Nieuwe inzichten over de rol van ubiquinol bij vruchtbaarheid

Het gebeurt steeds vaker dat mensen een baby willen maar zwangerschap uitblijft. Iets wat vaak ernstige gevolgen op emotioneel gebied met zich meebrengt. Dat daarbij de medische kosten flink kunnen oplopen, maakt het soms ook financieel zwaar. De oorzaak van onvruchtbaarheid (infertiliteit) of verminderde vruchtbaarheid (subfertiliteit) is vaak te vinden in verstoorde hormonale processen. Nieuwe inzichten over behandelopties wijzen op een belangrijke stof in ons lichaam: Co-enzym Q10 (CoQ10) in de vorm van ubiquinol.

CoQ10 is een natuurlijk bestanddeel dat zich aan de binnenkant van de membranen van mitochondriën bevindt. Deze energiefabriekjes van de cel fungeren als cofactor voor de productie van adenosinetrifosfaat (ATP), ofwel de cellulaire energie. Daarnaast zorgen ze onder meer voor de biosynthese van steroïde hormonen als glucocorticoïden, mineralocorticoïden, oestrogenen, progesteronen, androgenen en neurosteroïden. Bij vrouwen bevatten rijpe eicellen ongeveer 100.000 mitochondriën, vergeleken met ongeveer 1000-2500 mitochondriën in andere menselijke cellen. In het sperma zijn de mitochondriën spiraalvormig rond het midden van de staart gewikkeld en leveren de energie om krachtig te kunnen bewegen. Door oxidatieve stress kan mitochondriale disfunctie ontstaan. Zo worden bijvoorbeeld bij vrouwen de oöcyten steeds kwetsbaarder en bij mannen neemt de beweeglijkheid van de spermacellen af.

Veelbelovend

CoQ10 komt in het lichaam voor in de vorm van ubiquinon en ubiquinol. De laatste is de actieve vorm en juist die blijkt belangrijk voor de functie van de mitochondriën. Met name bij de productie van cellulaire energie. Daarnaast is de antioxidant-activiteit ervan groter dan vitamine E en C, die op zich ook heel belangrijke antioxidanten zijn. Uit zeventien publicaties, waaronder in PubMed, Science Direct en op diverse referentielijsten, kwam het beeld naar voren dat ubiquinol bijdraagt aan een normale eicel- en spermakwaliteit. Wellicht is het nog te vroeg om duidelijke conclusies te trekken en is meer onderzoek nodig, maar de aanwijzingen zijn veelbelovend. Bovendien sluiten ze goed aan bij andere inzichten in de afgelopen jaren waarbij CoQ10-suppletie als ubiquinol in het algemeen veel positieve effecten liet zien op het lichaam. Dat bevat van zichzelf ongeveer 500-1500 mg, een hoeveelheid die met het toenemen van de leeftijd langzamerhand vermindert.

Lipide

Mogelijk gaat een interventie met de inzet van CoQ10 mitochondriale disfunctie tegen. Dat geldt dus vooral voor de ubiquinolvorm. Een van de redenen is de goede biologische beschikbaarheid daarvan. De stof speelt een essentiële rol in de celfunctie, mitochondriale bio-energetica, het wegvangen van vrije radicalen en reactieve zuurstofsoorten en fungeert als een antioxidant. Als lipide-antioxidant voorkomt het de vorming van vrije radicalen en modificaties aan DNA, eiwitten en lipiden. Daarnaast beschermt het tegen reactieve zuurstofsoorten en draagt het bij aan de biogenese van de mitochondriën. Oxidatieve stress vermindert deze beweeglijkheid. Ubiquinol voorkomt deze stress en gaat het tegen. Dat is dan ook de reden dat wetenschappers die zich bezighouden met problemen rond vruchtbaarheid, er aandacht voor kregen.

