De TriA© methode

In deze tijd waarin door allerlei omstandigheden de psychische belasting op verschillende vlakken groeit, is het noodzaak om de zelfregie en veerkracht van mensen te versterken. Toepassing van de TriA© methode brengt voor een hulpverlener een eenvoudige ondersteuning in dit proces. De TriA© methode is erop gericht om de potentie van een cliënt volledig tot uiting te laten komen, waardoor hij in zijn kracht gaat staan. Uitgangspunten vormen de wil en verlangens van de cliënt, waardoor tijdens een sessie al onmiddellijk een positieve mindset ontstaat en de cliënt meer vanuit zijn innerlijke kracht gaat acteren. Deze methode werd reeds succesvol ingezet bij onder andere burn-out, depressie, verlieservaringen en werkgerelateerde vraagstukken. Binnen organisaties brengt deze aanpak door het realiseren van zelfsturing en veerkracht bij medewerkers meer effectiviteit en minder ziekteverzuim. Daartoe wordt een drietal stappen doorlopen.

De cliënt wordt allereerst aangemoedigd aandacht te geven aan wat hij écht wil. Het principe ‘alles wat je aandacht geeft, groeit’, gaat ook hier op. In plaats van op het probleem te blijven richten wordt langzaamaan datgene, dat tot dan toe verstopt zat, helder. De positieve mindset die ontstaat, ondersteunt het gevoel van ‘ik kan het’ en een beleving van welbevinden. Een sterke basis voor de praktijk, wanneer je cliënt weer naar huis gaat en het alleen moet doen. Onderzoek toont aan dat mensen die meer welbevinden ervaren, beter om kunnen gaan met dagelijkse gebeurtenissen, situaties en ervaringen die het vrijkomen van het stresshormoon bevorderen.

Aandacht geven aan de huidige situatie maakt zichtbaar wat er werkelijk aan de hand is en zorgt voor een ander en vaak realistischer beeld van het leven. Het creëert tegelijkertijd een groter zelfbewustzijn en daarmee ook het gevoel meer invloed op het eigen leven te hebben. In de huidige situatie of in het verleden gaat het om zaken die de cliënt liever niet meer ziet van zichzelf of in de buitenwereld. In deze fase wordt onder andere de positieve kant van een ongewenst gedrag onderzocht. De verborgen kracht daarin is dat de cliënt zich realiseert hoe slim en krachtig het was om zichzelf te beschermen, te verdedigen en zich daarmee veilig te voelen.

De volgende stap is acceptatie van zowel de gewenste situatie (wat wil de cliënt?) als de uitgangssituatie waarin de cliënt zich bevindt. Acceptatie vormt het vertrekpunt voor een nieuwe weg. Verbinding maken met alles wat zich in de aandachtsfase liet zien, betekent ruimte geven aan alles wat er is: emoties, gedachten en fysieke sensaties, en dit allemaal zonder oordelen. In de gewenste situatie betekent dit dat het positieve gevoel compleet wordt toegelaten.

Acceptatie in de huidige situatie is niet alleen het (h)erkennen maar ook het loslaten van de lading die op een oude ervaring zat. De ervaring blijft, want die maakt deel uit van het verleden en iemands bestaan. De emotionele lading kan je cliënt pas loslaten wanneer hij echt accepteert. Het alsnog accepteren van oude emoties betekent vrijer kunnen leven en andere keuzes maken. Door de aanpak met de TriA© methode wordt de verwerking van emoties als ‘lichter’ en ‘positiever’ ervaren.

De laatste stap is ‘actie’; om ook in het dagelijkse leven in ‘beweging’ te blijven en verder te groeien. Een actie is een concrete, realistische en haalbare stap voor je cliënt om van de huidige naar de gewenste situatie op weg te gaan. Het zorgt ervoor dat de cliënt zijn verantwoordelijkheid pakt en zelf de touwtjes in handen neemt, zich realiseert dat hij degene is, die zijn leven richting geeft op zijn eigen manier. Het brengt een gevoel van innerlijke kracht: hij kan er zelf iets aan doen en gaat dit ook doen.

Gebleken is dat toepassing van de TriA© methode in de natuur het effect versterkt en daarmee past deze aanpak in de groeiende ‘groene trend’ van professionele begeleiding. De natuur is een bron van acceptatie en wanneer je in zo’n omgeving verblijft, word je daar als het ware mee besmet. Zo dient het natuurlijke groei- en afstervingsproces van de omgeving als spiegel voor de mentale en emotionele processen van de cliënt. Het bewustwordingsproces wordt gestimuleerd via zintuiglijke prikkeling. De geuren, kleuren en steeds veranderende beelden stimuleren de creativiteit en het intuïtieve vermogen. De combinatie van het toepassen van de TriA© methode en het verblijven in een natuurlijke omgeving brengt de cliënt ‘groei vanuit zijn potentie’.

De natuurlijke omgeving brengt rust en ontspanning en brengt de cliënt op een vanzelfsprekende manier vanuit zijn hoofd naar de sensaties in zijn lichaam. Onderzoek heeft uitgewezen dat de hersenactiviteit in de prefrontale cortex minder wordt na een wandeling van anderhalf uur in de natuur. In het betreffende gebied is de activiteit hoger wanneer mensen veel piekeren en ‘in hun hoofd zitten’. In de aandachtfase betekent het betrekken van de natuur bij het proces, dat de cliënt zich maximaal bewust is van zijn innerlijke wereld. Ditzelfde geldt voor de acceptatiefase waarin juist die diepere verbinding met de emoties en het gevoel belangrijk is om werkelijk alles te aanvaarden. Door in de actiefase letterlijk het pad te bewandelen, richting te kiezen en/of bewust stappen te zetten, zorg je ervoor dat de acties in de praktijk ook uitgevoerd worden. De fysiek actieve houding bij de bepaling van de actie geeft direct een impuls om ook mentaal in beweging te komen. Probeer het zelf maar eens uit: het verschil tussen een actie bepalen, zittend op een stoel of wandelend.

