Wat dit werk van ons vraagt

“Neem jij je werk niet mee naar huis?”

Het is een vraag die ik vaak krijg. Meestal goedbedoeld. Soms met verwondering. Alsof het ideaal is om dit werk te doen zonder geraakt te worden.

Mijn antwoord is zelden eenduidig. Nee, ik neem cliënten niet letterlijk mee naar huis. Maar ja, dit werk werkt door. In mijn lichaam, in mijn aandacht, soms in mijn stilte. Therapeutisch werk stopt niet bij het sluiten van de deur, het wordt door ons systeem verwerkt. Niet als verhaal, maar als ervaring.

Ik geloof niet in de mythe van de onaangedane therapeut. Wel in het vermogen om te onderscheiden wat van de ander is en wat van onszelf. En in de vaardigheid om geraakt te mogen zijn, zonder te gaan dragen. Dat vraagt voortdurende afstemming, niet alleen in de sessie, maar ook daarbuiten.

Het probleem ontstaat niet tijdens de sessies, maar wanneer er daarna geen ruimte is voor ontlading en herstel. Ons zenuwstelsel heeft beweging nodig om weer terug te keren naar een gereguleerde staat. Zonder afronding blijft het systeem als het ware ‘aan’, ook buiten de praktijkruimte.

Daarom is het zo belangrijk dat we na intensieve sessies bewust schakelen. Niet door te analyseren of te rationaliseren, maar door het lichaam erbij te betrekken. Beweging, ademen of simpelweg even niets hoeven, helpt het zenuwstelsel te begrijpen dat het veilig is om los te laten.

In mijn werk zie ik hoe vaak therapeuten sterk zijn in zorgen, maar soms minder geoefend in loslaten. We blijven alert, betrokken en afgestemd. Dat is ons vak. Maar zonder bewust herstel wordt die alertheid een voortdurende staat. Vermoeidheid, prikkelbaarheid of lichamelijke signalen zijn dan geen tekortkoming, maar informatie.

Wat hierin helpt, is het besef dat regulatie niet iets is wat we alleen van cliënten vragen. Ons eigen zenuwstelsel is het belangrijkste instrument waarmee we werken. Hoe we slapen, bewegen, ademen en herstellen, bepaalt mede hoe beschikbaar we zijn. Zelfzorg is in die zin een onderdeel van professionele verantwoordelijkheid.

Voor mij betekent dit het creëren van overgangsmomenten. Niet meteen door naar het volgende, maar bewust afronden. Even een moment op adem komen na een sessie. Zodat wat niet van mij is, ook weer kan terugkeren naar waar het hoort.

Wat dit werk van ons vraagt buiten de praktijk, is niet harder werken aan onszelf, maar beter luisteren naar jezelf. Luisteren naar subtiele signalen. Naar het moment waarop aanwezigheid omslaat in dragen.

Misschien is de vraag daarom niet óf we iets meenemen naar huis, maar of we weten hoe we het weer terugleggen. Met aandacht, met respect en zonder oordeel.

Dat is niet vanzelfsprekend… dat is vakmanschap.

Door Astrid Waernes