Homeostase in het brein

Theo Splinter (1957) is werkzaam als orthomoleculair natuurgeneeskundig neurotherapeut volgens de klinische Psycho-Neuro-Immunologie (kPNI) en is counselor-psycholoog. Hij startte zijn praktijk in Zeeland 16 jaar geleden. Hij volgde de cursus neurofeedback bij de twee ‘founding fathers’ in Nederland in 2004.

‘Neurofeedback is een methode om de hersenen te trainen met behulp van een computer. De methode kan ingezet worden bij cognitieve problematiek. Daarbij kun je bijvoorbeeld denken aan ADHD en depressie, maar eigenlijk gaat het om alle verstoringen van de hersenfunctie. Het kan dus breed ingezet worden, zelfs bij het ouder worden; dan spreekt men over ‘cognitive decline’ (cognitief verval). Het brein gaat naarmate het ouder wordt, door de tijd, alles wat het meemaakt en verkeerde voeding bijvoorbeeld, minder goed of snel functioneren. Dat is goed te beïnvloeden met neurofeedback.

Neurofeedback kan ook preventief ingezet worden en het kan zelfs gebruikt worden om prestaties te verbeteren; dan spreken we over peak performance. Dat laatste heb ik zelf eigenlijk maar 1 keer gedaan op verzoek van een cliënt. Ik werk meer met mensen die problemen ervaren. Zo heb ik een 21-jarige cliënte, die sinds haar dertiende last had van migraineaanvallen waarvoor zij uitbehandeld was. Ik ben haar gaan trainen met neurofeedback en inmiddels zijn de aanvallen verdwenen. Bij migraine bevinden de hersenen zich niet in homeostase. Dat kan getraind worden, zodat ze weer normaal gaan functioneren. Als je dan hersenen die wel normaal zijn, gaat trainen, gaan ze nog beter draaien.’

In Amerika is al veel aandacht voor peak performance. ‘Zeker. Vooral bij golfers. Voor hen is het belangrijk dat ze goed kunnen focussen op het moment dat ze moeten afslaan. Ook professionele beoefenaars van Amerikaans voetbal worden begeleid. Veel spelers kregen klachten en hersenziektes. Er is zelfs een film over gemaakt waaraan een collega van me heeft meegewerkt: Concussion. De film vertelt het waargebeurde verhaal van Dr. Bennet Omalu, een forensische neuropatholoog, die als eerste een neurodegeneratieve ziekte, bekend als CTE (chronische traumatische encefalopathie) wist te ontdekken bij voormalige spelers van de NFL. De hersenen zijn een zachte massa in je schedel en als je je dus stoot, beschadig je die massa. Daar kunnen mensen niet tegen, een steenbok en een specht bijvoorbeeld wel. Bij hen zitten de hersenen in vochtlagen zodat er geen beschadigingen kunnen optreden.’

‘Ik kreeg mensen met cognitieve problematiek. Mensen met stress, met burn-out en van lieverlee rolde ik dan vanzelf de ADHD in. Daar was ik in 1e instantie niet voor opgeleid. Wel voor stress. Ik heb klinische counselingspsychologie gedaan. Omdat ik die studie had gedaan, kon ik gemakkelijk doorrollen in de problemen die mensen tegenkwamen in hun hoofd. ADHD is relatief gemakkelijk te behandelen. Eigenlijk moet de H eruit: ADD. Dat zeggen vooraanstaande psychologen/psychiaters in Amerika zoals Daniel Amen.’

Wat is jouw beeld bij ADD, simpel uitgelegd? ‘Het brein kan zich niet optimaal focussen. De hersenen wijken ergens af. De homeostase is er niet, in meer of mindere mate. Dat is meetbaar. Dan is het wel zo, en dat heb ik geleerd in de orthomoleculaire geneeskunde en de specialisatie die ik gevolgd heb, dat je praat over de oorzaak van de oorzaak van de oorzaak…. Je ziet bij mensen oorzaken, niet alleen in het brein maar ook op andere gebieden, in het disfunctioneren van het lichaam. Bij ADD weet men het niet precies. Bovendien is er een genetische component. Ook kan ADD versterkt worden door verkeerde leefwijze, verkeerde voeding, verkeerd bewegen.

Een voorbeeld: ik heb een jongetje van 7 jaar. De moeder benaderde mij omdat de psychiater haar had geadviseerd te kijken naar neurofeedback. Zijn klachten: geen concentratie op school, snel afgeleid, driftaanvallen en elke dag ontlasting in de broek. Ik heb het jongetje uitgebreid gemeten en hem meteen op een glutenvrij dieet gezet. We hebben de voeding aangepakt, ik heb wat met supplementen gedaan, in 1e instantie iets wat met de darmen te maken had. Pas daarna ben ik gaan trainen met neurofeedback. En het heeft er allemaal toe bijgedragen dat de klachten verdwenen zijn, dat hij rustiger is en geen driftaanvallen meer heeft. Was het ADD? Misschien was het een voedselallergie waardoor het hele systeem verkeerd ging functioneren. Als je alleen naar de hersenen kijkt, mis je factoren die een rol spelen.’