Effectief

Meta-analytisch onderzoek duidt erop dat ook het aantal zaadcellen mogelijk gunstig beïnvloed kan worden door ubiquinolsuppletie. En weer een ander wetenschappelijk onderzoek richtte zich op in hoeverre CoQ10 een rol speelt bij subfertiliteit. Het ging daarbij om gecontroleerde klinische studies die zijn gepubliceerd tussen 2009 en 2024. Ook de vormen waarin CoQ10 in ons lichaam voorkomt, werden meegenomen. Het onderzoek wees uit dat suppletie met ubiquinol verreweg superieur is. Zo kreeg de helft van de deelnemers aan dat onderzoek gedurende vier weken suppletie met 200 mg/dag ubiquinon en de andere helft ubiquinol. De laatste verhoogde de plasmawaarden CoQ10 van 0,9 naar 4,3 µg/ml. In een dubbelblind onderzoek met oudere mannen bleek na twee weken dat de CoQ10-status door ubiquinol effectief was verbeterd. Een ander onderzoek toonde aan dat de opname van ubiquinol vanuit het maag-darmkanaal na vier weken dagelijkse inname van 300 mg aanzienlijk was toegenomen. Het bleken ook heel veilige hoeveelheden: gezonde volwassenen kunnen tot 900 mg per dag goed verdragen.

Hormoonverstoorders

Infertiliteit komt voor bij maar liefst ongeveer een op de zes mensen en is een grote oorzaak van verminderde levenskwaliteit. De oorzaken kunnen genetisch, immunologisch en metabool van aard zijn, maar ook omgevingsfactoren als xenobiotica en synthetische chemische verbindingen die in de hedendaagse maatschappij veel voorkomen. Dit zijn hormoonverstoorders die bij vrouwen in verband worden gebracht met onvruchtbaarheid, onregelmatige menstruatiecycli, endometriose en polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS). Oorzaken van infertiliteit bij mannen kunnen zijn veroudering, testiculaire disfunctie, verkeerde werking van hormoonproducerende klieren, aangeboren anatomische factoren en, net als bij vrouwen, hormoonverstoorders in het milieu. Die veroorzaken oxidatieve stress die, zoals gezegd, ten koste gaat van de mitochondriale functie. Zowel de mannelijke als vrouwelijke vruchtbaarheid is daar heel gevoelig voor. Niet voor niets wordt de mitochondriale functie beschouwd als een belangrijke marker voor de kwaliteit van sperma en eicellen.

Synthetiseren

Dat voeding en leefstijl alles te maken hebben met de hoeveelheid CoQ10 waarover het lichaam kan beschikken, ligt voor de hand. Al eerder werd bekend dat energie-inname, vitamine B12, D, B6, biotine, methionine, choline, selenium, zink, foliumzuur, resveratrol en quercetine de vruchtbaarheid kunnen beïnvloeden. Dat geldt ook voor epigenetische factoren. Vanuit deze perspectieven ontstaat er steeds meer belangstelling voor de rol daarvan op de kwaliteit van mannelijk sperma en vruchtbaarheid van vrouwen. Daar kan nu een belangrijk inzicht aan worden toegevoegd: de essentiële rol van ubiquinol. In de voeding komt CoQ10 vooral voor in vette vis zoals sardines en zalm, orgaanvlees, gevogelte, volkoren granen en groene groenten zoals broccoli en spinazie. Omdat CoQ10 in vet oplosbaar is, zal een maaltijd die voldoende vetten bevat, de opname ervan vergroten. Toch blijft het voor het lichaam een complex proces om CoQ10 optimaal te synthetiseren. Suppletie met ubiquinol kan hiervoor een oplossing bieden.

Sleutelvoedingsstof

Samengevat kunnen de inzichten over de rol van CoQ10 in het lichaam en de relatie van mitochondriën bij vruchtbaarheidsproblemen voor veel mensen van grote waarde zijn. Bovendien levert de stof ook in het algemeen een positieve bijdrage aan het lichaam. Dat maakt dat het uitstekend past bij een verantwoorde en duurzame leefstijl. Wel is het goed er rekening mee te houden dat de biologische beschikbaarheid van ubiquinol drie tot vijf keer effectiever is dan die van ubiquinon. Dat maakt ubiquinol een sleutelvoedingsstof. Wie een verantwoorde en fitte leefstijl nastreeft, zou er dus goed aan doen om suppletie te overwegen.

Onderzoeksreferenties kunnen hier worden opgevraagd. www.kaneka-ubiquinol.com

Ubiquinol bij vruchtbaarheid: praktische tips

Steeds meer onderzoek richt zich op ubiquinol bij vruchtbaarheid, omdat deze actieve vorm van CoQ10 goed door het lichaam wordt opgenomen. De inzet van ubiquinol bij vruchtbaarheid wordt vaak gecombineerd met andere voedingsstoffen en een gezonde leefstijl. Meer lezen over voeding en hormonen? Bekijk meer artikelen op Curova of de achtergrondinformatie van het Voedingscentrum over vruchtbaarheid en voeding.