in het werkveld. Uit de wijkteams en de verschillende praktijken kwamen tegelijkertijd signalen dat er grote behoefte is aan de soort zorg die wij leveren: laagdrempelig, kortdurend, in de wijk en zonder wachtlijsten. Daarop hebben we op uitnodiging van de gemeente een presentatie verzorgd voor de beleidsmedewerkers Jeugdzorg. Voor de gemeente was dit aanleiding om een nader onderzoek te starten. Hierna hebben twee van onze leden intensieve gesprekken gevoerd met de verantwoordelijke voor de inkoop van jeugdzorg bij de gemeente(n). Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat op 1 maart 2017 in zes gemeentes van de regio Eemland de pilot Ervaringsgerichte Therapie voor kinderen van start is gegaan.

In het kort komt ervaringsgerichte therapie erop neer dat de ervaring die het kind opdoet in de therapeutische situatie, wordt ingezet in het therapeutisch proces om de behandeldoelen te bereiken. Iedere therapeut in het collectief heeft daarvoor zijn eigen specialisme: de een doet dat via beeldend materiaal, de ander via spel en de volgende via voelen en beweging. Leren door ervaring sluit ontzettend goed aan bij de natuurlijke manier van leren van kinderen.

Tot nu toe zijn de reacties zeer positief, zowel van ouders als vanuit de gemeenten. Als collectief hebben we onszelf echt op de kaart gezet. We zijn makkelijker vindbaar voor ouders, die heel blij zijn met een overzicht van mogelijke therapeuten en therapieën. Als ouders ons bellen is het prettig dat we samen binnen het collectief kunnen zoeken naar de meest passende therapievorm voor hun kind en hun hulpvraag. Je merkt dat ouders beter geïnformeerd aan zo’n gesprek beginnen, waardoor we snel tot een goede oplossing kunnen komen. De gemeenten geven aan dat ze het heel prettig vinden om één aanspreekpunt te hebben. De contacten met de gemeente en andere verwijzers verlopen heel prettig.

Grappig genoeg krijgen wij nu aanvragen vanuit andere regio’s om daar een collectief te helpen opzetten en samenwerkingen aan te gaan. Tot slot is het voor onszelf ook heel fijn en inspirerend om elkaar een aantal keer per jaar te ontmoeten en op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in onze vakgebieden, nascholing te bespreken en intervisievragen uit te wisselen.

Om te beginnen willen we graag dat ervaringsgerichte therapie voor iedereen toegankelijk wordt, ook voor mensen met een kleine portemonnee die niet aanvullend verzekerd zijn. In de pilot richten we ons vooral op kinderen, in de toekomst willen we dit ook voor volwassenen beschikbaar krijgen. Verder willen we graag onderling van elkaar leren en elkaars specialisme steeds beter begrijpen, zodat we kunnen doorverwijzen binnen het collectief, wanneer we denken dat een andere therapie passender is bij een bepaalde hulpvraag. Daardoor kunnen we steeds beter maatwerk leveren.

Alle therapeuten binnen het Therapeuten Collectief Eemland bieden deskundige, oplossingsgerichte en kortdurende hulp aan kinderen en jongeren. Ons motto daarbij is: SPEELS (specialisten in zorg), PREVENTIEF (erger en duurder voorkomen), EIGEN KRACHT (zelfhelend vermogen), EFFECTIEF (kortdurend, zonder onnodige diagnoses en labels), LAAGDREMPELIG (in de wijk, geen wachtlijst, geen verwijzing), SAMEN (met het gezin en andere betrokkenen).

Pilot: Op 1 maart 2017 zijn de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes en Woudenberg een pilot gestart om te onderzoeken of ervaringsgerichte therapieën in het zorgaanbod van deze gemeenten zouden moeten komen. Het Nederlands Jeugdinstituut en de Hogeschool Utrecht ondersteunen de gemeenten bij dit onderzoek. De meeste therapeuten van het collectief doen mee aan de pilot en behandelen op dit moment cliënten die zijn verwezen door de sociale wijkteams van de betreffende gemeenten.

www.therapeutencollectiefeemland.nl