Dromen

Dromen, het kunnen maar rare dingen zijn. Word je plompverloren van een flatgebouw afgeduwd, zie je van die grote zwarte spinnen en zie je je kind in een doodskist liggen. Het zijn zomaar wat beelden die je nachtrust behoorlijk kunnen verstoren.
Niet iedereen weet dat de nachtelijke droombeelden symbolisch zijn. De dromers nemen de droom dan te letterlijk. Denkt men echt dat ze vol zitten met kanker of dat ze hun vader elk moment kunnen vermoorden. Dat is niet zo natuurlijk, maar oh oh… wat kunnen dromen echt lijken. Je zou er bijna in geloven.
Dat je erin zou moeten geloven, is niet helemaal waar, maar dat je moet dromen is wel waar. Dit is onomstotelijk vastgesteld in de jaren ’70 van de vorige eeuw. Maar waarom we dromen is door wetenschappers nog niet ontdekt.
Dat je in de droom zou moeten geloven, is slechts ten dele waar. Dromen kunnen bijvoorbeeld ook restverschijnselen zijn van de dag. Dit gebeurt vaak wanneer je met een nieuwe baan bent begonnen. Dan is het helemaal niet raar dat je je werk niet afkrijgt, te laat komt of naakt achter je bureau zit.

Wat je dromen je kunnen vertellen

Wie zijn dromen leert lezen als symbolen in plaats van letterlijke gebeurtenissen, krijgt vaak meer inzicht in wat er innerlijk speelt. Lees ook meer artikelen in dit magazine over slaap en psychologie. Voor meer achtergrond over droomonderzoek verwijzen we naar de Hersenstichting.

Misschien dat je het al wist maar veel, zo niet alles, van wat je ziet in de droom, heeft met jezelf te maken. Ik zal een voorbeeld geven: je bent een vrouw en zit met een man in de trein. Die man ben jezelf. Het zijn je mannelijke krachten als doorzettingsvermogen, daadkracht en doelgerichtheid. De trein staat voor jouw eigen innerlijke levensreis. Wat zal dit betekenen? Het kan heel goed zijn dat jouw leven op dit moment goed verloopt, maar dat je toch nog je eigen mannelijke krachten nodig hebt om dit vol te houden. Negatieve gedachten en/of gevoelens kunnen zomaar op de loer liggen waardoor jouw innerlijke groei wordt verstoord. Het is te zien aan dat de trein van de rails afgaat, de conducteur onnodig streng is of de trein niet eens van zijn plaats afkomt bij het station.
Op zich kun je de beelden heel makkelijk aan de kant doen, ‘want het is gewoon een droom’. Een droom als in het volgende voorbeeld kan eng zijn, maar het is helemaal niet iets om je zorgen over te maken. In de droom zie je je kind in een doodskist liggen. Dood! Je rent ernaartoe, helemaal overmand door verdriet en dan word je wakker. Ook dan kun je nog behoorlijk verdrietig zijn want de emoties waren zo echt, zo realistisch. En als je dan niet oppast, ga je nog denken ook dat je kind echt doodgaat die dag of die week. Je droomt het niet voor niks, toch? Ik zal je vertellen, het is allemaal symbolisch. Echt waar. De dood in de droom betekent dat de dromer de moed moet hebben om ergens in door te groeien en/of iets los te laten. En je kind? Dat ben jezelf. Het zijn je eigen ontwikkelingsmogelijkheden.
Stel, je wil in het dagelijks leven een studie beginnen. Je hebt er echt zin in. Maar dan komen de maren in je hoofd: het is toch wel duur eigenlijk, weet ik wel zeker dat ik goede cijfers zal halen, en stel nou dat ik ziek word…… Het zijn gedachten die je behoorlijk in de war kunnen maken. Er is ook niets mis mee omdat je dan niet ‘zomaar’ aan een studie begint. Maar als dat niet aan de orde is en je hebt het geld en de tijd, dan moet je je onzekerheid loslaten en met de studie bezig gaan. Het zijn jouw ontwikkelingsmogelijkheden die potentie in jou zien om met een goed gevolg de studie af te maken en er een baan in te vinden. Je moet dus de moed hebben om wel aan de studie te beginnen om je hierin te ontwikkelen.
Nu kun je denken: maar het is toch heel normaal dat, als je je kind in een doodskist ziet liggen, je zo verschrikkelijk verdrietig bent? Nou nee dus, want je weet nu dat de hele droom symbolisch is. De droom heeft niets te maken met logica. Het is zo dat hoe erger jij het vindt dat je kind dood is in de droom, hoe moeilijker jij het vindt om iets los te laten en je door te ontwikkelen.
Hetzelfde geldt voor het beeld dat je van een flatgebouw wordt afgeduwd in je droom. Dit doe je helemaal zelf. Stel, je bent een man en je wordt door een vrouw van een flatgebouw afgeduwd. Je dondert met een enorme vaart naar beneden en vlak voordat je op de grond valt, word je wakker. In het echt zul je je waarschijnlijk wel uit deze situatie kunnen redden. Je bent als man echt sterk genoeg om die vrouw aan de kant te meppen. Maar dan nog iets trouwens, wat heb je op een dak van een flatgebouw te zoeken? Symbolisch dus. De dromer ben jezelf en de vrouw, dat zijn jouw eigen vrouwelijke krachten als elegantie en verzorging. Vallen betekent de controle loslaten in het leven. Wat zal deze droom betekenen? Dat jij (veel) vriendelijker mag zijn voor jezelf in het loslaten van de controle.
Om bij het voorbeeld van de studie te blijven, stel dat je zin hebt om een studie te beginnen. Je hebt de tijd en het geld, dus in wezen staat niets je in de weg om je in te schrijven. Maar ook nu kunnen vervelende gedachten en/of gevoelens de boel behoorlijk in de war schoppen. Controle is bijvoorbeeld dat jij precies wil weten wat de kansen zijn dat je slaagt, welke leerkrachten het beste lesgeven (het liefst met een bewijs erbij) en dat er niets, maar dan ook niets kan gebeuren waardoor je de eindstreep niet haalt. Dit voorbeeld is wellicht een beetje overdreven maar echt, je wil niet weten hoeveel mensen ik al heb moeten vertellen om de controle los te laten in het dagelijks leven. Inclusief mezelf. Want ja, je wil toch een beetje weten waar je aan toe bent, toch? Daar is ook niets mis mee, maar totale controle bestaat niet. Omstandigheden kunnen altijd roet in het eten gooien.

