Beeldende therapie: kunst voor verbinding en zelfinzicht
Myrtle Vreedenburgh is beeldend therapeut en autonoom kunstenares. Dit jaar kun je in iedere editie een werk van haar vinden in TCC Magazine. Myrtle verkoopt al ruim vijftien jaar haar schilderijen, waarbij ze ook schilderijen op aanvraag maakt, en biedt sinds 2015 privésessies en lessen aan in haar eigen praktijk en atelier Kleurenpad. Daarnaast is ze sinds 2020 parttime werkzaam als beeldend therapeut bij een instelling voor mensen met Korsakov.
Myrtle maakt kunst vanuit haar gevoel, waarbij kleurgebruik en energie voor haar het meest centraal staan. Door haar opleiding tot beeldend therapeut heeft ze de helende kant van kunst kunnen onderzoeken en haar eigen schilderstijl mogen ontdekken. Ze leerde vertrouwen op het creëren vanuit haar gevoel en werkt voornamelijk met olieverf op doek, maar ook met acrylverf en andere materialen.
Beeldende therapie is voor Myrtle altijd al een voortdurende, persoonlijke ontdekkingsreis geweest, waarin steeds weer nieuwe aspecten van jezelf kunnen worden geëxploreerd. Daarom koos ze vooral voor de therapeutische en helende kant van kunst.
Beeldende therapie is een ervaringsgerichte vorm van therapie of begeleiding, waarbij eerst wordt gewerkt vanuit het gevoel in plaats van vanuit het hoofd. Dat sluit aan bij wat onderzoek naar deze vorm van therapie laat zien: volgens een studie van de HAN blijkt beeldende therapie al na een relatief korte behandeling te leiden tot minder impulsiviteit, meer positieve emoties en een sterker gevoel van welbevinden.
Myrtle vertelt: “De werking en beleving van bepaalde kleuren, vormen, beelden en doelgerichte teken- of schildertechnieken kunnen diep op ons gevoel en wezen inwerken op een positieve, harmoniserende en verhelderende wijze. Via de kunst kunnen onbewuste gedachten, gevoelens of blokkades die ons dagelijks leven beperken, zichtbaar gemaakt worden. Je komt niet alleen al tekenend of schilderend meer in verbinding met je gevoel, je krijgt ook zelfinzicht zonder te veel woorden te hoeven gebruiken. De eigen creativiteit en het scheppende vermogen worden aangesproken en er mag letterlijk en figuurlijk meer kleur komen in het leven. Doordat iemand zelf aan de slag gaat, wordt het zelfhelende vermogen aangesproken en kan iemand steeds beter zelf voelen wat goed voor hem of haar is en wat hij of zij nodig heeft.”
Het kunstzinnig bezig zijn kan rustgevend werken en helpen bij concentreren of verbinden. Hiervoor hoeft iemand geen kunstenaar te zijn of talent te hebben, aangezien de beleving voorop staat in plaats van een eindresultaat. De opdrachten zijn eenvoudig en laagdrempelig en sluiten altijd aan bij waar het individu is en bij wat de persoonlijke hulpvraag is.
Deze werkwijze past in een bredere ontwikkeling binnen de vaktherapie, waarin steeds meer aandacht is voor lichaamsgerichte en beeldende methodes naast het gesprek alleen. Juist voor mensen die moeite hebben om gevoelens in woorden te vatten, kan beeldende therapie een toegankelijke ingang bieden. Ook bij cliënten met cognitieve beperkingen, zoals de mensen met Korsakov waarmee Myrtle werkt, blijkt een beeldend medium vaak effectiever dan een puur verbale aanpak, omdat het minder een beroep doet op taal en geheugen.
Voor wie zelf wil ervaren wat kunst kan losmaken, hoeft dat niet meteen in een therapeutische setting te zijn. Al schilderend of tekenend, zonder oordeel over het resultaat, ontstaat vaak al ruimte om anders naar een situatie te kijken. Meer verhalen over creatieve en therapeutische vormen van zelfontwikkeling zijn te vinden op de thema-pagina van TCC Magazine.
Meer informatie: www.myrtlevreedenburgh.com en www.kleurenpad.nl
Synchronicity (2019), olieverf op doek, 60x50cm
Een intuïtief schilderij dat gaat over ons als mens en ziel. Net als vogels, vliegend of reizend door het leven naar de zon of het licht. Dit symbool staat voor eenwording: de verschillende kleuren van het leven en het licht waar we doorheen gaan, en de verschillende lagen aan emoties en levenservaringen die ons vormen.
Beeldende therapie verschilt op een belangrijk punt van reguliere gesprekstherapie: het proces begint niet bij het analyseren van een probleem, maar bij het maken zelf. Pas als er iets op papier of doek staat, ontstaat er iets om samen naar te kijken en over te praten. Voor sommige cliënten werkt dat bevrijdend, omdat ze niet eerst de juiste woorden hoeven te vinden voor iets dat nog vaag of onbestemd aanvoelt.
Binnen beeldende therapie wordt ook gekeken naar herhaling: welke kleuren, vormen of thema’s blijven terugkomen in het werk van een cliënt? Die patronen kunnen iets vertellen over onderliggende gevoelens of thema’s die om aandacht vragen, zonder dat de cliënt dat zelf al onder woorden hoeft te brengen. De therapeut begeleidt dat proces voorzichtig, door vragen te stellen over wat iemand ziet en voelt bij het eigen werk.
Voor Myrtle zelf blijft beeldende therapie een vak dat draait om aansluiten bij de ander: geen vast programma, maar steeds opnieuw kijken wat iemand op dat moment nodig heeft. Dat maakt het volgens haar ook een dankbaar beroep. Wie eenmaal ervaart hoe bevrijdend het kan zijn om iets vorm te geven zonder woorden, komt er vaak op terug.
