Wandelend merk
Ik schreeuw niet zo vaak meer tegen de televisie, maar afgelopen week kon ik niet anders. Het was tijdens de documentaire Volg je me nog? Filosoof en journalist Dorien Smithuijsen volgt hierin drie Instagram-influencers. Drie vrouwen, dertigers inmiddels, met een commercieel probleem: de aantallen likes en volgers lopen terug.
Een van de drie, Marlot, weet wel hoe dat komt. Ze heeft een jaar lang slechts één post per maand gedaan. “Dat was genoeg om de kosten te dekken.” Die ene maandelijkse post kostte haar wel ontzettend veel moeite, want Marlot was depressief en kampte met een persoonlijkheidsstoornis. Na lang en hard werken in therapie gaat het nu beter met haar. Ze is in verwachting van haar eerste kindje en is net verhuisd.
Haar account moet natuurlijk wel weer gaan groeien. Vindt ook haar manager. Daarom houdt zij een sessie met Marlot. Met als centrale vraag: Wat ben ik?
Daar zat Marlot, in haar tweede trimester, nog maar net opgekrabbeld uit haar depressie, haar nieuwe huis vol ingepakte dozen en de kinderkamer nog niet klaar. Wat ben ik? Ze staarde met een lege blik voor zich uit. Haar manager ging door. Of Marlot zich wel realiseert dat ze ook een merk is? En waar wil ze naartoe met dat merk?
En ik schreeuwde: “Ze wordt moeder, muts!”
Als Marlots manager me had kunnen horen (dat ‘muts’ had ik dan uiteraard achterwege gelaten), is het nog maar de vraag of dat afdoende antwoord was geweest. Want Marlot is geld. En dat vindt Marlot zelf ook. Ze moet wel door. Geen likes, geen adverteerders, geen inkomen. Dat ze net met veel moeite heeft ontdekt dat ze zelf iemand mag zijn, telt hier niet. Het gaat alleen om wát ze is, om haar imago.
In mijn communicatie-opleiding leerde ik ooit dat je imago een afspiegeling is van je identiteit. En dat je persoonlijkheid de kern is van je identiteit. Je persoonlijkheid kleurt je gedrag en je visuele en verbale communicatie en dat geeft een beeld bij de ander, een imago. Tegenwoordig is dat andersom: je imago bepaalt hoe je je gedraagt, wat je laat zien en wie je bent.
De nieuwste social media-trend is ‘realness’: échte foto’s en posts van hoe het écht met je gaat, inclusief mindere dagen en mislukkingen. Dat lijkt ruimte te geven aan wie we zijn, maar in werkelijkheid is dit gewoon de nieuwste business-strategie. Realness verkoopt, dus geven we dat. Zo deelde Marlot haar depressie op Instagram. Niet omdat ze daar steun zocht, maar omdat er geld verdiend moest worden. En nu ze iets beter in haar vel zit, moet haar net ontdekte ik opnieuw van het toneel. Omdat haar ‘wat’ belangrijker is.
Ik hoop dat Marlot, en met haar al die anderen die klem zitten tussen wie en wat ze zijn, op een dag de kracht vinden om alle geld-gedreven verwachtingen van zich af te schreeuwen. Want het leven is al lastig genoeg zonder dat je een wandelend merk bent.
Jamie Nederpel is wandelend loopbaancoach en schrijver van het boek Het is altijd het goede weer. www.werkvanuitjenatuur.nl
Een wandelend merk zijn op sociale media
Steeds meer mensen worden een wandelend merk op sociale media, waarbij de druk om te presteren zwaar kan wegen. Wie te veel een wandelend merk wordt, verliest soms zichzelf uit het oog. Meer columns over sociale media en identiteit lezen? Bekijk het overzicht van vakartikelen van Curova of lees onderzoek van het Trimbos-instituut over sociale media en welzijn.
