Pannenkoek
Door Ingrid Druyts
Emotionally Focused Therapy is de rode draad in de relatietherapie die ik stellen aanbied. In de eerste fase van het traject kijken we naar het typische interactiepatroon waar ze telkens weer in vastlopen. In Emotionally Focused Therapy noemen we dat de ‘duivelse dialoog’. Het is belangrijk om dit patroon te leren herkennen en te benoemen, want dat is hun gezamenlijke vijand, en die mag gestopt worden. Ze mogen er zelf een naam aan geven, zodat ze meteen begrijpen waar het over gaat zodra een van hen die benoemt.
Een casus uit de praktijk: het signaalwoord ‘pannenkoek’
Vanmiddag zijn Jenny en Will in mijn praktijk. Hun signaalwoord is ‘pannenkoek’, omdat ze een keer enorme ruzie hadden over een flensje. Binnen Emotionally Focused Therapy gebruiken stellen zo’n signaalwoord om het destructieve patroon direct te herkennen, zonder de ruzie van dat moment opnieuw op te rakelen.
De vijf talen van de liefde als hulpmiddel
Ik vertel hun eerst over de vijf talen van de liefde: woorden, aanrakingen, cadeautjes, tijd & aandacht en zorgzaamheid. Ik schrijf en teken daarbij een aantal dingen op mijn whiteboard, en maak de vergelijking met een Chinees en een Fransman die zich tot elkaar aangetrokken voelen: als die niet elkaars taal of een gemeenschappelijke taal leren spreken, zal hun relatie geen lang leven beschoren zijn.
Zo ontdekken Will en Jenny dat ze al jaren verschillende liefdestalen spreken. Dat geeft verrassend veel inzicht. Nu realiseren ze zich dat ze elk wel degelijk goede intenties tonen, maar dat ze die van elkaar niet doorhebben, puur door het verschil in taal. Ze nemen zich voor om elkaars taal beter te leren begrijpen en om de taal van de ander ook te leren spreken. Zo te zien hebben ze er zin in.
Complimenten als brandstof voor de relatie
Het volgende onderwerp gaat over het belang van complimenten geven en aardig zijn voor elkaar. Ik vertel hoe Stephen R. Covey, om dat uit te leggen, het beeld van een ‘emotionele bankrekening’ gebruikte, terwijl John Gottman als metafoor een batterij nam. Het idee achter hun verhaal: een compliment of positieve toenaderingspoging is plus één, een kritische opmerking is min drie. En niemand wordt blij van een bankrekening die in het rood staat, noch van een lege batterij.
Maar in Vlaanderen en Nederland strooien we niet zo gauw met pluimen. Daarbij komt nog dat wie ontevreden is met de relatie, de focus vooral richt op wat er niet goed gaat. En dat wordt dan wél uitgesproken. Partners gaan daardoor twijfelen of ze überhaupt iets goed kunnen doen in de ogen van de ander. Gevolg is dat ze de verbinding verliezen en uiteindelijk bij een relatietherapeut terechtkomen.
Emotionally Focused Therapy en de focus op emotionele verbinding
Emotionally Focused Therapy, ontwikkeld door psycholoog Sue Johnson, gaat ervan uit dat de meeste relatieconflicten voortkomen uit onbeantwoorde hechtingsbehoeften: het verlangen om gezien, gehoord en emotioneel veilig te voelen bij je partner. Door het destructieve interactiepatroon te doorbreken en weer echt contact te maken met de onderliggende emoties, kunnen partners de verbinding herstellen die vaak jarenlang schuilging achter ruzies over praktische zaken, zoals een pannenkoek. Onderzoek naar Emotionally Focused Therapy laat consistent positieve resultaten zien bij stellen, ook op langere termijn. Meer achtergrond hierover is te vinden bij het International Centre for Excellence in Emotionally Focused Therapy.
De oplaadbare batterij als praktische oefening
Vandaag koos ik ervoor om de liefdesvoorraad te vergelijken met een oplaadbare batterij. Jenny en Will doen hun best om een heleboel complimenten voor elkaar te formuleren, en ook al voelt dat nog onwennig, ze hebben er zichtbaar plezier in.
Als ik net in bed lig, krijg ik een appje van Jenny. “Ik heb ook iets op mijn ‘whiteboard’ geschreven,” met een foto van een grote badkamerspiegel met daarop: “Three compliments a day, keeps de pannenkoek away.” Ik sluit mijn dag af met een luide lach. Meer verhalen uit de relatietherapiepraktijk vind je op de thema-pagina van dit magazine.
Over de therapeut in deze column
Ingrid Druyts is counselor, psychosociaal therapeut en relatietherapeut bij iD Counseling. Meer informatie is te vinden via idcounseling.com.
Veelgestelde vragen over Emotionally Focused Therapy
Wat is Emotionally Focused Therapy?
Emotionally Focused Therapy is een vorm van relatietherapie, ontwikkeld door Sue Johnson, die zich richt op het herstellen van emotionele verbinding tussen partners door destructieve interactiepatronen te doorbreken.
Hoe helpt een signaalwoord binnen Emotionally Focused Therapy?
Een signaalwoord, zoals ‘pannenkoek’ in dit voorbeeld, helpt stellen om een terugkerend ruziepatroon direct te herkennen en te benoemen, zonder de oorspronkelijke ruzie opnieuw te hoeven doorlopen.
Wat zijn de vijf talen van de liefde?
De vijf talen van de liefde zijn: woorden, aanrakingen, cadeautjes, tijd en aandacht, en zorgzaamheid. Partners tonen en ervaren liefde vaak op verschillende manieren binnen deze talen.
Is Emotionally Focused Therapy wetenschappelijk onderbouwd?
Ja, onderzoek naar Emotionally Focused Therapy laat consistent positieve effecten zien op relatietevredenheid, ook op langere termijn na afloop van de therapie.
