David Mangene schreef (zelf)hulpboek voor suïcidale mensen
Tekst: Ria Teeuw | Foto: Milan Gino
Een boek dat gaat over ‘in leven blijven’, dat kan geen vrolijk verhaal zijn. Zou je denken. Toch is stand-up comedian, ‘omdenker’ en schrijver David Mangene erin geslaagd een boek te schrijven met een ietwat ‘luchtige’ toon, waardoor hij voor velen aanmerkelijk de drempel verlaagt om over dit onderwerp te gaan lezen. Zijn doelgroep bestaat uit mannen met depressieve gevoelens en zelfmoordgedachten, waartoe hij ook zelf behoort.
Hij houdt ze een spiegel voor, stimuleert ze hun problemen te onderkennen, erover te praten en hulp te zoeken. Want juist voor mannen blijkt dat erg moeilijk.
Je hebt het boek ‘How to not kill yourself’ geschreven, waarmee je een taboe wil doorbreken door mentale problemen bij mannen bespreekbaar te maken. Bestaat dat taboe dan nog steeds in de huidige tijd?
‘Ik vind van wel. Mentale gezondheidsproblemen zijn overal nog min of meer onbespreekbaar, maar mannen praten er nog minder vaak over dan vrouwen. Ik pleit ervoor om de vraag die we elkaar altijd stellen: “Hoe is het?”, te vervangen. Dat is een vraag die je namelijk gemakkelijk kan negeren.
Gisteravond keek ik naar de serie Bloodline op Netflix. Eén van de personages had een ongeluk gehad en was in het ziekenhuis terechtgekomen. De volgende ochtend kwam een arts zijn kamer binnenlopen. Die vroeg hem: “En, hoe voelt u zich vandaag?” Dat is hoe we het voortaan moeten doen, vragen hoe de ander zich voelt. Zoiets verrast, waardoor de kans groter is dat iemand er eerlijk op reageert. Mannen vinden het vooral eng om antwoord te geven als het slecht gaat omdat ze dan bang zijn zwak over te komen. Dat zit zo bij ze ingebakken. Voor vrouwen geldt dat ook wel, maar voor mannen veel meer. Je zou denken dat we anno 2020 dit station inmiddels gepasseerd zijn. Maar dat is niet zo.’
Waardoor ben je tot die conclusie gekomen dat mannen meer moeite hebben om over hun gevoelens te praten?
‘Omdat ik het aan mannen om mij heen heb gemerkt. Het heeft alles te maken met “macho” zijn: ik ben sterk, ik kan het alleen. Dat soort gedoe. Ik werk in de cultuursector, met artiesten, zogenaamd “moderne mannen”. Maar wij blijken net zo weinig te praten als bijvoorbeeld de gemiddelde bouwvakker.’
Moest je voor jezelf ook een taboe doorbreken door je gevoelens en emoties aan de buitenwereld te tonen?
‘Ja, ik deed precies hetzelfde. Ik zei tegen mezelf “ik ben niet ziek”, “stel je niet aan” en “doe het allemaal zelf”.’
Hoe moeilijk was het om zo openhartig over jezelf te zijn?
‘Zodra ik was begonnen met schrijven, werd het minder moeilijk en hoe meer het boek vorderde, werd het steeds gemakkelijker.’
Welk doel had je voor ogen toen je het boek schreef?
‘Mentale gezondheid is een onderwerp waarover ik hoopvolle gesprekken wil voeren. Maar wij mannen hebben iets meer inspiratie nodig, vandaar de focus op mannen. Depressie komt in alle lagen van de bevolking voor, ook bij mensen die succesvol zijn in de maatschappij. Wat ik wil veranderen, is de tendens dat het niet oké is om niet oké te zijn. Andere mensen helpen is bovendien een belangrijk onderdeel van mijn eigen proces van genezing. En dat doe ik door mijn eigen verhaal te vertellen. Ik hoop dat een lezer lacht als hij of zij het leest, maar ook het gevoel krijgt dat het goed is om over depressies en suïcidale gedachten te praten. Want als humor kan, kan een gesprek ook. Naast het boek heb ik een aantal podcasts gemaakt onder dezelfde titel waarin ik andere mensen interview over het onderwerp. Dat zijn onder andere Bram Bakker, Aafke Romeijn en Berthold Gunster. Ze zijn heel openhartig tegen me geweest.’
Waarom vond je het belangrijk om de toon luchtig te houden?
‘Omdat comedy mijn manier is. “You gotta laugh to keep from crying.” Ik ben comedian en zo’n toon past bij mij. Ik zoek altijd de grap. Het is de kunst om zo’n zwaar onderwerp op een nieuwe manier te brengen, waarbij ik snap dat die ook kan botsen. Als iemand net een kind of ouder verloren heeft kan ik me voorstellen dat het mogelijk pijnlijk overkomt. Maar toch doe ik het. Het is een bewuste keuze geweest.’
Het boek gaat ook of misschien vooral over jezelf. Zou je daar iets over willen zeggen?
‘Ik ben begonnen met dit boek als een vorm van zelftherapie. Daarom gaat het voornamelijk over mijn ervaringen. Ik wil graag positief zijn, maar dat komt niet vanzelf. Ik moet eraan werken en dat doe ik ook. Bijvoorbeeld door te mediteren, door te stoppen met alcohol en drugs, door yoga te doen, door voor mezelf te zorgen. Dat helpt. Ik heb de neiging om te veel na te denken en soms druist dat in tegen positiviteit. Ik ben Amerikaan. Als je in Amerika niet positief bent, ben je een communist. Bijna een crimineel. Ik wil dus gezien worden als positief, maar het is wel een levenshouding waar ik moed voor nodig heb.’
Vrouwen zouden vaker aan depressies lijden dan mannen, is de algemene aanname. Volgens Mangene geven de statistieken een vertekend beeld omdat vrouwen vaker dan mannen melding van dergelijke gevoelens maken en eerder hulp zoeken. Mangene: ‘Goed bezig, dames. Ga zo door!’
Maar kan positiviteit dan ook geen houding worden waarmee je je gevoelens verbergt?
‘Tsja… Deels is het inderdaad een act. Ik ben negatiever dan ik doe voorkomen.’
Ik lees in de omschrijving van je boek dat je zelf niet echt weet wat geluk is.
‘Ik sta er nu anders in en voel me vandaag de dag echt gelukkig. Met kleine en grote dingen. Met mijn kinderen, mijn vriendin, ons huis in Utrecht. Maar ook met een lekkere cappuccino of een mooi liedje. Ik heb eraan gewerkt om gelukkig te zijn en ben het levende bewijs dat het mogelijk is om daarin te slagen. Het voelt heel fijn dat ik dat kan zeggen.’
Je geeft in het boek een aantal tips voor moeilijke tijden, zoals ‘Neem iets om voor te zorgen’, ‘Laat je nakijken’, ‘Zoek een hobby’, ‘Ga koken’ en ‘Lach’. Hoe ben je op die tips gekomen?
‘Dat kan ik niet uitleggen, ze kwamen gewoon bij me op.’
Je bent stand-up comedian, is dat geen onmogelijk beroep voor iemand die kampt met depressies?
‘Ik vind het juist een perfecte baan voor een depressief persoon, omdat je het podium op MOET en het helpt altijd om te MOETEN. The show must go on. Ik kan mijn donkere dingen verwerken en delen met een publiek, dat werkt therapeutisch.’
Je bent ook trainer bij ‘Omdenken’. Wat is dat, omdenken?
‘Van een probleem een mogelijkheid maken.’
Ben je van plan om in de toekomst nog meer te doen met het onderwerp dat je ertoe bracht het boek te schrijven?
‘Daar ben ik al mee bezig. Ik werk aan een boek dat gaat over bipolaire stoornis.’
Heb jij een ‘droom’?
‘Ja, van mijn missie een levenswerk te maken.’
www.davemangene.com — podcasts: anchor.fm/davidmangene
Dit artikel gaat over suïcidale gedachten en depressie. Herken je dit bij jezelf of maak je je zorgen om iemand anders? Praten helpt. Bel 113 (of 0800-0113) voor Zelfmoordpreventie, dag en nacht bereikbaar.