In ieder mens zitten mannelijke en vrouwelijke krachten. Om hierin balans te vinden is niet gemakkelijk. Het kan zomaar zijn dat je te veel met je doel bezig bent en geen oog (meer) hebt voor anderen. Of dat je te vriendelijk bent voor anderen maar jezelf vergeet. Dat je wel in balans bent, kan je in dromen zien als: de koning en koningin, de leeuw of andere beelden van evenwicht.
Ook wat je in een droom aan intimiteit beleeft, is allemaal symbolisch, al lijkt dat niet altijd zo. Droombeelden waarin je partner of een ander figuur voorkomt, gaan in werkelijkheid over je eigen innerlijke krachten. Droom je over iemand van (ongeveer) je eigen leeftijd en je eigen sekse, dan heb je te maken met je Schaduw. Het betekent: je wil of kan niet iets inzien in het dagelijks leven. Voor een vrouw kan dat betekenen dat zij te veel vrouwelijke krachten ontwikkelt: ze is in het dagelijks leven te zorgzaam voor iemand. Voor een man kan het betekenen dat hij te veel daadkracht bij zich draagt. Zo van, iedere keer met een vuist de vergadering openen terwijl het ook heel anders kan. Overal waar ’te’ voor staat, is niet de bedoeling.
Zelfs verontrustende droombeelden waarin een kind voorkomt, zijn symbolisch: het kind ben jezelf. Het zijn de nieuwe mogelijkheden in jezelf, waarmee jij in balans mag komen. De droom heeft niets met logica te maken – dat maakt zulke beelden begrijpelijk en minder beangstigend.

Als laatste zou ik willen vertellen waarom de ene dromer wel over spinnen droomt en de ander niet. Om te beginnen, ook nu heeft de droom niets met logica te maken. Het heeft er dus niets mee te maken dat je in het echt bang bent voor spinnen of niet. Het droombeeld spin betekent angst. Je zult dus door een angst heen moeten gaan in het dagelijks leven om van die vreselijke spinnendromen af te komen. En ach ja, een klein spinnetje, dat kun je zo in de stofzuiger krijgen, ook in de droom, maar wat als ze vuistdik zijn? Dan gil je het uit hoor, geloof me maar. Vooral als je het heel moeilijk vindt om door een angst heen te gaan. Net zoals het beeld van de dood, hoe groter en enger de spin, hoe moeilijker jij het vindt om iets in het dagelijks leven te doen wat jou angst inboezemt. En dit kan van alles zijn, een presentatie op je werk of een werkstuk schrijven voor je studie.
Het kan dus heel goed zijn dat de een minder angstig is en daarom niet over spinnen droomt. Meestal ligt het anders. De dromer zal waarschijnlijk niet onder de indruk zijn van een, twee of heel veel spinnen. Nu is dit ook niet helemaal waar, maar daar kan ik het eventueel een andere keer over hebben. Het is meer dat die dromer dan droomt over een slang. Ook het droombeeld slang kan angst betekenen. En mocht je al denken: ik ben nooit bang, dan zorgt de droom er wel voor dat je boven een ravijn staat op een plankje van vijftig centimeter. Moet je dan maar eens kijken wie er bang is.
Dromen, het kunnen maar rare dingen zijn.

Tekst: Jacqueline Voskuil