Door aandacht te geven aan de gewenste situatie en deze ook daadwerkelijk als de zijne te accepteren, verbindt je cliënt zich met de ’toekomst’. De nieuwe situatie is nog niet concreet, maar is wel al in het bewustzijn gebracht. Immers wanneer je weet waar je naar op weg bent, kom je gemakkelijker in beweging. Wanneer je het met je cliënt over de huidige situatie hebt, is dat datgene wat er nu is, inclusief het verleden. Vanuit het ‘nu’ wordt de actie bepaald en gaat men op weg naar de gewenste situatie.

Dirk wil graag een leuke vriendin. Een maatje, iemand met wie hij oud kan worden en samen een gezin kan stichten. Hij schetst tijdens een coachsessie de situatie en ik vraag hem een boom uit te zoeken die staat voor zijn huidige situatie. Dirk kiest een solitaire boom die ook nog eens uniek is in zijn soort, in die omgeving. Een beuk tussen verschillende eiken. Samen bekijken we de boom op die plek en hij beschrijft nogmaals wat hij wil. Het mooie is dat er vlakbij die boom vier kleinere boompjes staan, die Dirk niet meteen opgevallen waren. ‘O, misschien is vier kinderen wel leuk’, zegt hij met een grote glimlach op zijn gezicht, nadat ik hem erop wijs. Ik nodig hem uit om zijn plek in het geheel te bepalen en daar te gaan staan. Dicht tegen de boom, die hij eerder koos en die symbool staat voor de toekomstige vriendin, kiest hij zijn plaats. Als antwoord op de vraag: ‘Wat is je ervaring op dit moment?’ zegt hij: ‘Ik ben de koning te rijk en ik voel me zo blij en relaxt.’ Zijn uitstraling onderstreept dit.

We lopen door. Op een kruispunt vraag ik Dirk een pad te kiezen dat staat voor de weg die hij tot nu toe heeft afgelegd. Het pad met betrekking tot het hebben en houden van een vriendin. Tot nu toe zijn relaties met vrouwen na verloop van tijd steeds gestrand en hij is hier danig gefrustreerd over. Hij is zelfs bang opnieuw een relatie aan te gaan. Terwijl we het gekozen pad aflopen en hij mijn vragen beantwoordt, komt hij tot de conclusie dat hij steeds is afgehaakt, wanneer het onderwerp samenwonen ter sprake kwam. De vraag wat het verbreken van een relatie hem telkens had opgeleverd komt hard aan, want hij moet erkennen dat dit hem totaal geen voordelen heeft gebracht. Na nog wat verder doorvragen bekent hij dat hij, wanneer hij zou gaan samenwonen, bang is zijn vrijheid te verliezen. Hij heeft zijn vader zien worstelen met het innemen van zijn eigen plek en de vrijheid om zijn hobby, motorrijden, te kunnen uitoefenen. De beelden van de verschillende ruzies tussen vader en moeder staan hem nog helder voor de geest en wanneer hij zelf een relatie kreeg, kwam dit schrikbeeld terug. Het steeds voortijdig afhaken had hem dus als het ware beschermd voor het verlies van zijn vrijheid. Dat dit niet de handigste manier is geweest, moet hij toegeven, maar hij beseft dat dat op dat moment de enige manier was om zichzelf te beschermen.

De eerste stap die hij gaat zetten, is een lijst maken met de zaken die voor hem belangrijk zijn. Een persoonlijke wensenlijst, waarop vooral de dingen staan die hij wil blijven doen, relatie of geen relatie. Na 6 maanden vond Dirk een ‘maatje’. Het allerbelangrijkste was dat hij steviger in zijn schoenen stond en duidelijk kon communiceren wat hij wilde. De relatie was hierdoor veel meer in balans en het idee samenwonen gaf geen stress meer met betrekking tot zijn gewenste beeld van vrijheid.

De TriA© methode zorgt voor meer zelfregie en veerkracht in het leven van de cliënt. Hij kan daardoor gemakkelijker met tegenslagen omgaan. Zo begeleid je als hulpverlener mensen die ‘leiden’ in plaats van ‘lijden’, de regie over hun leven nemen en zich niet afhankelijk opstellen of zich slachtoffer voelen. Resultaat: krachtige mensen die leven vanuit wie ze werkelijk zijn en niet wie ze dachten te (moeten) zijn.

Corrie Reijngoud begeleidt als opleider, trainer en NLP Mastercoach sinds 2004 velen bij het realiseren van hun persoonlijke doelen en wensen. In 2008 ontwikkelde zij de op de positieve psychologie gebaseerde TriA© methode – Aandacht, Acceptatie en Actie. Vanuit haar organisatie TriA© Movement verzorgt zij opleiding, training en coachingsessies. Ze is auteur van het boek Aandacht, Acceptatie en Actie! De TriA© methode voor professionele begeleiding bij persoonlijke ontwikkeling. www.triamovement.nl

De TriA methode toepassen in de praktijk

Hulpverleners die de TriA methode toepassen, merken dat cliënten sneller in hun kracht komen te staan. De TriA methode richt zich bewust op wat wél werkt, waardoor zelfregie en veerkracht toenemen zonder dat het probleem centraal blijft staan.

Benieuwd naar meer coachmethodes? Bekijk ook de andere artikelen op Curova, of lees meer over oplossingsgericht werken via het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie.