Liefdestrauma: loskomen van toxische relaties

Als je niet hebt geleerd wat onvoorwaardelijke liefde is, omdat je ouders je dat niet konden geven door hun eigen verwondingen en tekortkomingen, heb je van nature niet geleerd dat je eigen grenzen en behoeften mag hebben. Je hebt je als kind, zonder dat je je daar bewust van was, in allerlei bochten gewrongen om je veilig te voelen en de liefde te ontvangen waarnaar je zo verlangde. Je paste je aan de omstandigheden aan. Je voegde je misschien heel gemakkelijk of liep op je tenen om maar niet te veel te zijn. Je ging zorgen voor je broertjes of zusjes of adviseerde je ouders over zaken waar jij als kind niet mee bezig hoorde te zijn. Je werd overvraagd. Je was al snel geen kind meer. Misschien maakte je je vaak zorgen over je ouders. Misschien waren ze er niet. Misschien was er altijd strijd. Als je zo bent opgegroeid dan is het niet zo vreemd dat bepaalde patronen zich herhalen in jouw volwassen leven. Als je weet wat er speelt en waar je mee rondloopt, kun je er iets mee, eerder niet.

Herken ik mijzelf hierin?

• ik kan alleen echt gelukkig zijn met een partner
• ik verlang van mijn partner dat hij mij gelukkig maakt
• ik wil gered en verzorgd worden
• ik durf mij niet meer te binden
• ik blijf beter alleen, relaties werken niet voor mij
• ik raak snel gefrustreerd of angstig als ik me niet gehoord of gezien voel
• ik ben op zoek naar een partner die mij kan geven wat mijn ouders mij niet konden geven
• ik kan mij voelen zoals ik deed als kind, namelijk alleen, verkeerd begrepen en in de steek gelaten

Als je jezelf geheel of gedeeltelijk herkent in het bovenstaande, kan het zijn dat je rondloopt met liefdestrauma. Nu je meer hebt geleerd over de dynamieken in toxische relaties, narcisme en traumabonding kun je verder op onderzoek uitgaan. Door jouw eigen verhaal en jouw eigen geschiedenis te onderzoeken, creëer je grip op jezelf en je leven. Grip door bégrip. Door de achtergrond van je eigen aandeel in toxische relaties te leren begrijpen, creëer je een nieuw perspectief op je relaties en jezelf.

Pijnlijke en destructieve dynamieken in volwassen liefdesrelaties zijn eigenlijk niets anders dan een herhaling van zetten. In de relaties die we aangaan in het hier en nu ontstaan vaak dezelfde dynamieken als die we als kind al kenden, al hadden de dynamieken van toen misschien een heel andere verschijningsvorm dan nu. Op ónbewust niveau voelt de dynamiek van drama en manipulatie voor jou ergens misschien heel vertrouwd. Onveiligheid voelt vertrouwd. Misbruik en psychisch geweld worden door onszelf vaak lange tijd niet herkend als zodanig. Het kan jaren duren voordat je jezelf antwoord durft te geven op de vragen die je jezelf niet stelt: ‘Is dit eigenlijk wel liefde?’ en ‘Ben ik niet meer waard dan dit?’ Wanneer je verstrikt zit in een toxische relatie, zijn de verwarring en de emotionele uitputting die je hierdoor ervaart, vaak zo groot, dat het ingewikkeld en misschien zelfs wel bijna onmogelijk voelt om met jezelf aan de slag te gaan. Doordat dramatische en pijnlijke momenten in een relatie afgewisseld worden met momenten van schijnbare liefde en harmonie ontstaat er een vicieuze cirkel van hoop op blijvende verandering. Om los te komen van toxische relaties is het nodig de focus naar jezelf te brengen. Zolang je je energie en aandacht richt op je partner, ex-partner of eventuele partners, blijf je verstrikt in datgene waarvan je zegt het los te willen laten. Toxiciteit.

Als je je niet bewust van bent van je eigen patronen en je eigen verhaal, weet je niet waar je moet beginnen. Je wil af van jouw liefdesverdriet, loskomen van die ene ex, je durft je relatie niet te beëindigen, je verlangt naar intimiteit, je wil niet steeds vallen op de verkeerde mannen, je wil weer gaan daten, maar je weet niet hoe. Je wil je kwetsbaar opstellen en tegelijkertijd ook je grenzen aan kunnen geven. Misschien ervaar je nog weinig vertrouwen in jezelf. Wanneer je verstrikt zit in toxische dynamieken zet je je kracht en levensenergie steeds in om te overleven. Want zo voelt het vaak, alsof je aan het overleven bent. In plaats van dat je je eigen vreugdevolle en liefdevolle leven leidt, ben je in afwachting. Je hoopt op een verandering buiten jezelf.

Fragment uit Liefdestrauma, loskomen van toxische relaties, Ylske Tammel, Uitgeverij Zomerland