Babyconsulenten Nederland

Steeds vaker horen we van ouders en collega’s in de gezondheidszorg positieve berichten over de inzet van de babyconsulent, als er problemen zijn met overmatig huilen, onrust, slaap- en/of voedingsproblemen bij jonge baby’s.
Er blijkt een toenemende behoefte bij ouders aan afgestemde ondersteuning in de zorg voor hun baby als zij hierbij problemen ondervinden. De standaardadviezen vanuit de reguliere zorg lossen hun problemen lang niet altijd op. Ouders gaan dan zelf op zoek naar oplossingen en komen bij verschillende hulpverleners terecht. Ze worden vaak overladen met uiteenlopende adviezen. Het aanbod van hulpverlenende instanties is groot, maar juist die versnippering aan zorg maakt, dat het tegelijk lastig is voor veel ouders om juist díe hulp te vinden, die bij hun situatie past. De babyconsulent beantwoordt aan deze hulpvraag met zorg op maat bij ouders thuis.
Het bestuur van de Vereniging van Verpleegkundig Babyconsulenten Nederland bestaat uit Esther van Bloemen-Bartels (voorzitter), Saskia Aarsen (bestuurslid/penningmeester) en Elena Atsma (secretaris).

Esther: De babyconsulent is een gespecialiseerd verpleegkundige die ouders op een breed vlak kan helpen met hun baby. Zij heeft – naast haar initiële verpleegkundeopleiding – een specialisatie op het gebied van ouder- en kindzorg gedaan. Denk aan klinische kinderverpleegkunde, neonatologieverpleegkunde of jeugdgezondheidszorg. Daarnaast heeft zij de V&VN-geaccrediteerde opleiding tot babyconsulent volbracht. Daarmee past ze als specialist tussen de eerstelijnsgeneralisten en de tweede lijn. Wij vinden het belangrijk om elkaar als professionals goed te kennen en op de hoogte te zijn van elkaars expertise. Er is wederzijds vertrouwen nodig om ouders díe zorg te bieden, die zij op dat moment nodig hebben. Op dit moment zijn er in Nederland circa 40 babyconsulenten actief.

Esther: Mijn ervaring is dat, wanneer ouders problemen ervaren met hun baby, zij dit niet altijd kunnen oplossen met de “standaardadviezen”. Het lukt ze niet deze te vertalen naar hun eigen kind of passend te maken bij hun opvoedwijze. De babyconsulent komt bij ouders thuis en gaat praktisch aan de slag met de problemen die zij ervaren. Ze geeft adviezen die ook passen bij dit specifieke gezin en maakt samen met ouders een plan van aanpak. Ouders moeten zich er goed bij voelen, anders werkt het niet.

Esther: We zien veel huilende, onrustige baby’s. Al dan niet in combinatie met problemen op voedingsgebied of slaapproblematiek. Ook na een vroeggeboorte of langdurige ziekenhuisopname kan veel onrust ontstaan.
Wanneer deze problemen te lang blijven bestaan en ouders (vaak oververmoeid) bij de huisarts en/of kinderarts komen, lijkt een ziekenhuisopname de meest logische keuze. Het gezin krijgt een ’time-out’: in veel gevallen wordt ouders geadviseerd om thuis te slapen. Tegelijk kan er eventueel diagnostiek gedaan worden naar een mogelijke onderliggende medische oorzaak. Want ouders hebben vaak het gevoel dat er iets met hun kind aan de hand moet zijn. In de meeste gevallen blijkt dat niet zo te zijn en spelen andere factoren een rol. Een babyconsulent helpt ouders dit inzichtelijk te maken en er zelf wat aan te doen.
Wanneer wij ouders adviseren, volgen we de landelijke richtlijnen, maar maken we ook gebruik van complementaire zorg. Daarom zijn alle babyconsulenten bijvoorbeeld ook docent babymassage. Onderdeel van een plan van aanpak kan zijn: elke dag tijd nemen om je baby te masseren. Door ontspanning raakt hij/zij fysiek vermoeid en zal daardoor zelf leren om in slaap te vallen. Door middel van babymassage kun je je baby beter leren kennen en zijn/haar lichaamstaal beter begrijpen.