‘Ik wil eerst iets zeggen over voeding in zijn totaliteit. Dan praat ik over oervoeding; terug naar de basis, maar dan ook geen granen, gluten. Ook geen melkproducten en aardappels (hoogglycemisch). Neem liever zoete aardappel of pastinaak. De Amerikanen en Engelsen spreken van low carb of smart carb. Al die suikers, die insuline, zijn belangrijk als je praat over het brein en over ADD. Je ziet vaak bij metingen van kinderen dat de insuline veel te hoog is en niet meer opgenomen wordt; resistentie op jonge leeftijd.

Magnesium is belangrijk, maar ook omega-3. Dat zit wel in voeding, maar we gebruiken te weinig omega-3-rijke voeding. En zorg voor beweging. Probiotica is natuurlijk ook belangrijk om ontstekingen in de darm naar nul te brengen. We weten allemaal dat er contact is tussen de bacterie in de darmen en de hersenen. Als de hoeveelheid bacteriën niet juist is, gaat het in je hoofd ook niet goed. Via de nervus vagus is er contact. Ook curcuma kun je inzetten. Als het met de doorbloeding niet helemaal goed zit, kun je ginkgo biloba inzetten, met name voor de frontale kwabben.

Er is zeker wat te winnen op het gebied van voeding en supplementen. Allereerst optimaal inspelen op beweging en dan kijken naar de brandstof. Wat stop je in je lijf? Als dat de juiste stoffen zijn, zie je dat mensen gaan functioneren. En dan kun je weer verder: de psychosociale component. Als de basis goed is, heb je al 50% gewonnen. Wat supplementen betreft, zou je L-theanine kunnen inzetten, geeft rust in het hoofd, en GABA; je lijf wordt er rustig van. Holistisch gezien is het heel simpel: wij komen uit de natuur, zijn een stukje natuur, en de voedingssupplementen die uit de natuur komen, staan los van de farmacie van stofjes die gemaakt en gekunsteld zijn. Ik wil niet zeggen dat dat niet goed kan zijn, maar kijk eerst wat mogelijk is met de natuur.’

Hoe ziet zo’n reeks behandelingen eruit? ‘Mensen kunnen komen voor een orthomoleculair consult, bijvoorbeeld een consult met verschillende (onverklaarbare) klachten. Ik kan dan mensen uitgebreid scannen (ik heb 3 soorten bodyscans) en ik heb de mogelijkheid om cliënten energetisch door te meten op 24 punten op het lichaam. Als cliënten aangeven dat er problemen met het hoofd zijn, ADD-achtig, kunnen we een QEEG maken. De data stuur ik door naar Amerika en ik krijg dan een uitgebreid rapport terug. Dan kun je eventueel neurofeedback gaan bedrijven. Je gaat dan die gebieden in het hoofd die afwijken van het gemiddelde, trainen. Ik train met 4 kanalen gelijktijdig.’

Theo Splinter is ook vertrouwenspersoon voor de NFG. Zowel collega-therapeuten als cliënten kunnen hem bellen of mailen over hun problemen. Gemiddeld wordt Theo 1 tot 2 keer per maand gebeld; door cliënten of door een collega-therapeut. De gesprekken zijn anoniem en onafhankelijk. Een gesprek duurt meestal een half uur tot een uur.

‘Ik word vaker gebeld door cliënten die het niet eens zijn met de begeleiding of behandeling van de therapeut. De meeste cliënten lopen al even rond met een ontevreden gevoel voor ze mij bellen. Het is een kwestie van opstapelen en op een gegeven moment bereiken ze een punt dat ze echt gefrustreerd zijn en dan willen ze stoom afblazen. Tijdens het gesprek lopen de cliënt en ik de stappen door van het traject of de behandeling. Ik krijg vaak een van de ouders aan de telefoon die in een (v)echtscheidingstraject zitten. Voor ouders in deze situatie lopen de emoties en gemoederen vaak hoog op en wordt er veel met een beschuldigende vinger gewezen. Door de stappen door te nemen, kan ik de aannames wegnemen en de mensen geruststellen. En als eenmaal de stoom van de ketel is, raad ik mensen altijd aan om met de therapeut te praten.’

De vertrouwenspersoon behandelt geen klachten. Wat er moet gebeuren als mensen een klacht hebben staat in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). De meeste NFG-zorgverleners hebben ervoor gekozen om de afhandeling van klachten via de NFG te laten verlopen. Gelukkig kunnen de meeste problemen door een gesprek met de vertrouwenspersoon opgelost worden. In 2017 zijn er geen klachten gemeld over zorgverleners bij de NFG.

Theo wordt ook weleens gebeld door collega’s. ‘Bij mij kunnen collega’s vertrouwelijke informatie ventileren van cliënten. Voor hen ben ik een soort biechtvader zonder kruis. Maar er zijn natuurlijk meer redenen waarom collega’s contact met mij opnemen. In onze beroepsgroep krijgen we helaas ook wel eens te maken met het verlies van een cliënt door zelfdoding. Dat kan een behoorlijke impact hebben op een zorgverlener. Vragen als: Heb ik het wel goed gedaan? of Had ik het kunnen voorkomen? kunnen dan behoorlijk dwarszitten. Tijdens een gesprek nemen we daarom bijvoorbeeld de gelopen stappen door. Dat kan de geruststelling opleveren, omdat je dan samen kunt zien dat de juiste stappen zijn genomen. Als vertrouwenspersoon ben ik er echt om te luisteren naar de ander zonder adviezen te geven en ik werk geheel vertrouwelijk.’

Theo Splinter is bereikbaar via mail en telefoon: 06-46160403 / vertrouwenspersoon@de-nfg.nl