Rouw na adoptie is een vorm van verlies die vaak onzichtbaar blijft, ook lang nadat de gebeurtenis zelf heeft plaatsgevonden. In deze aangrijpende therapeutische column wordt het verhaal beschreven van een vrouw die op 34-jarige leeftijd haar kind moest afstaan, en die decennia later voor de vraag komt te staan of ze “oma” wil zijn voor het kindje van haar neef. Een vraag die oude pijn, angst voor gehechtheid en hoop op heling tegelijk raakt.
Een wond die niet heeft kunnen sluiten, het gemis te groot, de rouw te klein
Rauw in rouw is dan ook wat je tot op de dag van vandaag nog voelt
De pijn van het kindje dat je niet in je buik hebt kunnen dragen
De pijn van het kindje dat letterlijk uit je armen is genomen
De pijn die je nu voelt omdat je van jezelf niet vol overgave oma durft te zijn
Bang voor de omgeving
Bang om de echte oma te kwetsen
Bang dat je het straks weer los moet laten
Zo loop je op eieren op vrijdag terwijl je wilt spetteren in de plassen
Wilt kleuren buiten de lijntjes
In verbinding wilt komen met je neef, zijn vrouw en hun dochtertje
Ze gaven je de vraag of jij oma wilt zijn voor hun kindje
Kun je het ontvangen?
Vol overgave aannemen zonder je aan te passen aan de kwetsbaarheid van de echte oma?
Kun je het ontvangen?
Zonder de angst dat het je wordt afgenomen zoals de adoptie ongedaan werd gemaakt
Jij, toen 34 jaar die achterbleef met lege handen
Een leegte in je hart die je nu niet durft te voeden met de liefde voor dit meisje en haar ouders
“Hoe was dat voor jou?”, is de vraag die je nooit hebt gehad
“Hoe was dat voor jou?”, is de vraag die ik je stel
Ruimte voor jou om je bestaansrecht terug te nemen door eigenaar te worden van je leven
Te helen van binnenuit door je tranen niet langer weg te slikken
Niet langer onzichtbaar met de rouw van het kindje dat je nooit hebt kunnen vasthouden
“Wie ben ik dan eigenlijk?” is de vraag die jij jezelf in mijn praktijk durft te stellen
Een antwoord waarin je beseft dat je eigenlijk nooit de beurt hebt genomen, altijd op je beurt hebt gewacht en nooit de beurt hebt gekregen
En nu de beurt krijgt door de vraag: Wil je oma zijn van ons kindje?
Kun jij jezelf toestemming geven…… om het aan te nemen?
Niet langer over je pijn en de leegte heen stappen
Niet langer de angst te hebben een ander tot last te zijn
Hier, nu, compleet met jezelf, in verbinding met jezelf
Tegen jezelf te durven zeggen:
Op vrijdag ben ik oma
En dat voelt als duizend kusjes in mijn hart
Dat voelt als een ademteug die de kramp uit mijn keel haalt
Het voelt als hoop dat overleven ook als leven kan gaan voelen
Van de reservebank naar oma-land
Rouw na adoptie: een verlies zonder erkenning
Rouw na adoptie, zeker wanneer een kind niet vrijwillig is afgestaan, wordt in de praktijk vaak onvoldoende erkend als volwaardig verlies. Er is geen uitvaart, geen duidelijk rouwritueel, en de omgeving weet vaak niet hoe hiermee om te gaan. Dat maakt dat de rouw jarenlang, soms decennialang, onderhuids kan blijven doorwerken, zoals in deze column treffend wordt verwoord: een wond die niet heeft kunnen sluiten.
De rouw na adoptie wordt in deze column invoelbaar gemaakt door de vraag die zo lang nooit gesteld werd: “Hoe was dat voor jou?” Wanneer het leven zich later aandient met een nieuwe kans op een verzorgende, liefdevolle rol — zoals hier de vraag om oma te zijn — kan dat oude pijn en angst weer naar boven brengen. De angst om opnieuw iets te verliezen, de angst om de “echte” oma te kwetsen, en de angst om een ander tot last te zijn, zijn herkenbare reacties bij mensen die eerder een ingrijpend verlies hebben meegemaakt rond een kind.
Toestemming geven aan jezelf om weer te mogen hechten na rouw om adoptie
Een belangrijk element in het helingsproces na rouw om adoptie is het jezelf toestemming geven om opnieuw lief te hebben, zonder dat dit het eerdere verlies verraadt of kleiner maakt. Het gaat niet om het oude verdriet vervangen, maar om ruimte maken naast de rouw voor nieuwe verbinding. Begeleiding door een psychosociaal therapeut kan hierbij helpen, evenals lotgenotencontact via organisaties als Fiom, die ondersteuning bieden aan mensen die te maken hebben met afstand ter adoptie en de gevolgen daarvan.
De rouw na adoptie hoeft niet te verdwijnen om ruimte te maken voor nieuw geluk; beide kunnen naast elkaar bestaan.
Veelgestelde vragen
Waarom kan rouw na adoptie zo lang aanhouden?
Omdat er vaak geen erkend rouwritueel of maatschappelijke erkenning is voor dit verlies, kan de rouw jarenlang onderhuids blijven doorwerken zonder dat iemand zich hier goed over kan uiten.
Waarom kan een nieuwe zorgrol angst oproepen bij eerder verlies?
Een nieuwe verzorgende rol, zoals oma zijn, kan oude angst voor verlies en hechting activeren, vooral wanneer een eerder kind onder pijnlijke omstandigheden is afgestaan.
Kan therapie helpen bij rouw na adoptie en het verwerken hiervan?
Ja, een psychosociaal therapeut kan helpen om de rouw een plek te geven en ruimte te maken voor nieuwe verbinding, zonder het oude verlies te verloochenen.
Waar kan ik terecht voor ondersteuning rond afstand ter adoptie?
Fiom biedt informatie, begeleiding en lotgenotencontact aan mensen die te maken hebben met afstand ter adoptie en de gevolgen daarvan voor henzelf en hun omgeving.
Lees meer persoonlijke en therapeutische verhalen over rouw en verbinding in het TCC Magazine 2024.
