Stress en de bijbehorende symptomen zoals gevoelens van angst en nervositeit, onrustig gedrag en concentratie- en slaapproblemen vormen een steeds groter probleem voor de volksgezondheid. Volgens The American Institute of Stress is stress zelfs gezondheidsprobleem nummer 1. De belangrijkste oorzaak van stress is het werk. In de EU worden jaarlijks ruim 10 miljoen mensen ziek door stress op het werk. Uit gegevens van TNO blijkt dat 1 op de 8 werknemers in Nederland werkstress ervaart en dat 36% van het werkgerelateerde ziekteverzuim ontstaat door werkstress. Maar ook gezin, gezondheid, economische omstandigheden, terrorisme en zelfs vakantie kunnen oorzaken zijn van stress. Een andere, bijzondere oorzaak van stress is examenvrees, een speciale vorm van faalangst, waarvan 25-30% van alle examenleerlingen in Nederland last heeft.
Bij ernstige stressklachten worden vaak antidepressiva, benzodiazepinen (kalmeringsmiddelen) en/of bètablokkers (remmen het stresshormoon adrenaline) voorgeschreven, die allemaal hun bijwerkingen en risico op verslaving kennen. Een natuurlijke stof die een kalmerende werking koppelt aan het behoud van helderheid van geest, geen bijwerkingen kent en niet verslavend werkt, is L-theanine.
Het aminozuur L-theanine komt voornamelijk voor in de bladeren van de theeplant. Zowel de van oudsher bekende ontspannende werking als de specifieke smaak van groene thee is te danken aan de aanwezigheid van L-theanine. L-theanine kan de bloed-hersenbarrière passeren en in het brein de concentratie van zowel serotonine als dopamine verhogen. L-theanine heeft diverse gunstige effecten in de hersenen, die onder meer tot een ontspannen en relaxte gemoedstoestand leiden. Belangrijk is dat deze kalmerende en rustgevende werking van L-theanine niet gepaard gaat met verschijnselen van sufheid of slaperigheid.
In een studie onder studenten bleek een dosering van 200 mg L-theanine tot een toename van zgn. alfa-golven te leiden en tot een subjectief gevoel van ontspanning. Alfa-golven zijn hersengolven, zwakke elektromagnetische pulsen in de hersenen, die meetbaar zijn op het hoofd. Verschillende specifieke frequenties corresponderen met een bepaalde mentale status. Alfa-golven (8-12 Hz) worden geassocieerd met ontspanning en een heldere geestesgesteldheid. Bij ca. 90% van de mensen nemen ze automatisch toe bij het sluiten van de ogen. Delta-golven (0,5-4 Hz) zijn het sterkst aanwezig in diepe slaap en thèta-golven (4-8 Hz) met lichte (REM-) slaap. Bèta-golven (13-38 Hz) staan voor wakker zijn. Bij stress, opwinding en spanning worden veel hoogfrequente bèta-golven (23-38 Hz) geproduceerd, terwijl er relatief minder andere hersengolven aanwezig zijn. In het onderzoek trad vanaf ca. 40 minuten na inname van L-theanine een dosisafhankelijke, ontspannen maar alerte gemoedstoestand op zonder verdoving.
In een andere studie is het antistress effect van L-theanine onderzocht aan de hand van de alfa-amylase activiteit in speeksel, een biomarker voor activiteit van het sympathisch zenuwstelsel en voor lichaamsreacties op stress. 20 vijfdejaarsstudenten farmacie kregen vanaf een week voorafgaand aan een stageperiode in een apotheek of ziekenhuis tweemaal daags 200 mg L-theanine of een placebo. De suppletie werd voortgezet gedurende de eerste 10 dagen van de stageperiode. Voor het begin van de stage werd de alfa-amylase activiteit in speeksel gemeten en vulden de studenten een vragenlijst over angst- en onrustgevoelens in. Bij studenten uit de placebogroep werd voor het begin van de stageperiode een hogere alfa-amylase activiteit gemeten dan bij studenten uit de L-theanine-groep tijdens de stage. De subjectieve stress in de L-theanine-groep was minder dan in de placebogroep. Volgens de wetenschappers kan L-theanine duidelijk de als gevolg van stress toegenomen alfa-amylase activiteit in speeksel verminderen en zodoende de aanvankelijke stressreactie voorafgaand aan een stageperiode temperen.
Aan een Canadees onderzoek naar de effectiviteit van L-theanine als rustgever bij ADHD namen 98 jongens (leeftijd 8-12 jaar) met de diagnose ADHD deel. Een deel van hen kreeg 6 weken lang tweemaal daags 200 mg pure L-theanine, de anderen kregen een placebo. Met behulp van een slaapmonitor (Actigraph) werd het slaappatroon gemeten gedurende 5 achtereenvolgende nachten voor de interventie en 5 achtereenvolgende nachten tegen het eind van de behandelperiode. Uit de resultaten bleek dat L-theanine ook rustgevend kan werken bij kinderen met ADHD: de jongens die L-theanine hadden gekregen, sliepen rustiger en hadden minder perioden van nachtelijke activiteit dan de jongens in de placebogroep.
L-theanine blijkt een effectief antistressmiddel dat angst- en onrustgevoelens kan verminderen. Het is zeker ook geschikt bij examenvrees, omdat het helpt te ontspannen zonder sufheid.
www.vitortho.nl
Hoe werkt l-theanine in het lichaam?
L-theanine wordt van nature gevonden in groene thee en zorgt voor een ontspannen, alerte gemoedstoestand. Doordat l-theanine de alfa-hersengolven stimuleert, ervaren gebruikers vaak meer focus zonder onrust. Meer wetenschappelijke achtergrond over l-theanine vind je bij het Voedingscentrum. Lees ook andere artikelen in PSC Magazine 2016.