Saskia: Wat een groot verschil is, is dat wij bij de ouders thuiskomen en dat wij samen met ouders de tijd nemen goed naar hun kindje te kijken in hun eigen vertrouwde omgeving. Dat kan tijdens een voedingsmoment, een badje, of bij het naar bed brengen. Van dichtbij meekijken wordt door ouders erg gewaardeerd. Ze voelen zich gehoord en serieus genomen. We kijken tegelijk goed naar de interactie tussen ouders en kind. De complementaire zorg die Esther al benoemde, omvat nog veel meer: elke babyconsulent heeft een basisscholing voor ergonomisch dragen of is draagconsulent. Zo kunnen we de juiste houdings- en hanteringsadviezen geven. Ook zijn vrijwel alle babyconsulenten opgeleid in de Dunstan Babytaal. Dit sluit heel mooi aan op de kraamweek, waarin veel ouders al de eerste informatie hierover hebben gekregen. Huilen herkennen bij hun eigen baby is niet altijd even makkelijk, maar wel goed te leren! We kunnen ook beeldcoaching toepassen. Beelden terugzien op film kan een eyeopener zijn voor ouders en hun nieuwe inzichten geven.

Saskia: In 2016 deden we onderzoek waaruit is gebleken dat 40% van de ouders ons inschakelden bij baby’s tussen de 6 weken en 3 maanden, 24% van de ouders had een baby in de leeftijdsgroep van 3-6 maanden. Bij overige consulten betrof het oudere baby’s tot 18 maanden oud.
Het onderzoek werd door 70 ouders ingevuld. Zij gaven de babyconsulent een waardering van 8,9 waar we uiteraard heel trots op zijn. Een van de opvallende punten was dat 60 van 70 ouders aangaven de lichaamstaal van hun baby beter te begrijpen na het consult. Ik denk dat dát de kracht van de babyconsulent is.

Elena: Tot nu toe zijn het meestal de ouders zelf die ons vinden op internet of via via. Door onbekendheid vinden nog nauwelijks doorverwijzingen plaats door huisartsen en/of kinderartsen. Daar komt bij dat onze zorg nog niet door alle zorgverzekeraars vergoed wordt. Het is moeilijk doorverwijzen als ouders zelf volledig voor de kosten moeten opdraaien. Al hebben veel ouders het er wel voor over, er is ook een grote groep ouders die het zich niet kan veroorloven, maar onze hulp wel heel hard nodig heeft. Wij willen bereikbaar zijn voor alle ouders, ongeacht hun financiële ruimte.

Elena: Onze zorg wordt uitgevoerd volgens het verpleegkundige proces: wij nemen een anamnese af aan de hand van een uitgebreide vragenlijst over de zwangerschap, de geboorte en de periode erna. Ook de gezinssituatie is van belang en eventuele ervaringen van ouders met andere kinderen. Wij plannen vervolgens een huisbezoek (van ongeveer anderhalf à 2 uur) en maken daar een verslag van met een plan van aanpak waar ouders mee verder kunnen. Wij houden nauw contact zolang het nodig is. Meestal is 1 huisbezoek voldoende en duurt de begeleiding daarna nog enkele weken. Wanneer wij een consult afronden, verzorgen wij, met toestemming van ouders, een overdracht voor huisarts en consultatiebureau. Wanneer er tijdens een consult een vermoeden is van een lichamelijk ongemak als gevolg van een mogelijke medische oorzaak, zullen wij te allen tijde doorverwijzen naar de huisarts of kinderarts. Onze verpleegkundige achtergrond én werkervaring (inzicht) zijn hierbij van groot belang.

Elena: Wij komen 2 à 3 keer per jaar bij elkaar voor intervisie en scholing. Verder houden wij ontwikkelingen bij via social media, symposia en congressen. Naast het bestuur zijn er binnen de vereniging ook diverse werkgroepen actief op het gebied van inhoudelijke ontwikkelingen, project en samenwerking, (online en tastbare) pr, intervisie en social media. Babyconsulenten Nederland is tevens een fractie binnen de afdeling kinderverpleegkunde van V&VN. Dit netwerk stelt ons ook in staat kennis bij te houden en te delen.
Meer informatie over onder andere opleidingen, intervisie, kwaliteitsdocumenten, een verwijsprotocol en het tevredenheidsonderzoek vind je op: babyconsulentennederland.nl. Voor vragen aan het bestuur: bestuur@babyconsulentennederland.nl

Wat doet een babyconsulent precies?

Een babyconsulent begeleidt ouders bij vragen over huilen, slapen en voeding in de eerste levensmaanden van hun baby. Door persoonlijk advies op maat te geven, helpt een babyconsulent ouders de juiste balans te vinden. Lees ook meer artikelen over ouderschap in dit magazine, en bekijk bij de VVVBCN meer over het beroep van babyconsulent.